Μηνύματα, Μαρτυρίες και Αποκαλύψεις από την Παναγούδα

[XAPA]

Να έχης την διάθεση να αρχίσης



– Γέροντα, γιατί έχω αμέλεια;

– Αμέλεια; Γιατί σου λείπει το …μέλι! Δεν έχεις, φαίνεται, γλυκαθή από τα πνευματικά.


– Γέροντα, μετά από μια περίοδο αμελείας, βοηθάει να ξεκινήσω σιγά-σιγά; Την μια μέρα να κάνω ένα κομποσχοίνι,
την άλλη δύο κ.λπ.;

– Να έχης την διάθεση να αρχίσης και να βιάσης λίγο τον εαυτό σου, για να βάλης μια αρχή.

Ακόμη και κουρασμένος αν είναι κανείς, αν βιάση λίγο τον εαυτό του, περνάει η κούραση και νιώθει καλά.

Αυτή η μικρή προσπάθεια που κάνει, έχει μεγάλη σημασία, γιατί ο Θεός την διάθεση θέλει για να επέμβη·

και αυτό είναι που θα μας σώση, η θεία επέμβαση.


– Γέροντα, ακόμη και όταν έχω χρόνο, δεν έχω διάθεση να κάνω πνευματικά.

– Έ, συμβαίνει καμμιά φορά αυτή η ανορεξία, αλλά χρειάζεται λίγη βία.

Όταν κανείς είναι αδιάθετος, συνήθως δεν έχει όρεξη για φαγητό, αλλά βιάζει τον εαυτό του και τρώει.

Έχει - δέν έχει όρεξη, τρώει κάτι ελαφρύ στην αρχή, γιατί δεν σηκώνει το στομάχι του, και έρχεται σιγά-σιγά η όρεξη.

Αν δεν φάη, πώς θα στυλωθή;

Έτσι κι εσύ, δεν πρέπει να αφήσης τον εαυτό σου ρέμπελο, γιατί θα καταστραφή.

Να του δώσης ελαφριά πνευματική τροφή, ώστε σιγά-σιγά να συνέλθη.

Να κάνης μια προσπάθεια λίγο-λίγο, για να αρχίσης.


– Πράγματι, Γέροντα, η δυσκολία μου είναι να αρχίσω να κάνω πνευματικά.

– Ναί, γιατί τα λάδια σου είναι παγωμένα.

Να κάνης λίγες μετάνοιες, λίγη μελέτη, λίγο κομποσχοίνι, για να ζεσταθή η καρδιά.

Να λές: «Θα κάνω μόνον πέντε μετάνοιες».

Αν πάρη μπρός η μηχανή, μετά δεν θα μπορής να την σταματήσης· φρενάρισμα θα θέλη.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

[XAPA]

Να δίνουμε στην ψυχή την τροφή που επιθυμεί



– Γέροντα, όταν δεν έχω όρεξη για πνευματικά, πώς να βάλω αρχή;

– Να κάνης κάτι πνευματικό που σε ευχαριστεί, και θα σου έρθη η όρεξη και για τα άλλα.

Να απλώσης μπροστά σου την πνευματική τράπεζα και να βρής τί τραβά η όρεξή σου.

Θέλεις να διαβάσης λίγο;

Θέλεις να κάνης ένα κομποσχοίνι;

Θέλεις να κάνης μια Παράκληση;

Θέλεις να διαβάσης Ψαλτήρι ή να κάνης λίγες μετάνοιες;

Αν δεν έχης όρεξη για τίποτε, έ, τότε θέλεις βρεγμένη σανίδα.


– Από εργόχειρο, Γέροντα, μπορώ να αρχίσω;

– Μπορείς, αλλά να λές συγχρόνως και την ευχή.


– Μήπως όμως, Γέροντα, κάνοντας ό,τι με ευχαριστεί, κάνω το θέλημά μου;

– Κοίταξε, στα πνευματικά πρέπει να δίνουμε στην ψυχή την τροφή που επιθυμεί και ζητάει μόνη της.

Έτσι γλυκαίνεται, τρέφεται και παρακινείται για περισσότερα πνευματικά.

Βλέπεις, και όταν αρρωσταίνουμε και ζητά κάτι ο οργανισμός μας, του το δίνουμε, για να γίνουμε καλά.

Μικρός, είχα αρρωστήσει από αναιμία, και ζητούσα να φάω λεμόνι.

Οι δικοί μου όμως, επειδή δεν ήξεραν αν έπρεπε να φάω λεμόνι, δεν μου έδιναν και περίμεναν τον γιατρό.

Και τελικά, όταν ήρθε ο γιατρός, συνέστησε να τρώω λεμόνια, γιατί ο οργανισμός μου είχε ανάγκη

από βιταμίνες που περιέχονται στα λεμόνια.


– Γέροντα, για να αντιμετωπίσω αυτόν τον καιρό την αμέλεια, έκανα μια προσπάθεια να εφαρμόσω ένα πρόγραμμα.

– Το πρόγραμμα καλό είναι, αλλά πρέπει πρώτα να μπή η καρδιά και μετά το πρόγραμμα.


– Μήπως, Γέροντα, να μου βάζατε εσείς ένα πρόγραμμα;

– Το πρόγραμμα που θα σου βάλω, είναι να κάνης ό,τι πνευματικό σε ευχαριστεί.

Να μη στρυμώχνης με άγχος τον εαυτό σου,

αλλά να εξετάζης από τί είδους πνευματική τροφή

έχει ανάγκη η ψυχή σου και να της το δίνης.

Όταν νιώθης την ανάγκη να ψάλλης, να ψάλλης·

όταν σε τραβάη η μελέτη, να μελετάς·

όταν σε τραβάη η ευχή, να λές την ευχή.

Να κάνης και ό,τι άλλο πνευματικό επιθυμείς, αρκεί να μην καταπιέζης τον εαυτό σου.


Νομίζω ότι κατάλαβες.

Αυτό θα γίνη τώρα στις αρχές, μέχρι να γλυκαθή η ψυχή σου,

και μετά θα μπής σε μια πνευματική σειρά που θα σε τραβάη από μόνη της.

Μήν ανησυχής λοιπόν, με την Χάρη του Θεού θα πάρη μπρός η μηχανή σου και θα τρέχης.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

[XAPA]

Να προσευχώμαστε από φιλότιμο



– Γέροντα, με τόση κούραση που έχετε, πώς μπορείτε και προσεύχεσθε;

– Εμένα η προσευχή με ξεκουράζει.

Και έχω δει ότι μόνον η προσευχή ξεκουράζει πραγματικά τον άνθρωπο.

Όταν γίνεται με την καρδιά, διώχνει και την κούραση και τον ύπνο και την πείνα,

γιατί θερμαίνεται η ψυχή, και ύστερα δεν θέλεις ούτε να κοιμηθής ούτε να φάς.

Ζής σε μια υπερφυσική κατάσταση και τρέφεσαι διαφορετικά· σε τρέφουν τα πνευματικά.


– Γέροντα, δεν έχω αγάπη για την προσευχή.

– Δεν έχει θερμανθή ακόμη η καρδιά σου και η προσευχή δεν γίνεται από μέσα· τα κάνεις όλα από μια πειθαρχία, ξερά.

Πώς ξεκινάς την προσευχή σου;


– Αρχίζω, Γέροντα, με την σκέψη ότι πρέπει να προσεύχωμαι για μένα και για όλους.

– Ά, παράξενος άνθρωπος είσαι!

Εσύ πας με ένα «πρέπει»·

«πρέπει να προσεύχωμαι, πρέπει να κάνω πνευματικά, πρέπει, πρέπει...», και ζορίζεσαι.

Καλό είναι που υπάρχει μέσα σου αυτή η δύναμη, αλλά να ξεκινάς με έναν ταπεινό λογισμό, με έναν πόνο.

Να δουλέψη, να πονέση η καρδιά, και τότε δεν θα ζορίζεσαι· θα νιώθης χαρά,

θα υπάρχη μέσα σου μια εσωτερική αγαλλίαση.


– Γέροντα, νιώθω ένα σφίξιμο· δεν υπάρχει μέσα μου πνευματικό φτερούγισμα.

– Χαίρεσαι, όταν προσεύχεσαι; Γιατί νομίζω ότι ζορίζεσαι λίγο.

Πηγαίνεις με φιλότιμο να κάνης κάτι, αλλά, χωρίς να το καταλαβαίνης, μπαίνει και λίγος εγωισμός.

«Να κάνω τόσες μετάνοιες, λές, να κάνω τόσα κομποσχοίνια, να αυξήσω τις μετάνοιες, να αυξήσω τα κομποσχοίνια».

Και αυτό όχι για την αγάπη του Χριστού ή για κάποιον που έχει ανάγκη, αλλά για να κάνης πολλά, να αγιάσης.

Δεν λές δηλαδή ταπεινά: «αφού ο Θεός είπε “άγιοι γίνεσθε” (1) , θα κάνω κι εγώ ό,τι μπορώ»,

αλλά πάς με μια ξερή λογική: «πρέπει να αγιάσω».


– Γέροντα, πώς να σφίξω τον εαυτό μου στην προσευχή;

– Γιατί να σφίξης τον εαυτό σου στην προσευχή και να μην προσεύχεσαι από φιλότιμο;


– Πώς θα γίνη αυτό, Γέροντα;

– Αν σκεφθής τις ευεργεσίες του Θεού, θα σκεφθής και τον Θεό, τον Ευεργέτη σου,

και θα συναισθανθής την αχαριστία σου και την αμαρτωλότητά σου και θα ζητήσης το έλεός Του.

Όταν νιώση κανείς τις μεγάλες ευλογίες του Θεού, δυναμώνει, θερμαίνεται η καρδιά,

και φθάνει και στην αδιάλειπτη προσευχή.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

(1) Α΄ Πέτρ. 1, 16. Βλ. και Λευϊτ. 20, 7 και 20, 26.

[XAPA]

Ο περισπασμός στην προσευχή



– Γέροντα, όταν προσεύχωμαι στο κελλί μου, έχω ανησυχία μήπως κάποια αδελφή ανοίξη την πόρτα, και αυτό μου φέρνει περίσπαση.

– Εγώ, αν είμαι σε κατάσταση προσευχής και ανοίξη κάποιος την πόρτα,

προτιμώ να με χτυπήση με το τσεκούρι στο κεφάλι,

παρά να με δη εκείνη την ώρα που προσεύχομαι.

Είναι σαν να πετάς και έρχεται ο άλλος και σού σπάζει τα φτερά.

Εσείς δεν έχετε ζήσει ακόμη πνευματικές καταστάσεις την ώρα της προσευχής, για να καταλάβετε πόσο στοιχίζει

σε κάποιον να τον ενοχλήσετε την ώρα που προσεύχεται.


Δεν έχετε νιώσει αυτήν την επικοινωνία με τον Θεό, που ο άνθρωπος φεύγει κατά κάποιον τρόπο από την γή.

Αν είχατε τέτοιες εμπειρίες, θα σεβόσασταν τους άλλους, όταν προσεύχωνται.

Αν υπήρχε αυτή η ευαισθησία η πνευματική, θα σκεφτόσασταν:

«Πώς να διακόψω τον άλλον την ώρα που προσεύχεται;».

Θα καταλαβαίνατε τί μεγάλη ζημία του κάνετε και θα προσέχατε.

Δεν λέω να προσέχετε με άγχος και με σφίξιμο, αλλά με σεβασμό προς τον άλλον που επικοινωνεί με τον Θεό.


Αλλά, αν δεν υπάρχη αυτή η πνευματική ευαισθησία,

να υπάρχη τουλάχιστον η κοσμική ευαισθησία, με την καλή έννοια.

Να συνηθίσετε να χτυπάτε την πόρτα και να λέτε δυνατά:

«Δι’ ευχών των Αγίων Πατέρων», για να είναι ήσυχος ο άλλος και να μην είναι συνέχεια σε επιφυλακή.

Άλλο να είμαι σε εγρήγορση πνευματική και άλλο να είμαι συνέχεια σε επιφυλακή,

μήπως ανοίξουν την πόρτα· αυτό κουράζει, τσακίζει.


– Μπορεί, Γέροντα, κάποια να το κάνη από απλότητα;

– Δεν είναι απλότητα να χτυπάη μια αδελφή την πόρτα της άλλης καί,

χωρίς να ακούση το «Αμήν», να ανοίγη και να μπαίνη μέσα.

Απορώ, πώς το κάνετε αυτό!

Μπορεί η άλλη να κλαίη στην προσευχή και δεν θέλει να την δούν.

Εγώ, όταν πηγαίνω σε κάποιο γειτονικό Κελλί και ακούω να διαβάζουν την Ακολουθία του Εσπερινού,

μπορεί να κάνω και μία ώρα κομποσχοίνι έξω στο κρύο, για να μην τους διακόψω και κουτσουρέψουν την Ακολουθία.


Αφού τους ακούω ότι ψάλλουν, πώς να ανοίξω την πόρτα;

Πώς να μπώ; Αν μπώ, είναι σαν να έχω δικαιώματα.

Μπορεί εκείνοι να μου δίνουν δικαιώματα, αλλά εγώ δεν το κάνω αυτό·

είναι εγωιστικό, σαν να είμαι κάτι και δεν υπολογίζω τον άλλον.

Να υπάρχη αυτή η εσωτερική ευαισθησία.

Μια φορά, όταν ήμουν στο Σινά, είδα δύο Βεδουινάκια, ένα αγοράκι κι ένα κοριτσάκι,

να προσεύχωνται στον δρόμο με κομπολόγια και γύρισα σιγά-σιγά πίσω,

για να τελειώσουν τα καημένα την προσευχή τους και να συνεχίσω μετά τον δρόμο μου,

γιατί δεν υπήρχε άλλο πέρασμα.


– Γέροντα, μόλις αρχίσω να προσεύχωμαι, έρχονται στον νού μου οι εκκρεμότητες που έχω στο διακόνημα.

– Κι εγώ, άμα έχω εκκρεμότητες, δεν μπορώ να ησυχάσω.

Γι’ αυτό, αν θέλης να μην έχης περισπασμό την ώρα της προσευχής, να τακτοποιής γρήγορα-γρήγορα

τις εκκρεμότητες που έχεις και ύστερα να αρχίζης την προσευχή, λέγοντας στον λογισμό σου:

«Όλα είναι τακτοποιημένα καλύτερα από την ψυχή μου.

Ας φροντίσω λοιπόν να τακτοποιήσω και αυτήν».


– Γέροντα, σκέφτομαι ότι, αν είχα κάποια δυσκολία στην ζωή μου, αυτό θα με βοηθούσε στην προσευχή.

– Τί είναι αυτά που λές;

Πόλεμος πρέπει να γίνη, για να ζητήσης τον Χριστό;

Μια καλή εξωτερική κατάσταση είναι η καλύτερη προϋπόθεση για την καλή εσωτερική κατάσταση.

Η προσευχή θέλει να είναι κανείς απερίσπαστος εξωτερικά και τακτοποιημένος εσωτερικά.

Το απερίσπαστο πολύ βοηθάει στην πνευματική ζωή.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

[XAPA]

Στείλτε τον ύπνο σε όσους δεν μπορούν να κοιμηθούν



– Γέροντα, γιατί νυστάζω, όταν προσεύχωμαι;

– Δεν ζής έντονα.

Άφησες χαλαρό τον εαυτό σου και τώρα πάς σπρώχνοντας.

Αν έχης αγωνία για ένα θέμα που σε απασχολεί, μπορείς να κοιμηθής;

Βλέπεις, κάποιος από ευγνωμοσύνη για τον ευεργέτη του μπορεί να μην κοιμηθή μια βραδιά,

για να κάνη προσευχή γι’ αυτόν.

Μετά όμως πρέπει να σκεφθή:

«Καλά, για τον άνθρωπο που με ευεργέτησε, αγρύπνησα·

για τον Θεό, που σταυρώθηκε για μένα, να μην αγρυπνήσω, για να Τον ευχαριστήσω;».


– Γέροντα, μπορεί η υπνηλία να προέρχεται από σωματική αδυναμία;

– Ναί, καμμιά φορά η υπνηλία προέρχεται και από εξάντληση, από υπόταση ή υποθερμία κ.λπ.

Να βρίσκη κανείς την αιτία και να ενεργή ανάλογα.


– Γέροντα, πώς συμβαίνει, ενώ προσεύχεται κανείς με πόνο για κάτι, να τον παίρνη ο ύπνος;

– Αν πραγματικά υπάρχη πόνος για ένα θέμα, τότε δεν τον πιάνει υπνηλία τον άνθρωπο.

Χρειάζεται όμως να βιάση και λίγο τον εαυτό του.

Αν είναι στο κελλί, να ρίξη λίγο νερό στο πρόσωπο, για να φύγη ο ύπνος.


– Στις αγρυπνίες νυστάζω πολύ· τί να κάνω;

– Να τον τσακίζης τον ύπνο.

Στην εκκλησία, επειδή ο άνθρωπος ηρεμεί ψυχικά και κουράζεται σωματικά, νυστάζει.

Αλλά, όταν επιμείνης να μη σε πάρη ο ύπνος, τότε ο ύπνος τσακίζεται και φεύγει.

Βέβαια ύστερα από μιά-δυό ώρες πάλι νυστάζεις, κι εκείνος ο ύπνος είναι βαρύς και πιο δύσκολα τον διώχνεις·

με την επιμονή όμως τσακίζεται και αυτός.

Αν φύγη η πρώτη και η δεύτερη αμαξοστοιχία του ύπνου, πάει μετά ο ύπνος, έφυγε.


– Γέροντα, μπορεί σε μια αγρυπνία και δύο ώρες να προσπαθώ να διώξω τον ύπνο.

– Γιατί δεν τον στέλνεις στα νοσοκομεία, στα ψυχιατρεία;

«Θεέ μου, να λές, δώσε τον ύπνο σε όσους δεν μπορούν να κοιμηθούν,

είτε γιατί πονούν είτε γιατί είναι τεντωμένα τα νεύρα τους».

Να κάνης τον ύπνο χάπι και να τον στέλνης με την προσευχή σε όσους δεν μπορούν να κοιμηθούν

και ταλαιπωρούνται οι καημένοι, κι εσύ μέρα-νύχτα να δοξάζης τον Θεό.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

[XAPA]

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2


Ο διάβολος πολεμά τον προσευχόμενο


Να μην πιάνουμε κουβεντούλα με τον διάβολο



Γέροντα, ενώ αισθάνομαι την ανάγκη επικοινωνίας με τον Θεό, δεν μπορώ να προσευχηθώ.

– Αν νιώθης την ανάγκη να επικοινωνήσης με τον Θεό, δεν καταλαβαίνω γιατί να μην μπορής να προσευχηθής.

Ίσως να είναι και του πειρασμού.

Ο πειρασμός πάντοτε βάζει τρικλοποδιές, για να μην μπορέση να προσευχηθή ο άνθρωπος.


– Γέροντα, την ώρα της προσευχής με απασχολούν διάφορες δουλειές.

– Να λές: «Αυτό θα το σκεφτώ αργότερα...» και να συνεχίζης να προσεύχεσαι.


– Πιό πολύ, Γέροντα, στενοχωριέμαι, επειδή τις περισσότερες φορές είναι επουσιώδη πράγματα.

– Γι’ αυτό ακριβώς να τα αφήνης για αργότερα, γιατί, αν διακόπτης την προσευχή και ασχολήσαι με αυτά,

ο πειρασμός θα αφήση τα επουσιώδη και θα σου φέρη ουσιώδη, για να σταματήσης τελείως την προσευχή.

Πρέπει να βάζουμε τον εαυτό μας στην θέση του.

Γιατί ξέρεις τί κάνει το ταγκαλάκι;

Στους κοσμικούς φέρνει βρώμικες σκέψεις και το καταλαβαίνουν αμέσως.

Στους πνευματικούς όμως ανθρώπους φέρνει διάφορα μπανταλά (1) και δεν το καταλαβαίνουν.

Αυτό είναι πιο επικίνδυνο, γιατί νομίζουν ότι πάνε καλά, επειδή δεν έχουν βρώμικους λογισμούς, κι έτσι ούτε

ταπεινώνονται, αλλά και ο νούς τους γυρνά δεξιά και αριστερά και η καρδιά τους μένει πέτρα.


– Μερικές φορές, Γέροντα, την ώρα της προσευχής μου έρχεται μια ιδέα· βρίσκω μια λύση για ένα θέμα, η οποία μετά αποδεικνύεται εσφαλμένη.

– Ο διάβολος είναι πονηρός.

Ξέρει ότι, αν την ώρα της προσευχής σου φέρη βρώμικο λογισμό, θα τον τινάξης πέρα.

Γι’ αυτό σου δίνει λύσεις σε κάποιο πρόβλημά σου, οπότε λές:

«Αφού την ώρα της προσευχής το σκέφθηκα, άρα είναι έμπνευση!».

Αν ήθελε ο διάβολος το καλό σου, άλλες ώρες θα σου τα έφερνε αυτά στον νού, όχι την ώρα της προσευχής.

Μπαίνει όμως «ενδιάμεσος» και πιάνει μαζί σου την κουβεντούλα!

Γι’ αυτό να μη δίνης καθόλου σημασία.

«Σ’ ευχαριστώ για το ενδιαφέρον σου, να του λές, αλλά να μου λείπη!».

Πάει, βλέπεις, με πονηριά να ξεγελάση τον πνευματικό άνθρωπο με πνευματικές σκέψεις, οπότε «η προσευχή αυτού,

όπως λέει ο Δαβίδ, γενέσθω εις αμαρτίαν» (2) .


– Γέροντα, την ώρα της προσευχής έρχονται στον νού μου άσχημοι λογισμοί ή άσχημες εικόνες.

– Αυτό είναι έργο του διαβόλου, για να σε συγχύζη.

Ιδίως όταν είσαι κουρασμένη σωματικά, και περισσότερο όταν σου λείπη ύπνος,

βρίσκει το ταγκαλάκι κάποια στιγμή που είσαι μεταξύ ύπνου και εγρηγόρσεως

και σου παρουσιάζει άσχημες εικόνες, για να σου πη μετά ότι είναι δικές σου και

να σε ρίξη σε απελπισία.

Μη δίνης σημασία.

Να λές το «Κύριε ελέησον» και να σκέφτεσαι τον Χριστό, την Παναγία, τους Αγγέλους,

για να συγκεντρώνεσαι στην προσευχή.

Έτσι θα κάνης αντιπερισπασμό στον διάβολο.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

(1) Ο Γέροντας χρησιμοποιούσε την λέξη «μπανταλό» αντί της λέξεως «ανόητο».
(2) Ψαλμ. 108, 7.

[XAPA]

Ο διάβολος εμποδίζει τον άνθρωπο από την προσευχή



– Γέροντα, όταν προγραμματίζω να αγρυπνήσω στο κελλί και παρουσιάζεται κάποιο εμπόδιο, τί φταίει;

– Για να επιτρέψη ο Θεός εμπόδιο, κάτι καλύτερο θα βγή.


– Και όταν, Γέροντα, αυτό γίνεται συνέχεια;

– Τότε θα υπάρχη υπερηφάνεια.


– Δεν καταλαβαίνω, Γέροντα, να υπάρχη υπερηφάνεια.

– Κοίταξε, εξαρτάται και από το πώς τοποθετείς τα πράγματα.

Αν βάζης πρώτα τις δουλειές και ύστερα την προσευχή, δίνεις δικαίωμα στον πειρασμό και σου φέρνει εμπόδια.

Αλλά, όταν κάποιος δίνη μεγαλύτερη αξία στις δουλειές απ’ ό,τι στα πνευματικά, αυτό δεν έχει μέσα υπερηφάνεια;

Και υπερηφάνεια έχει και ανευλάβεια.


– Γέροντα, τί κάνει ο πειρασμός για να εμποδίση κάποιον να προσευχηθή;

– Τί κάνει; Βρίσκει χίλιους δυο τρόπους.

Μόλις αρχίση ο άνθρωπος την προσευχή, μπορεί να του φέρη μετεωρισμό

ή προσπαθεί να διασκορπίση τον νού του με φαντασίες, θορύβους κ.λπ.

Να δης τί γινόταν, όταν ήμουν στην Μονή Στομίου (1) !

Ένα βράδυ είχα πάει να προσευχηθώ μέσα στον ναό.

Η πύλη του μοναστηριού ήταν κλειστή και στην πόρτα του ναού είχα βάλει το μάνταλο.


Κατά τα μεσάνυχτα άρχισε το ταγκαλάκι να χτυπάη το μάνταλο συνέχεια «κρίκι-κρίκι» και δεν σταματούσε,

για να με κάνη να πάω να δώ τί συμβαίνει.

Μπήκα στο Ιερό, για να μην ακούω, και εκεί, πίσω από την Αγία Τράπεζα, κοντά στον Εσταυρωμένο,

έμεινα μέχρι το πρωί.


Ο Σταυρός του Χριστού έχει μεγάλη δύναμη.

Όταν ήμουν δόκιμος μοναχός, με πολεμούσαν πολύ τα ταγκαλάκια.

Το βράδυ, που ήμουν στο κελλί, μου χτυπούσαν συνεχώς την πόρτα και έλεγαν: «Δι’ ευχών των Αγίων Πατέρων».

Άνοιγα την πόρτα καί, παρόλο που δεν έβλεπα κανέναν, με έπιανε φόβος.

Μετά, δεν με χωρούσε ο τόπος· μου ήταν αδύνατον να μείνω μέσα στο κελλί.

Υπέφερα, έκλαιγα, έκανα προσευχή, τίποτε. Έβγαινα έξω.


Ένα βράδυ, μετά το Απόδειπνο, με βλέπει έξω ένας Προϊστάμενος της Μονής.

«Παιδί μου, μου λέει, γιατί δεν πάς στο κελλάκι σου;

Βλέπεις κανέναν Πατέρα να γυρνάη έξω;

Οι Πατέρες κάνουν προσευχή στα κελλιά τους».

Άρχισα να κλαίω και του είπα τί συμβαίνει.

Μου φέρνει τότε λίγο Τίμιο Ξύλο σε ένα κεράκι και μου λέει:

«Πήγαινε, παιδί μου, ήσυχος τώρα στο κελλί σου».


Μόλις έκλεισα την πόρτα, άκουσα αμέσως δυνατά: «Δι’ ευχών των Αγίων Πατέρων».

«Αμήν», είπα.

Ανοίγει η πόρτα και μπαίνει ένας αστυνομικός με πλήρη στολή.

Τα γαλόνια τα φορούσε λοξά στο μανίκι, όπως παλιά οι αστυνομικοί, και άρχισε να φωνάζη:

«Έ, παλιοκαλόγερε, εσύ αδιάβαστος (2) , τί το έχεις αυτό το ξύλο;».

Και άρχισε να γελάη με τό... «γλυκό» του γέλιο.

Φώναζε, αλλά δεν μπορούσε να πλησιάση, γιατί είχα το Τίμιο Ξύλο.

«Κύριε Ιησού Χριστέ», φώναξα, και έγινε καπνός ο «αστυνομικός»!



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

 
(1) Κατά τα έτη 1958-1962.
(2) Εννοεί δόκιμος μοναχός, χωρίς ρασοευχή.

[XAPA]

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Για να θερμανθή η καρδιά στην προσευχή

Οι ιερές εικόνες βοηθούν στην προσευχή



Γέροντα, όταν είμαι στενοχωρημένη, πώς θα βρώ παρηγοριά;

– Να καταφύγης στην προσευχή.

Και μόνον το κεφάλι σου να ακουμπήσης σε μία εικόνα, θα βρής παρηγοριά.

Κάνε το κελλί σου σαν εκκλησάκι με εικόνες που σε αναπαύουν, και να δής, θα βρίσκης μέσα σε αυτό πολλή παρηγοριά.


– Μερικές φορές, Γέροντα, κατά την ώρα της προσευχής ασπάζομαι τις εικόνες. Είναι σωστό;

– Σωστό είναι.

Κανονικά έτσι πρέπει να ασπαζώμαστε τις εικόνες:

Να ξεχειλίζη η καρδιά μας από αγάπη προς τον Χριστό, την Παναγία και τους Αγίους, και να πέφτουμε,

να προσκυνούμε τις άγιες εικόνες τους.


Μια χρονιά , στις 26 Μαρτίου, που γιορτάζουμε την Σύναξη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ, προσευχόμουν όρθιος

μπροστά στις εικόνες του Χριστού και της Παναγίας.

Για μια στιγμή βλέπω τον Χριστό και την Παναγία να κινούνται σαν ζωντανοί!

«Χριστέ μου, είπα, ευλόγησέ με. Παναγία μου, ευλόγησέ με».

Καί, καθώς έπεφτα να προσκυνήσω, μια έντονη ευωδία γέμισε το κελλί.

Με έπιασε τρέλλα! Το χαλάκι που είχα στρωμένο κάτω, αν και ήταν γεμάτο χώμα, ακόμη και αυτό ευωδίαζε.

Έμεινα γονατιστός και ασπαζόμουν αυτό το χαλάκι. Τέτοια ευωδία!


– Γέροντα, όταν προσεύχωμαι, βοηθάει να φέρω στον νού μου την εικόνα του Χριστού;

– Κοίταξε, όταν προσεύχεσαι μπροστά σε μια εικόνα, η εικόνα βοηθάει, γιατί από την εικόνα περνάς

στο εικονιζόμενο πρόσωπο. (2)

Όταν όμως προσεύχεσαι νοερώς και είσαι σκυμμένη με κλειστά τα μάτια, δεν πρέπει να φέρνης στον νού σου

με την φαντασία σου εικόνες, γιατί μπορεί να το εκμεταλλευθή το ταγκαλάκι και να σου τα παρουσιάση σαν

οράματα, για να σε πλανήση και να σού κάνη κακό.


Ιδίως η ευχή καλά είναι να γίνεται με καθαρό νού, χωρίς λογισμούς ή παραστάσεις, έστω κι αν αυτές είναι

εικόνες του Χριστού ή παραστάσεις από την Αγία Γραφή, γιατί αυτό είναι επικίνδυνο, ιδιαίτερα για όσους έχουν

πολλή φαντασία και υπερηφάνεια.

Μόνον όταν έρχωνται ρυπαροί ή βλάσφημοι λογισμοί, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε παραστάσεις

από την Αγία Γραφή.

Η καλύτερη όμως «παράσταση» είναι η συναίσθηση της αμαρτωλότητός μας και της αχαριστίας μας.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

(1) Το 1984.
(2) Βλ. Του εν Αγίοις Πατρός ημών Βασιλείου Αρχιεπισκόπου Καισαρείας Καππαδοκίας, Περί του Αγίου Πνεύματος, κεφ. ΙΗ΄, PG 32, 149C. «Η της εικόνος τιμή επί το πρωτότυπον διαβαίνει». Η αναφορά της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου στο χωρίο αυτό του προσδίδει ιδιαίτερη σημασία για την σχέση της εικόνος με το πρωτότυπο.

[XAPA]

Το κομποσχοίνι: το αυτόματο όπλο κατά του διαβόλου



– Γέροντα, ποιά σημασία έχει το κομποσχοίνι;

– Το κομποσχοίνι είναι μια κληρονομιά, μια ευλογία, που μας έχουν αφήσει οι Άγιοι Πατέρες μας.

Και μόνo γι’ αυτό έχει μεγάλη αξία.

Βλέπεις, σε κάποιον αφήνει ο παππούς του κληρονομιά ένα ασήμαντο πράγμα και το έχει μετά σαν φυλαχτό,

πόσο μάλλον το κομποσχοίνι που μας το άφησαν κληρονομιά οι Άγιοι Πατέρες!

Παλιά, που δεν υπήρχαν ρολόγια, οι μοναχοί μετρούσαν την ώρα της προσευχής με το κομποσχοίνι,

αλλά οι κόμποι του κομποσχοινιού ήταν απλοί.





Κάποτε ένας ασκητής έκανε πολύ αγώνα, πολλές μετάνοιες κ.λπ.,

και ο διάβολος πήγαινε και έλυνε τους κόμπους του κομποσχοινιού του.

Έκανε - έκανε μετάνοιες ο καημένος και απέκαμε, γιατί δεν μπορούσε να τις μετρά,

αφού ο διάβολος του έλυνε συνέχεια τους κόμπους.

Τότε παρουσιάσθηκε Άγγελος Κυρίου και του δίδαξε πώς να πλέκη τους κόμπους,

ώστε σε κάθε κόμπο να σχηματίζωνται εννέα σταυροί.

Ο διάβολος μετά, ο οποίος τρέμει τον σταυρό, δεν μπορούσε να τους λύση.

Έτσι κάθε κόμπος του κομποσχοινιού έχει εννέα σταυρούς, που συμβολίζουν τα εννέα τάγματα των Αγγέλων.


– Γέροντα, τί σημαίνουν οι τριάντα τρείς, οι πενήντα, οι εκατό και οι τριακόσιοι κόμποι που έχουν τα κομποσχοίνια;

– Μόνον ο αριθμός τριάντα τρία είναι συμβολικός· συμβολίζει τα τριάντα τρία χρόνια που έζησε ο Χριστός επάνω στην γή.

Οι άλλοι αριθμοί απλώς μας βοηθούν να μετράμε τις μετάνοιες που κάνουμε ή πόσες φορές θα πούμε την ευχή.

Μερικές μηχανές έχουν ένα σχοινί με μια χειρολαβή στην άκρη καί, όταν θέλης να τις βάλης μπρός,

τραβάς μερικές φορές το σχοινί με δύναμη, μέχρι να ξεπαγώσουν τα παγωμένα λάδια.


Έτσι και το κομποσχοίνι είναι το σχοινί το οποίο τραβάμε μία-δύο-πέντε-δέκα φορές και ξεπαγώνουν

τα πνευματικά λάδια και παίρνει μπρός η πνευματική μηχανή της αδιαλείπτου προσευχής,

οπότε δουλεύει μετά μόνη της η καρδιά στην ευχή.

Αλλά, και όταν η καρδιά πάρη μπρός στην ευχή, και πάλι δεν πρέπει να καταργήσουμε το κομποσχοίνι,

για να μην παρακινηθούν και άλλοι να το καταργήσουν, ενώ δεν πήρε ακόμη μπρός η καρδιά τους στην ευχή.


– Όταν, Γέροντα, κρατώ το κομποσχοίνι μου και λέω την ευχή μηχανικά, μήπως υπάρχει κίνδυνος ανθρωπαρέσκειας;

– Αν κάνης κομποσχοίνι εξωτερικά από ανθρωπαρέσκεια,

ακόμη και τα χέρια σου να ξεφλουδίσης, σε τίποτε δεν θα σε ωφελήση.

Μόνον κούραση θα σου φέρη και την ψευδαίσθηση ότι δήθεν ασχολείσαι με την νοερά προσευχή.


– Γέροντα, εγώ δεν έχω συνηθίσει να κρατώ κομποσχοίνι.

– Το κομποσχοίνι να το κρατάς, για να μην ξεχνάς την ευχή, την οποία πρέπει να εργάζεσαι εσωτερικά, στην καρδιά.

Όταν μάλιστα βγαίνης από το κελλί σου, να θυμάσαι ότι ο εχθρός είναι έτοιμος για επίθεση.

Γι’ αυτό, να μιμήσαι τον καλό στρατιώτη που βγαίνοντας από το πολυβολείο

έχει πάντοτε «ανά χείρας» το αυτόματο όπλο.

Το κομποσχοίνι έχει μεγάλη δύναμη· είναι το όπλο του μοναχού και οι κόμποι είναι σφαίρες,

που «κρά-κρά» θερίζουν τα ταγκαλάκια.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

[XAPA]

Η πνευματική μελέτη προ της προσευχής



– Γέροντα, δεν σκιρτάει η καρδιά μου για την προσευχή καί όταν βλέπω να περνάη η ώρα χωρίς να κάνω τίποτε,
με πιάνει σφίξιμο και στενοχώρια.

– Μελετάς καθόλου προηγουμένως;


– Συνήθως όχι, Γέροντα.

– Γιατί; Δεν είπαμε να μελετάς πρώτα, για να γλυκαθή η καρδιά;

Εσύ δεν τρώς πνευματικά, γι’ αυτό δεν γλυκαίνεσαι.

Λίγη μελέτη από την Αγία Γραφή ή τον Ευεργετινό (1) ή το Γεροντικό πριν από την προσευχή,

έστω δυό-τρείς σειρές, θερμαίνει και γλυκαίνει την καρδιά και έρχεται η όρεξη για τα πνευματικά.


Καπακώνονται οι μέριμνες, και ο νούς μεταφέρεται σε θείο χώρο.

Το Γεροντικό σε μεταφέρει στην Θηβαΐδα (2) και στην Νιτρία (3) και νιώθεις να βρίσκεσαι κοντά στους Αγίους Πατέρες.

Επίσης, το Λειμωνάριον, η Φιλόθεος Ιστορία, το Λαυσαϊκόν, ο Μοναχισμός της Αιγύπτου, διαβάζονται εύκολα,

αλλά είναι και στερεά τροφή.


– Γέροντα, δίνω περισσότερο χρόνο στην μελέτη πατερικών βιβλίων παρά στην προσευχή.

– Να κάνης λιγώτερη μελέτη, περισσότερη καθημερινή παρακολούθηση του εαυτού σου και ευχή.

Γιατί αλλιώς, μόνο με την μελέτη, μένει άκαρπος κανείς, εάν δεν εργασθή

και δεν ζητήση την θεία επέμβαση, την Χάρη του Θεού.

Η μελέτη πατερικών βιβλίων βοηθάει όταν προηγήται της προσευχής.

Γι’ αυτό να διαβάζης τόσο, όσο σού χρειάζεται, για να κατανυγής και να παρακινηθής στην προσευχή.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012


(1) Ευεργετινός: Συλλογή διδαχών και διηγήσεων διαφόρων Αγίων Πατέρων, την οποία συνέθεσε κατά τον 11ο αι. ο μοναχός Παύλος, ιδρυτής, κτίτορας και ηγούμενος της Ιεράς Μονής «Παναγίας της Ευεργέτιδος» στην Κωνσταντινούπολη, από την οποία έλαβε η συλλογή την επωνυμία «Ευεργετινός».
(2) Θηβαΐδα: Η ανωτέρα Αίγυπτος που είχε πρωτεύουσα τις Θήβες. Στις ερήμους της περιοχής αυτής αναπτύχθηκε από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους ο ασκητισμός.
(3) Νιτρία: Κοιλάδα της Αιγύπτου προς την Λιβυκή έρημο, με πολλές λίμνες άλατος και νίτρου. Υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα των πρώτων χρόνων του Μοναχισμού.