by akerm » Thu Feb 16, 2012 5:42 pm
.......
Έχει δε αυτήν την ευρείαν μορφήν: έρχεται να παραμυθήση, να ανορθώση, να ειδοποιήση, να επισημάνη -«Έρχεται, λέγει, ο Αντίχριστος», να επισημάνη σε κάθε εποχή, ιδιαιτέρως όμως σε μια εποχή όπου το θρησκευτικόν αίσθημα είναι πολύ χαμηλό.
Το βιβλίον της Αποκαλύψεως είναι ένα ζωντανό βιβλίο, με πολλήν και ανέκφραστον χάριν και δροσερότητα. Παρά τις τρομερές εικόνες που περιέχει, έχει μία δροσερότητα, και ταυτοχρόνως μία τρυφερότητα. Είναι ένα αληθινό αριστούργημα το βιβλίον της Αποκαλύψεως. Εκείνος ο οποίος μπόρεσε κάτι να δη μέσα στο βιβλίο αυτό, το καθιστά αληθινό εντρύφημά του.
Η Αποκάλυψις είναι γραμμένη, ξέρετε, εις την δημοτικήν της ελληνιστικής εποχής. ‘Εχομε την ελληνιστικήν γλώσσα, η οποία βεβαίως δεν είναι η αττική διάλεκτος, η περίτεχνος γλώσσα του Πλάτωνος. Ευρισκόμεθα αρκετά μακρυά, μερικές εκατοντάδες χρόνια μακρυά. η ελληνική γλώσσα έχει υποστή πολλές επιδράσεις, ιδίως ξενικές, και βαρβαρίζει. Στη γλώσσα αυτή γράφηκαν τα ευαγγέλια. Η γλώσσα του βιβλίου της Αποκαλύψεως είναι ακόμα πιο κάτω απ' αυτή την ελληνιστική γλώσσα. είναι μία -επιτρέψατέ μου να το πω έτσι όπως θα το λέγαμε σήμερα- δημοτικιά! Μη σας πειράζει αυτό και μη σας σκανδαλίζει. Παρουσιάζει στοιχεία από φιλολογικής πλευράς τόσα και τέτοια, ώστε ξένοι να πουν ότι το βιβλίον της Αποκαλύψεως έχει δική του γραμματική.
Λέγει, επί παραδείγματι: «ο ων και ο ην και ο ερχόμενος». Το «ο ων», μάλιστα, παίρνει άρθρο, γιατί είναι μετοχή. το «ο ην», που είναι ο παρατατικός του ρήματος ειμί, τί είδους άρθρο μπορεί να πάρει;... Το ρήμα παίρνει ποτέ άρθρο, και λέγει «ο ην»;... Σόλοικο. Το βιβλίον της Αποκαλύψεως έχει λοιπόν τη δική του γραμματική. αλλά είναι χαριτωμένη. Είναι χαριτωμένη γραμματική.!
Αλλά και το λεξιλόγιό του ίσως δεν είναι πλούσιο. Ξέρετε, το φτωχότερο σε λεξιλόγιο από τα τέσσερα ευαγγέλια είναι του Ιωάννου. αλλά είναι το υψιπετέστερον. είναι το θεολογικώτερον. το ευαγγέλιον του Ιωάννου! Μιμείται την Κένωσιν του Θεού Λόγου, ο Οποίος περιβάλεται την πτωχείαν της ανθρωπίνης υπάρξεως! Αυτός ο Θεός Λόγος!... Έτσι μέσα απ' τη φτώχεια, θα λέγαμε, του πλούτου των λέξεων, έρχεται ο πλούτος της θεολογίας, ο πλούτος της Βασιλείας του Θεού, που τόσο πολύ ξεχειλίζει, ώστε ξεπερνά τις έννοιες των λέξεων. Είναι κάτι καταπληκτικό. Μόνον εκείνος που εξοικειώνεται με το βιβλίον της Αποκαλύψεως μπορεί να ανακαλύπτη όλα αυτά τα στοιχεία κατά τρόπον ατέρμονα.
Είναι λοιπόν ένα αληθινό αριστούργημα το βιβλίον της Αποκαλύψεως. Έχει ενότητα. έχει συμμετρία. έχει ευρυθμία. έχει δύναμιν λόγου. έχει, παρά την πτωχεία των λέξεων, πλούτο χρωμάτων και τόνων. έχει μία αφάνταστη ποικιλία θεμάτων. έχει μία πλαστικότητα. έχει μια ζωηρότητα και μια παραστατικότητα το βιβλίο αυτό, τόση, που συναρπάζει εκείνον που το διαβάζει.
Για κανένα άλλο βιβλίο δεν γράφηκαν τόσα βιβλία. Για κανένα! Ακόμη και για το πιο κλασσικό βιβλίο στην ανθρωπίνη Ιστορία, στην ιστορία της ανθρωπίνης γραμματείας! Κανένα άλλο βιβλίο δεν είχε τόσες συγγραφές γι' αυτό. Πάρα πολλά βιβλία έχουν γραφή, γράφονται και θα γράφωνται για το βιβλίον της Αποκαλύψεως. Αληθής πλούτος πραγματικά! Είναι βαθυστόχαστο βιβλίο. αφυπνιστικό συνειδήσεων. συναρπαστικό! Με σκηνικά. τα σκηνικά του είναι ο ουρανός και η γη! Ο χρόνος στον οποίον κινείται, που δεν χωράει η ανθρώπινη Ιστορία, είναι η παγκόσμια Ιστορία και η Αιωνιότητα!
Γι' αυτό και αποτελεί ερμηνευτικόν λάθος εάν θα θέλαμε να ερμηνεύσωμε το κείμενον της Αποκαλύψεως με βάσιν έναν τόπο, όπως είναι η Ελλάς ή η Κωνσταντινούπολις -όσοι διαβάσατε αποκαλυπτικήν γραμματείαν με καταλαβαίνετε-. να θέλωμε δηλαδή να ερμηνεύσωμε την Αποκάλυψι στον στενό χώρο μιας Κωνσταντινουπόλεως...! ή στον στενό χώρο της Ελλάδος...! σαν να είναι γραμμένη δηλαδή η Αποκάλυψις για τους Έλληνες ειδικά. Είναι παγκόσμιον βιβλίον. Παγκόσμιον! Σας είπα. το σκηνικό του: ο ουρανός και η γη! ο χρόνος: η Ιστορία η παγκόσμιος και η Αιωνιότητα! Πώς λοιπόν τώρα να περιορίσουμε το βιβλίο της Αποκαλύψεως και να πούμε: «Για να διαβάσουμε. τί θα γίνη; Άραγε θα πάρουμε την Πόλι και την αγιά-Σοφιά;»...! Φτώχεια. Φτώχεια!
Γι' αυτό όσοι ερμηνεύουν έτσι έχουνε πέσει έξω. Αγαπητοί μου, όσοι έγραψαν ερμηνείες της Αποκαλύψεως με τέτοια στενά όρια δεν επαληθεύθηκαν, και φυσικά ντροπιάστηκαν. Μόνο για την ιστορία της ερμηνείας σας αναφέρω τον Απόστολο Μακράκη, ο οποίος ήθελε να ερμηνεύση την Αποκάλυψι με βάσι πάντα τον ελληνικόν χώρον και κέντρο την Κωνσταντινούπολιν, και μάλιστα με ιδέα τον Μωαμεθανισμόν!
Περιττόν είναι να σας πω ότι δεν μπορούμε να ερμηνεύσωμε την Αποκάλυψι με βάσι κάποιο ρεύμα της εποχής μας. Λέμε ότι τότε που ζούσε ο Μακράκης, προς τα τέλη του περασμένου αιώνος, ήταν ο Μωαμεθανισμός. Το ότι ο Μωαμεθανισμός περιέχεται μέσα στο βιβλίον της Αποκαλύψεως είναι αναμφισβήτητο. αλλά δεν μπορούμε να ειπούμε ότι αυτό αποτελεί ένα θέμα με το οποίον ιδιαιτέρως θα ασχοληθή το βιβλίον της Αποκαλύψεως και σ' αυτό θα μείνη. Όχι. λάθος. Ούτε ο Κομμουνισμός ούτε η αθεΐα... τίποτα! Αυτά τα πράγματα περιέχονται μέσα στο βιβλίον της Αποκαλύψεως. Προσέξατε: περιέχονται! Είναι μεγάλα πράγματα. είναι παγκόσμια πράγματα, και περιέχονται. αλλά δεν εξαντλείται το βιβλίον της Αποκαλύψεως σ' αυτά.
Μην πούμε λοιπόν ότι το Θηρίον είναι ο Κομμουνισμός ή ο Μωαμεθανισμός. Όχι. Το ότι αυτά είναι προδρομικά θηρία είναι αναμφισβήτητο. αλλά δεν είναι αυτό καθ' εαυτό το Θηρίον. Είναι, σας είπα, ερμηνευτικόν λάθος να καθορίζουμε τέτοια πράγματα.
Γι' αυτό, θα σας παρακαλέσω πάρα πολύ, όταν θα έρχεσθε να ακούτε -και να έρχεσθε πάντα-, να προσέχετε πολύ. Μάλιστα θα ιδήτε ότι υπάρχει πολύ ενδιαφέρον. Άλλωστε η εισαγωγή που κάνουμε τώρα γίνεται ακριβώς για να ξυπνήση το ενδιαφέρον, να κινήση το ενδιαφέρον των ακροατών, και να φέρετε άλλους τόσους. να χρειασθή να πάμε -δεν ξέρω- στην πλατεία να κάνωμε την ομιλία μας! Αλλά προσέξτε: μην περιμένετε να ακούσετε εδώ, αναλύοντας και ερμηνεύοντας το βιβλίον της Αποκαλύψεως, να μάθετε αν θα γίνη και πότε θα γίνη ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος!... ούτε ακόμη πότε θα ‘ρθη ο Αντίχριστος και πότε θα γίνει η δευτέρα του Χριστού Παρουσία!... Τέτοια πράγματα μην τα περιμένετε. πρόκειται περί ερμηνευτικού λάθους. Και όσοι εκ των ερμηνευτών ή ομιλητών θα επιχειρούσαν να πουν «Να!», «Αυτό!», θα ήταν επικίνδυνο. Είναι χαρακτηριστικό ότι όλοι όσοι έχουν μιλήσει έτσι, έχουν διαψευσθή.
συνεχίζεται...
(1η Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του μακαριστού γέροντα π. Αθανασίου Μυτιληναίου)
Copyright: Ιερά Μονή Κομνηνείου
«Κοιμήσεως Θεοτόκου» και «Αγίου Δημητρίου»
Κεντρική διάθεσις: «Όρθόδοξος Κυψέλη»