Μηνύματα, Μαρτυρίες και Αποκαλύψεις από την Παναγούδα

[XAPA]

Να δώσουμε εργασία στον νου μας



– Γέροντα, επειδή ακόμη ζώ στον κόσμο, αν είναι ευλογημένο, να μου πήτε πώς θα προφυλαχθώ από τον περισπασμό του κόσμου.

– Σχετικά με αυτό το θέμα θα βρής στον Αββά Ισαάκ.

Μελέτησε τις τέσσερις πρώτες σειρές του Α´ Κεφαλαίου, με τις οποίες και να ασχοληθής.

Λέει ο Άγιος: «Ο φόβος του Θεού είναι αρχή της αρετής, ο οποίος φόβος, ως λέγουσι, γεννάται από την πίστιν

και σπείρεται εις την καρδίαν του ανθρώπου, όταν ο νούς αυτού, αφού αποχωρισθή από τον περισπασμόν

του κόσμου και συνάξη τους συλλογισμούς αυτού τους περιπλανωμένους τήδε κακείσε,

καταγίνηται εις την μελέτην της μελλούσης αποκαταστάσεως της ψυχής» (1).


Είναι αλήθεια ότι για την πνευματική αυτήν εργασία χρειάζονται και οι κατάλληλες προϋποθέσεις,

τις οποίες δεν έχεις προς το παρόν.

Μία ανάλογη όμως πνευματική εργασία, που μπορείς να κάνης τώρα που βρίσκεσαι ακόμη στον κόσμο, είναι η εξής:

Όταν ο νούς σου είναι αργός και δεν λέη την ευχή ή όταν θέλης να ξεκουρασθής λίγο από αυτή

– διότι η ευχή είναι λιγάκι κουραστική στην αρχή, επειδή υπάρχουν ακόμη πάθη μέσα μας –,

να προσπαθής να δίνης εργασία στον νού σου, για να μη βρίσκη ευκαιρία ο διάβολος να σπέρνη τα δικά του.


Μία εργασία που μπορεί να δώση κανείς στον νού του, για να τον συμμαζέψη, είναι η μνήμη του θανάτου.

Αλλά, επειδή εσείς οι γυναίκες αφορμή θέλετε, για να σάς πιάση η απελπισία, η λεγόμενη κακομοιριά,

γι’ αυτό καλύτερα είναι να ζής συνέχεια τα γεγονότα της Καινής Διαθήκης.

Να αρχίζης από τον Ευαγγελισμό και να τελειώνης στην Σταύρωση, και ο νούς σου να περιστρέφεται γύρω από αυτά.

Όταν κατορθώσης ο νούς σου να περιστρέφεται μόνο γύρω από αυτά τα θεία γεγονότα,

τότε θα σού γίνη η εσωτερική αλλοίωση και αυτό θα είναι η ανάστασή σου.


– Γέροντα, με συγκινεί το απόστιχο: «Νυγείσης σου της πλευράς, Ζωοδότα, κρουνούς αφέσεως πάσιν εξέβλυσας ζωής και σωτηρίας» (2).

– Είναι να μη σε συγκινή; Όταν ο νούς είναι στον Σταυρό, στην «τετρωμένην πλευράν» (3) του Χριστού,

στα καρφιά, στην χολή, στο όξος, και γενικά σε όσα έπαθε ο Χριστός για μάς, καρφώνεται εκεί και δεν γυρίζει.

Τότε η ψυχή προσεύχεται απερίσπαστη στον Εσταυρωμένο Χριστό για τον εαυτό της και για όλες τις ψυχές ζώντων

και κεκοιμημένων, για να τις ελεήση ο Χριστός, ο Οποίος πληγώθηκε για όλους μας.


Ο νούς είναι ένα αναρχικό παιδί, ένα άτακτο και αδέσποτο παιδί, που θέλει να γυρίζη

συνεχώς εδώ και εκεί και να αλητεύη.

Από αυτόν όμως εξαρτάται η ζωή και η σωτηρία μας.

Αν τον συμμαζέψουμε και τον παιδαγωγήσουμε, ησυχάζει, γίνεται καλό παιδί και νοικοκυρεύεται.

Γι’ αυτό, όσο μπορείτε, να μην αφήνετε τον νού σας να γυρίζη.

Να τον εκπαιδεύσετε πνευματικά, να τον μάθετε να συχνάζη στο σπίτι του,

στον Παράδεισο, κοντά στον Πατέρα του, τον Θεό.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

(1) Αββά Ισαάκ του Σύρου, Οι Ασκητικοί Λόγοι, Λόγος Α΄, σ. 1.
(2) Δεύτερον αναστάσιμον απόστιχον πλ. Α΄ ήχου, Σάββατον εσπέρας.
(3) Βλ. Τεσσαρακοστόν τέταρτον τροπάριον, δευτέρας Στάσεως Επιταφίου Θρήνου. «Ώσπερ πελεκάν τετρωμένος την πλευράν σου, Λόγε».

[XAPA]

Η αίσθηση της παρουσίας του Θεού



– Γέροντα, όταν κάνω μια διανοητική εργασία, δεν μπορώ να λέω την ευχή.

– Όταν την ώρα που εργάζεσαι έχης τον νού σου στον Θεό, είναι σαν να λές την ευχή.

Γιατί, και αν λές την ευχή και ο νούς σου δεν είναι στον Θεό, τί ωφελεί;

Και όταν κουράζεται κανείς στην ευχή, αν φέρη στον νού του τον Χριστό ή την Παναγία, πάλι ευχή είναι.


– Γέροντα, μπορεί κανείς να διατηρή μέσα του την μνήμη του Θεού, χωρίς να λέη την ευχή;

– Αν λέη με τον λογισμό του: «Πόσο μακριά βρίσκομαι από τον Θεό!

Τί πρέπει να κάνω, για να πάω πιο κοντά Του;», από αυτό έρχεται και η μνήμη του Θεού, έρχεται και η ευχή.

Να προσπαθήσης να αισθάνεσαι πάντοτε την παρουσία του Χριστού, της Παναγίας, των Αγίων,

και να κινήσαι σαν να είναι παρόντες.

Γιατί πράγματι είναι παρόντες, άσχετα αν εμείς δεν τους βλέπουμε με τα σωματικά μάτια.


Να τα ανάγης όλα στον Θεό και να λές: «Ο Θεός με παρακολουθεί.

Άραγε αυτό που κάνω τώρα είναι αρεστό στον Θεό;

Τί να κάνω, για να Τον ευαρεστήσω;

Τί πρέπει να αποφύγω, για να μην Τον στενοχωρήσω;».

Σιγά-σιγά αυτό θα γίνη κατάσταση μέσα σου.

Θα σκέφτεσαι τον Θεό και θα κάνης το πάν, για να Τον ευχαριστήσης.

Έτσι αναπτύσσεται και αυξάνει η αγάπη προς τον Θεό, γλυκαίνεται ο νούς και η καρδιά,

και μένουν συνεχώς στην ευχή χωρίς κόπο.


– Γέροντα, τί σημαίνει: «Μνήμη Θεού, όρασις Θεού»;

– Μνήμη Θεού σημαίνει ότι ο νούς είναι στον Θεό, ζη ο άνθρωπος τον Θεό, οπότε βλέπει παντού τον Θεό.

Αυτός που κατορθώνει να έχη συνέχεια τον νού του στον Θεό, αισθάνεται συνέχεια την παρουσία του Θεού

και συγκλονίζεται από ευγνωμοσύνη, γιατί όλα τα βλέπει ως ευλογία του Θεού.

Μια ματιά να ρίξη γύρω του, καταλαβαίνει ότι ο Θεός παρακολουθεί όχι μόνον τον άνθρωπο,

αλλά και όλο το σύμπαν, και στις πιο μικρές και ασήμαντες λεπτομέρειες.

Όπου να κοιτάξη, βλέπει τα μεγαλεία του Θεού.

Ρίχνει μια ματιά στον ουρανό και αλλοιώνεται από την παρουσία του Θεού.

Ρίχνει μια ματιά στην γή, βλέπει τα πουλιά, τα δένδρα, και βλέπει τον Θεό, τον Δημιουργό τους.

Αυτό είναι και προσευχή, είναι και μνήμη του Θεού.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

[XAPA]

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

- Η συνεργασία νού και καρδιάς

Όταν ο νούς πάη στην καρδιά, η προσευχή μας γίνεται καρδιακή



Πώς κατεβαίνει, Γέροντα, ο νούς στην καρδιά;

– Όταν πονάη η καρδιά, κατεβαίνει ο νούς στην καρδιά.

Πώς πονάει η καρδιά;

Όταν σκέφτωμαι τις ευεργεσίες του Θεού και την δική μου αχαριστία, η καρδιά κεντιέται, πονάει,

και ο νούς πηγαίνει εκεί.



– Γέροντα, όταν έχω πονοκέφαλο, δεν μπορώ να προσευχηθώ.

– Αν πονάη το πόδι σου και εκείνη την στιγμή κόψης με το μαχαίρι το χέρι σου, ξεχνάς τον πόνο του ποδιού

και σκέφτεσαι το χέρι.

Έτσι και όταν έχης πονοκέφαλο και δεν μπορής να προσευχηθής, να σκέφτεσαι πρώτα τις αμαρτίες σου

και ύστερα τον πόνο του κόσμου και θα πονά η καρδιά σου.

Ο πόνος της καρδιάς θα εξουδετερώνη τον πονοκέφαλο και θα προσεύχεσαι καρδιακά για τον εαυτό σου

και για όλον τον κόσμο.


– Γέροντα, τί βοηθάει να μη μετεωρίζεται ο νούς;

– Είναι δύσκολο να χαλιναγωγήση κανείς τον νού, ο οποίος τρέχει με ταχύτητα μεγαλύτερη από την ταχύτητα του φωτός.

Πρέπει να τον πιάση «από το χεράκι» και να τον πάη κοντά στους πονεμένους, στους αρρώστους,

στους εγκαταλελειμμένους, στους κεκοιμημένους.

Τότε ο νούς, που τα βλέπει όλα αυτά, «χτυπάει» την καρδιά, η οποία, όσο σκληρή κι αν είναι, σπάζει,

και η προσευχή γίνεται καρδιακή.

Με δάκρυα παρακαλεί μετά ο άνθρωπος τον Θεό να επέμβη.

Αν όμως κάποιος τα σκέφτεται όλα αυτά και δεν συμπάσχη και δεν τον συγκλονίζη ούτε η δυστυχία του κόσμου

ούτε η κόλαση των κεκοιμημένων που είναι υπόδικοι ούτε και η καταδίκη των ψυχών τους, φαίνεται ότι τα έχει

όλα άφθονα και είναι χορτασμένος· υπερισχύει το σαρκικό φρόνημα και ο παλαιός άνθρωπος είναι πολύ δυνατός.


– Γέροντα, στην Ακολουθία πολλές φορές ο νούς μου δεν πηγαίνει στα ουράνια, αλλά στον πόνο των ανθρώπων.

– Αυτά ενωμένα είναι.

Το θέμα δεν είναι να λέη κανείς απλώς την ευχή ούτε να έχη μόνον καθαρό τον νού του από λογισμούς,

αλλά να δουλεύη το «μηχανάκι», να πονάη η καρδιά για το θέμα που εύχεται.


– Όταν, Γέροντα, μετά την διακονία μπαίνω στο κελλί, προσπαθώ να συμμαζέψω το μυαλό μου από τις διάφορες δουλειές και τις παραστάσεις, αλλά αισθάνομαι ένα σφίξιμο στο κεφάλι.


– «Να συμμαζέψω τον νού μου» να λές.

Αλλά καλά είπες «νά συμμαζέψω το μυαλό», γιατί εσύ κάνεις προσευχή με το μυαλό.

Αν η προσευχή γίνεται με το μυαλό, είναι φυσικό να ζορίζεται το μυαλό και να πονάη το κεφάλι.

Αυτό το βλέπω και σε άλλους· πηγαίνουν να κάνουν εργασία πνευματική, διαβάζουν λ.χ. κάτι πνευματικό,

και δεν χρησιμοποιούν τον νού αλλά το μυαλό και μετά πονάει το κεφάλι.

Όπως και εκείνοι που πάνε να χρησιμοποιήσουν την καρδιά με έναν μηχανικό τρόπο (1),

για να πούν την ευχή, και πονάει μετά η καρδιά.


Όταν όμως θέλω να προσευχηθώ και πάω να συγκεντρωθώ, πρέπει ο νούς να πάη στον Χριστό.

Τότε δεν φεύγει· δίνει αμέσως τηλεγράφημα και στην καρδιά και ενώνεται ο νούς με την καρδιά.

Το άλλο είναι δουλειά με την λογική, γι’ αυτό κουράζει.

Γιατί λέω ότι πρέπει να κάνουμε δικό μας τον πόνο του άλλου;

Πρέπει ο νούς να πάη στον πόνο του άλλου και τότε να προσευχηθής.

Διαφορετικά είναι ένα ξερό πράγμα.

Λές λ.χ. με το μυαλό σου ότι υπάρχουν άρρωστοι και πρέπει να προσευχηθής γι’ αυτούς,

αλλά δεν συμμετέχει ούτε ο νούς ούτε η καρδιά.

Ενώ, βλέπεις, όταν πονάς κάπου, ο νούς σου πάει συνέχεια εκεί.

Έτσι και σε αυτήν την περίπτωση, όταν κάνης δικό σου τον πόνο του άλλου, ο νούς σου δεν φεύγει από εκεί.


– Δεν μπορεί όμως, Γέροντα, να φύγη;

– Ναί, μπορεί να φύγη.

Αυτό εξαρτάται από τον πόνο που ένιωσες.

Όπως σε ένα σπίτι, όταν έχουν έναν άρρωστο που έκανε εγχείρηση από σκωληκοειδίτιδα,

θα καθήσουν λίγο κοντά του, μπορεί και να τραγουδήσουν και να χορέψουν, και ύστερα θα πάνε στις δουλειές τους.

Αν όμως έχουν έναν άρρωστο εγχειρισμένο από καρκίνο, ο πόνος είναι μεγάλος· δεν μπορούν να ξεχασθούν.

Μόνον κάποιος που δεν καταλαβαίνει την σοβαρότητα της καταστάσεως, μπορεί και να ξεχασθή.

Νά, εγώ, όταν ήμουν μικρός και είχαν φέρει στο σπίτι την αδελφή μου άρρωστη βαριά, σχεδόν

ετοιμοθάνατη, είχα μια φυσαρμόνικα και πήγα δίπλα και έπαιζα· δεν καταλάβαινα πόσο σοβαρή ήταν η κατάστασή της.


– Γέροντα, το μυαλό είναι το σάρκινο όργανο και ο νούς το πνευματικό;

– Ναί, όπως στο οινόπνευμα, το σπίρτο που έχει μέσα το οινόπνευμα, είναι που κάνει δουλειά, που ενεργεί,

και όχι το νερό, έτσι και ο νούς είναι η σπιρτάδα του μυαλού, ό,τι καλύτερο έχει ο άνθρωπος.


– Δηλαδή, Γέροντα, όταν δεν δουλεύη η καρδιά, είναι γιατί δεν δουλεύει ο νούς;

– Βέβαια, ευλογημένη! Εκεί είναι όλη η δύναμη.


– Το μυαλό, Γέροντα, δεν βοηθάει καθόλου;

– Βοηθάει μέχρις ενός σημείου· να πής δηλαδή με την λογική ότι πρέπει ο νούς σου να πάη στον πόνο του άλλου.

Μέχρις εκεί μόνον, και να αρχίση μετά να δουλεύη ο νούς.

Να σκεφθής διάφορες περιπτώσεις πονεμένων, να πονέσης γι’ αυτούς και να αρχίσης να προσεύχεσαι.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012


(1) Όπως για παράδειγμα με το κράτημα της αναπνοής.

[XAPA]

Η αγάπη του Θεού συμμαζεύει τον νού στην καρδιά



– Γέροντα, καμμιά φορά, όταν λέω την ευχή, για να μη φεύγη ο νούς μου, λέω: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, σε αγαπώ».

– Πώς γίνεται να αγαπάς τον Χριστό και να φεύγη ο νούς σου, όταν λές την ευχή;

Αν το πής καμμιά φορά, δεν πειράζει.

Αλλά, αν το λές συνέχεια, αυτό είναι ψέμα.

Να μην έχουμε άλλα στην καρδιά μας, άλλα στον νού μας και άλλα να λένε τα χείλη μας.

Τότε ισχύει το «Ο λαός ούτος τοις χείλεσί με τιμά, η δε καρδία αυτών πόρρω απέχει απ’ εμού» (1) .


– Γέροντα, γιατί λέω την ευχή χωρίς θέρμη;

– Επειδή σκορπίζεσαι στα έξω, η καρδιά σου είναι αλλού· λείπει το σκίρτημα, η αγάπη για τον Θεό,

οπότε και η ευχή βγαίνει αποδυναμωμένη.

Η αγάπη του Θεού συμμαζεύει τον νού στην καρδιά και μετά παλαβώνει ο άνθρωπος.


– Γέροντα, πώς κατορθώνει κανείς να έχη διαρκή πόθο προς τον Θεό και να λέη την ευχή καρδιακά;

– Αν έχη συνεχώς στον νού του τις ευεργεσίες του Θεού και την δική του αχαριστία,

κεντιέται και παίρνει μπρός η καρδιά.

Πιέζεται από μόνη της φιλότιμα η καρδιά και τον κυνηγάει μετά η ευχή.

Γι’ αυτό να έχης πάντοτε φιλότιμους και ταπεινούς λογισμούς.

Έτσι θα έρθη μέσα σου η Χάρις του Θεού, γιατί ο Κύριος στην καρδιά των ταπεινών κατοικεί (2),

και τότε γλυκαίνεται η καρδιά, και η ευχή γίνεται καρδιακή.


– Τότε, Γέροντα, μπορεί να έρθη κακός λογισμός;

– Όχι, δεν μπορεί.

Για να έρθη κακός λογισμός, πρέπει να σταματήσης την ευχή.

Αλλά, και να σταματήσης να λές την ευχή με τον νού, αν την λέη η καρδιά, πάλι δεν μπορεί να έρθη,

γιατί την λέει η καρδιά.


– Γέροντα, δώστε μου μια ευχή, για να συμμαζέψω τον νού μου.

– Εύχομαι να μαζευθή ο νούς σου στην καρδιά.

Τί εννοούμε, όταν λέμε «καρδιά»;

Η καρδιά δεν είναι στάμνα, που μέσα της θα βάλουμε τον νού· η καρδιά είναι αυτό που νιώθουμε.

Επομένως, όταν λέμε «νά συμμαζευθή ο νούς μέσα στην καρδιά», εννοούμε να συμμαζευθή στην αγάπη,

στην καλωσύνη, στην λαχτάρα, σε αυτό το σκίρτημα, σε αυτό το γλυκό πράγμα...

Αφού ο Θεός είναι Αγάπη και η καρδιά έχει αγάπη, αν η καρδιά είναι εξαγνισμένη,

τότε ο άνθρωπος έχει μέσα του τον Θεό.

«Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εν όλη τη καρδία σου και εν όλη τη ψυχή σου και εν όλη τη διανοία σου...» (3).

Να Τον αγαπήσης με όλο σου το είναι.

Αν ο νούς γλυκαθή από την αγάπη και την καλωσύνη της καρδιάς,

όταν θα λέη το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με», θα συγκλονίζεται ολόκληρος.

Όλη η βάση της πνευματικής ζωής είναι να καθαρίση ο άνθρωπος την καρδιά, ώστε να δεχθή τον Χριστό,

και να χαλιναγωγήση τον νού, να τον γλυκάνη μέσα στην καρδιά.

Αν ο νούς γλυκαθή μέσα στην καρδιά, δεν του κάνει καρδιά να φύγη, όπως το παιδάκι,

όταν το αφήσης ελεύθερο μέσα σ’ ένα ζαχαροπλαστείο, δεν θέλει να φύγη από εκεί.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

(1) Βλ. Ησ. 29, 13· Ματθ. 15, 8.
(2) Πρβλ. Ησ. 66, 1-2.
(3) Ματθ. 22, 37. Βλ. και Μάρκ. 12, 30· Λουκ. 10, 27.

[XAPA]

«Χριστός γεννάται» (1)



Γέροντα, μετά την Αγρυπνία των Χριστουγέννων δεν κοιμόμαστε;

– Χριστούγεννα και να κοιμηθούμε!

Η μητέρα μου έλεγε: «Απόψε μόνον οι Εβραίοι κοιμούνται».

Βλέπεις, την νύχτα που γεννήθηκε ο Χριστός οι άρχοντες κοιμόνταν βαθιά, και οι ποιμένες «αγραυλούσαν» (2).

Φύλαγαν τα πρόβατα την νύχτα παίζοντας την φλογέρα.

Κατάλαβες;

Οι ποιμένες που αγρυπνούσαν είδαν τον Χριστό.


– Πώς ήταν, Γέροντα, το σπήλαιο;

– Ήταν μια σπηλιά μέσα σε έναν βράχο και είχε μια φάτνη· τίποτε άλλο δεν είχε.

Εκεί πήγαινε κανένας φτωχός και άφηνε τα ζώα του.

Η Παναγία με τον Ιωσήφ, επειδή όλα τα χάνια ήταν γεμάτα και δεν είχαν που να μείνουν (3),

κατέληξαν σε αυτό το σπήλαιο.

Εκεί ήταν το γαϊδουράκι και το βοϊδάκι, που με τα χνώτα τους ζέσταναν τον Χριστό!

«Έγνω βούς τον κτησάμενον και όνος την φάτνην του κυρίου αυτού» (4), δεν λέει ο Προφήτης Ησαΐας;


– Σε ένα τροπάριο, Γέροντα, λέει ότι η Υπεραγία Θεοτόκος βλέποντας τον νεογέννητο Χριστό, «χαίρουσα ομού και δακρύουσα» αναρωτιόταν: «Επιδώσω σοι μαζόν, τω τα σύμπαντα τρέφοντι, ή υμνήσω σε, ως Υιόν και Θεόν μου; ποίαν εύρω επί σοί προσηγορίαν;» (5).

– Αυτά είναι τα μυστήρια του Θεού, η πολύ μεγάλη συγκατάβαση του Θεού, την οποία δεν μπορούμε εμείς να συλλάβουμε!


– Γέροντα, πώς θα μπορέσουμε να ζήσουμε το γεγονός της Γεννήσεως, ότι δηλαδή ο Χριστός «Σήμερον γεννάται εκ Παρθένου» (6);

– Για να ζήσουμε αυτά τα θεία γεγονότα, πρέπει ο νούς να είναι στα θεία νοήματα.

Τότε αλλοιώνεται ο άνθρωπος.

«Μέγα και παράδοξον θαύμα τετέλεσται σήμερον» (7), ψάλλουμε.

Άμα ο νούς μας είναι εκεί, στο «παράδοξον», τότε θα ζήσουμε και το μεγάλο μυστήριο της Γεννήσεως του Χριστού.

Εγώ θα εύχωμαι η καρδιά σας να γίνη Αγία Φάτνη

και το Πανάγιο Βρέφος της Βηθλεέμ να σας δώση όλες τις ευλογίες Του.


ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012


(1) Ειρμός και Καταβασία της α΄ ωδής του πρώτου κανόνος της εορτής των Χριστουγέννων.
(2) Βλ. Λουκ. 2, 8.
(3) Βλ. Λουκ. 2, 7.
(4) Ησ. 1, 3.
(5) Τρίτον στιχηρόν προσόμοιον Εσπερινού 24ης Δεκεμβρίου.
(6) Δοξαστικόν της Θ΄ Ώρας της εορτής των Χριστουγέννων.
(7) Πρώτον στιχηρόν ιδιόμελον αποστίχων της εορτής των Χριστουγέννων.

[XAPA]

Η Αγία Τεσσαρακοστή: πορεία προς τον Γολγοθά



Καλή Σαρακοστή και καλό Τριήμερο (1).

Πιστεύω αυτήν την Σαρακοστή να μην έχετε πολλές δουλειές και να συμμετάσχετε ψυχικά στο Πάθος

του Κυρίου, δουλεύοντας περισσότερο πνευματικά.

Από την στιγμή που αρχίζει το Τριώδιο (2) πρέπει να αρχίζη κανείς να οδεύη προς τον Γολγοθά.

Καί, αν αξιοποιήση πνευματικά αυτήν την περίοδο, όταν πεθάνη, θα οδεύση η ψυχή του προς τα άνω,

χωρίς να εμποδίζεται από «διόδια» και τελώνια (3).

Κάθε χρόνο έρχονται αυτές οι άγιες ημέρες, αλλά και κάθε χρόνο μας φεύγει και ένας χρόνος· και αυτό είναι το θέμα.

Τον αξιοποιήσαμε πνευματικά ή τον σπαταλήσαμε στα υλικά;

Μαζί με όλες τις άλλες κοσμικές αλλοιώσεις της εποχής μας, έχει χάσει την έννοιά του και το Τριήμερο,

γιατί οι κοσμικοί κάθε εβδομάδα έχουν τριήμερο – Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή – με ζωή κοσμική.

Ευτυχώς που διατηρείται και η πραγματική πνευματική έννοια του Τριημέρου στα μοναστήρια

και σε λίγες χριστιανικές οικογένειες στον κόσμο, και έτσι κρατιέται ο κόσμος.

Η πολλή προσευχή και η νηστεία που γίνεται κάθε χρόνο σ’ αυτό το Τριήμερο, στην αρχή της Μεγάλης

Τεσσαρακοστής, φρενάρει τον κόσμο από πολλά πνευματικά ολισθήματα, που γίνονται

συνήθως στα κοσμικά τριήμερα.


– Γέροντα, ποιό είναι το νόημα του Τριημέρου;

– Το Τριήμερο της Σαρακοστής έχει περισσότερο το νόημα να συνηθίση κανείς στην νηστεία, στην εγκράτεια.

Ύστερα, όταν θα κάνη κάθε μέρα ενάτη (4), θα το θεωρή πανηγύρι.

Στο Κοινόβιο μετά το Τριήμερο τρώγαμε μια σούπα νερόβραστη στις τέσσερις το απόγευμα

και το θεωρούσαμε μεγάλη ευλογία.

Μετά το Τριήμερο τί ευλογία να τρώμε κάθε μέρα!

Βοηθάει το Τριήμερο στην αρχή, για να νηστέψη κανείς όλη την Σαρακοστή.

Αν όμως κάποιος δεν μπορή να κρατήση το Τριήμερο, ας φάη λίγο παξιμάδι το βράδυ ή ας κρατήση ενάτη.

Είναι καλύτερα να οικονομηθή, γιατί, αν ζαλίζεται και δεν μπορή να κάνη τίποτε από πνευματικά,

τί πνευματικό κέρδος βγάζει μετά;

Μια Καθαρά Τρίτη ο Γερο-Βαρλαάμ, από την Καλύβη των Οσίων Βαρλαάμ και Ιωάσαφ, πήγε σε ένα Κελλί,

όπου μόλις είχαν εγκατασταθή δύο γνωστοί του νέοι μοναχοί.

Χτυπάει την πόρτα· τίποτε.

Ανοίγει και τους βρίσκει και τους δύο ξαπλωμένους.

«Τί γίνεται; λέει, άρρωστοι είστε;».

«Κάνουμε Τριήμερο!», λένε.

«Άντε σηκωθήτε επάνω, τους λέει.

Κάντε ένα τσάι, βάλτε δυο κουταλιές ζάχαρη, φάτε και κανένα παξιμάδι, για να πήτε καμμιά ευχή,

να κάνετε κανένα κομποσχοίνι.

Τριήμερο είναι αυτό; Τί βγάζετε από αυτό;».


– Γέροντα, πώς θα μπορέσω την Σαρακοστή να αγωνισθώ περισσότερο στην εγκράτεια;

– Οι κοσμικοί τώρα την Σαρακοστή προσέχουν κατά κάποιον τρόπο την εγκράτεια,

ενώ εμείς οι μοναχοί πάντα πρέπει να προσέχουμε.

Το κυριώτερο όμως που πρέπει να προσέξη κανείς είναι τα ψυχικά πάθη και μετά τα σωματικά.

Γιατί, αν δώση προτεραιότητα στην σωματική άσκηση και δεν κάνη αγώνα, για να ξερριζωθούν

τα ψυχικά πάθη, τίποτε δεν κάνει.

Πήγε μια φορά σε ένα μοναστήρι ένας λαϊκός στην αρχή της Σαρακοστής και κάποιος μοναχός

του φέρθηκε απότομα, σκληρά.

Εκείνος όμως ο καημένος είχε καλό λογισμό και τον δικαιολόγησε.

Ήρθε μετά και μου είπε:

«Δεν τον παρεξηγώ, Πάτερ· ήταν, βλέπεις, από το τριημέρι!».

Αν το τριημέρι που έκανε ήταν πνευματικό, θα είχε μια γλυκύτητα πνευματική

και θα μιλούσε στον άλλον με λίγη καλωσύνη.

Αλλά αυτός ζόριζε εγωιστικά τον εαυτό του να κάνη Τριήμερο, και γι’ αυτό όλα του έφταιγαν.


– Γέροντα, τί να σκέφτωμαι την Σαρακοστή;

– Το Πάθος, την θυσία του Χριστού να σκέφτεσαι.

Αν και εμείς οι μοναχοί πρέπει συνέχεια να ζούμε το Πάθος του Χριστού, γιατί μας βοηθούν σ’ αυτό κάθε μέρα

τα διάφορα τροπάρια, όλες οι Ακολουθίες.

Την Μεγάλη Τεσσαρακοστή μας δίνεται η μεγαλύτερη ευκαιρία για να αγωνισθούμε και να συμμετέχουμε

εντονώτερα στο σωτήριο Πάθος του Κυρίου μας, με μετάνοια και με μετάνοιες, με εκκοπή των παθών

και με ελάττωση των τροφών, από αγάπη προς τον Χριστό.

Ας αξιοποιήσουμε, όσο μπορούμε, το πνευματικό αυτό στάδιο με τις πολλές προϋποθέσεις και δυνατότητες

που μας δίνονται, για να πλησιάσουμε περισσότερο στον Εσταυρωμένο Χριστό, για να βοηθηθούμε από Αυτόν

και να χαρούμε την Αγία Ανάσταση αλλοιωμένοι πνευματικά, αφού θα έχουμε ζήσει πνευματικώτερα

την Μεγάλη Σαρακοστή.


Εύχομαι καλή δύναμη την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, για να ανεβήτε στον Γολγοθά κοντά στον Χριστό,

μαζί με την Παναγία και τον Προστάτη σας Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο,

και να συμμετάσχετε στο φρικτό Πάθος του Κυρίου μας. Αμήν.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012


(1) Τριήμερο: Τρείς ημέρες αποχή από τροφή και νερό· συνήθως γίνεται τις τρεις πρώτες ημέρες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
(2) Τριώδιο: Εκκλησιαστική περίοδος που ξεκινάει την Κυριακή Τελώνου και Φαρισαίου και τελειώνει το Μέγα Σάββατο.
(3) Βλ. Γρηγορίου μοναχού, μαθητή Αγ. Βασιλείου του Νέου, Ο τελωνισμός των ψυχών κατά την ώρα του θανάτου: Τα είκοσι τρία βασικά τελώνια, Ι. Ησυχαστήριον Αγ. Αθανασίου του Με¬γάλου και Αγ. Νεομαρτύρων Ακυλίνης, Κυράννης και Αργυρής, Γαλήνη Όσσης Λαγκαδά.
(4) Κάνω ενάτη: Τρώω νηστήσιμη τροφή μετά την ενάτη βυζαντινή ώρα, δηλαδή μετά τις 3 μ.μ.

[XAPA]

«Προσκυνούμέν Σου τα πάθη, Χριστέ» (1)


– Γέροντα, πώς θα αποκτήσω ευλάβεια στα Πάθη του Χριστού;

– Κατ’ αρχάς να σκέφτεσαι την θυσία του Χριστού και την δική σου αχαριστία και αμαρτωλότητα.

Ένα σχετικό πατερικό κείμενο θα σε βοηθήση λίγο και αυτό.

Αλλά αυτό που θα σε βοηθήση περισσότερο, είναι το ίδιο το Πάθος, η θυσία του Κυρίου.

Ο Χριστός δεν δίδαξε απλώς μερικά πράγματα, αλλά θυσιάσθηκε για το ανθρώπινο γένος, βασανίστηκε,

σταυρώθηκε, υπέμεινε τόσα.


– Ο σταυρικός θάνατος, Γέροντα, ήταν ατιμωτικός;

– Ναί, ο πιο ατιμωτικός. Είναι φοβερό!

Όλοι οι Προφήτες να προφητεύουν για τον Χριστό, και τελικά οι Εβραίοι να Τον δέρνουν, να Τον φτύνουν,

να Τον εμπαίζουν, να Τον σταυρώνουν!

Όλα αυτά συγκλονίζουν τον άνθρωπο, αν τα σκεφθή.

Ακόμη και στον πιο αδιάφορο, αν έχη λίγη καλή διάθεση και τα σκεφθή, κινούν το ενδιαφέρον το πνευματικό.


– Γέροντα, το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης, μετά την Ακολουθία των Παθών, δεν μένω στον ναό.

– Κρίμα, κι εγώ νόμιζα ότι έχεις λίγη ευλάβεια!

Καλά, δεν μένετε στον ναό το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης;

Αφήνετε τον Εσταυρωμένο μόνον και πηγαίνετε στα κελλιά σας;


– Οι περισσότερες αδελφές, Γέροντα, μένουν στον ναό, αλλά εγώ, με τον λογισμό ότι είμαι εξωστρεφής και
δεν θα μπορέσω να συγκεντρωθώ, αγρυπνώ στο κελλί μου.

– Αν είναι έτσι, καλά.

Να έχης στο κελλί σου μία εικόνα της Σταυρώσεως και να λές:

«Δόξα τη αγία σταυρώσει σου, Κύριε» και «Υπεραγία Θεοτόκε, προσκυνούμεν τα Πάθη του Υιού σου».

Παράλληλα να κάνης και όσες μετάνοιες μπορείς.

Αυτήν την ημέρα πρέπει να την ζήση κανείς.

Εγώ την Μεγάλη Παρασκευή κλειδώνομαι, για να την ζήσω.


– Φέτος, Γέροντα, την Μεγάλη Παρασκευή δεν έφαγα τίποτε και το βράδυ στην Ακολουθία του Επιταφίου δεν μπορούσα να σταθώ όρθια. Αν είχα την απαιτούμενη ευλάβεια στα Πάθη του Κυρίου, θα έφθανα σε αυτό το σημείο;

– Καλός ήταν και αυτός ο αγώνας.

Τέτοια μέρα πώς να φάη κανείς;

Αν κάποιος δεν αντέχη, θα πάρη λίγο παξιμάδι.

Παλιά στα μοναστήρια μόνον κανένας άρρωστος ή κανένα γεροντάκι θα έπαιρναν το βράδυ ένα τσάι με λίγο παξιμάδι.

Μερικοί πίνουν ξίδι αυτήν την ημέρα, γιατί χολή και ξίδι έδωσαν οι Εβραίοι στον Χριστό επάνω στον Σταυρό (2).

Όταν πήγα στην Μονή Φιλοθέου, την πρώτη Μεγάλη Εβδομάδα δεν έφαγα τίποτε.

Την Μεγάλη Παρασκευή, επειδή είχα ακούσει ότι κάποιοι είχαν την συνήθεια να πίνουν ξίδι, ήπια κι εγώ.

Ήταν όμως πολύ δυνατό, κι έπεσα κάτω λιπόθυμος.


– Γέροντα, γιατί την Μεγάλη Εβδομάδα μπορώ να κάνω τριήμερο, ενώ καθημερινά δυσκολεύομαι να εγκρατευθώ;

– Την Μεγάλη Εβδομάδα είναι ο πόνος για το Πάθος του Χριστού.

Αν πεθάνη, ας υποθέσουμε, ένα αγαπητό σου πρόσωπο, μπορείς να έχης τον νού σου για φαγητό;

Τότε όχι μόνο να φάς δεν μπορείς, αλλά ούτε και νερό να πιής.


– Φέτος, Γέροντα, ψάλαμε τα Εγκώμια στιχολογώντας τον Άμωμο(3).

– Τα άκουσα. Θέλω όμως να μου πήτε την αλήθεια:

Όταν ψέλνατε, είχατε τον νού σας στον Χριστό, στον Επιτάφιο;

Γιατί και η αδελφή που έλεγε τον στίχο του Αμώμου και οι αδελφές που έψαλλαν, ήταν σαν συνεπαρμένες!

Από τί ήσασταν συνεπαρμένες;

Επειδή λέγατε κάτι καινούργιο;

Αυτό είναι τελείως κοσμικό. Το καταλαβαίνετε;

Επιτάφιος θρήνος λέγονται τα Εγκώμια! Θρήνος είναι!

Σε άλλα μπορεί να φύγη και λίγο ο νούς, αλλά εδώ βασάνισαν τον Χριστό, Τον έδειραν, Τον έφτυσαν,

Τον σταύρωσαν, και τώρα γίνεται η κηδεία.

Αν ούτε και αυτήν την ημέρα δεν αισθάνεται μια ψυχή αυτά που ψάλλει, τότε τί να πώ;


– Γέροντα, στο Άγιον Όρος την Μεγάλη Παρασκευή χτυπούν πένθιμα οι καμπάνες;

– Χτυπούν καμπάνες, όταν βγαίνη ο Επιτάφιος.


– Χτυπούν, Γέροντα, και όλη την ημέρα;

– Ξέρω κι εγώ αν χτυπούν; Εγώ κοιτάζω να χτυπήση η καρδιά!



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

(1) Δοξαστικόν Θ΄ Ώρας Μεγάλης Παρασκευής.
(2) Βλ. Ματθ. 27, 34· Ιω. 19, 28-29.
(3) Κατά την αρχαία εκκλησιαστική τάξη τα Εγκώμια ψάλλονται «μετά του Αμώμου», δηλαδή πριν από κάθε τροπάριο των Εγκωμίων ψάλλεται και ένας στίχος του Αμώμου (118ου Ψαλμού).

[XAPA]

«Αναστάσεως ημέρα»



– Γέροντα, κάποια παιδιά με ρώτησαν γιατί βάφουμε κόκκινα αυγά.

– Τα παιδιά να μην τα αφήνετε να σκαλώνουν σε κάτι τέτοια, γιατί τα ενδιαφέροντά τους θα στρέφωνται συνέχεια

εκεί και δεν θα πηγαίνουν σε κάτι βαθύτερο.

Πέστε τους μόνον ότι το κόκκινο αυγό, όπως είναι στρογγυλό, συμβολίζει την γη που βάφτηκε

με το Αίμα του Χριστού και λυτρώθηκε όλος ο κόσμος από την αμαρτία.


– Γέροντα, μου κάνει εντύπωση το θάρρος των Μυροφόρων.

– Οι Μυροφόρες είχαν μεγάλη εμπιστοσύνη στον Χριστό, είχαν πνευματική κατάσταση, και γι’ αυτό δεν υπολόγισαν τίποτε.

Αν δεν είχαν πνευματική κατάσταση, θα έκαναν αυτό που έκαναν;

Ξεκίνησαν χαράματα, ώρα που απαγορευόταν η κυκλοφορία, με αρώματα στα χέρια για τον Πανάγιο Τάφο

του Χριστού, από αγάπη προς τον Χριστό.

Γι’ αυτό και αξιώθηκαν να ακούσουν από τον Άγγελο το χαρμόσυνο μήνυμα της Αναστάσεως.


– Γέροντα, πώς θα μπορέσουμε να ζήσουμε την χαρά της Αναστάσεως;

– Να καλλιεργήσουμε το χαροποιόν πένθος, για να έρθη η πραγματική χαρά.

Αν ζήσουμε με ευλάβεια και κατάνυξη την Μεγάλη Εβδομάδα, θα ζήσουμε με πνευματική αγαλλίαση

και θεία ευφροσύνη την Αγία Ανάσταση.


– Είναι, Γέροντα, φυσικό να μη νιώθω πολλή χαρά το βράδυ της Αναστάσεως;

– Ναί, είναι φυσικό, γιατί όλη την Μεγάλη Εβδομάδα ζούσαμε τα λυπηρά γεγονότα του Πάθους

και ιδιαίτερα την προηγούμενη μέρα, που ήταν η Μεγάλη Παρασκευή.

Επειδή το συναίσθημα της λύπης είναι βαθύτερο από το συναίσθημα της χαράς, δεν μπορούμε

σε μια μέρα να ξεπεράσουμε αυτήν την ψυχική κατάσταση.

Όχι ότι δεν χαίρεται η ψυχή την Ανάσταση, αλλά δεν χαίρεται τόσο, όσο το απαιτεί η λαμπρή αυτή ημέρα.

Σιγά-σιγά όμως, κατά την Διακαινήσιμο Εβδομάδα, που είναι σαν μία ημέρα πασχαλινή,

φεύγει ο πόνος της Μεγάλης Εβδομάδος και η ψυχή γεμίζει από την αναστάσιμη χαρά.

Την δεύτερη ημέρα του Πάσχα αρχίζει να καταλαβαίνη κανείς την Ανάσταση.


– Γιατί, Γέροντα, σε μερικά μοναστήρια κάνουν λιτανεία την δεύτερη ή τρίτη ημέρα του Πάσχα;

– Για να σκορπίσουν την πασχαλινή χαρά.


– Χτυπούν, Γέροντα, και τις καμπάνες;

– Την Διακαινήσιμο Εβδομάδα χτυπούν όλα μαζί· καμπάνες, σήμαντρα, χειροσήμαντρα,

και η καρδιά χτυπάει δυνατά ζώντας το «Αναστάσεως ημέρα» (1).

Εύχομαι να χαίρεσθε πάντοτε

μέ αγαλλίαση πνευματική,

μέ συνεχή πασχαλινή χαρά,

μέ εσωτερική γλυκειά αναστάτωση.




ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012


(1) Ειρμός και Καταβασία της α΄ωδής του Αναστασίμου κανόνος, καθώς και Δοξαστικόν των Αίνων του Πάσχα.

[XAPA]

Ο ιερός ναός είναι το σπίτι του Θεού



Πολλοί άνθρωποι, Γέροντα, δεν θεωρούν απαραίτητο τον εκκλησιασμό.

– Δεν μπαίνουν στο βαθύτερο νόημα οι άνθρωποι· κόβουν το καλώδιο, την επαφή με τον Θεό,

και μετά δεν μπορούν να βοηθηθούν.

Δυστυχώς οι περισσότεροι Χριστιανοί δεν ζουν μυστηριακά, γι’ αυτό υπάρχει μια επίδραση δαιμονική.

Εγώ πάντοτε λέω στους λαϊκούς να εκκλησιάζωνται, για να αγιάζωνται.

Και μόνον αν σκεφθή κανείς ότι μπαίνοντας στον ναό του Θεού μπαίνει στο σπίτι του Θεού κι εκεί δέχεται

την θεία Χάρη και αγιάζεται, είναι αρκετό για να συγκλονισθή.

Μέσα στον ναό μας παρακολουθούν ο Χριστός, η Παναγία, οι Άγιοι, ζητούμε την βοήθειά τους,

μπορούμε απλά να συνομιλούμε μαζί τους.

Εκεί μας δίνεται η δυνατότητα να ζήσουμε τα Μυστήρια.

Εκεί θυσιάζεται για μας ο Χριστός και μας δίνει το Σώμα και το Αίμα Του.

Αυτό δεν πρέπει να μας συγκλονίζη;


– Γέροντα, τώρα με το πρόβλημα της υγείας μου δεν πηγαίνω στην εκκλησία και μου λείπει η Ακολουθία.

– Τώρα χρειάζεται να κάνης λίγη υπομονή.

Εγώ, όταν ήμουν στον στρατό και ήμασταν στις επιχειρήσεις πάνω στα βουνά (1), επτά μήνες είχα να δώ εκκλησία.

Μια μέρα με έστειλαν κάτω στην Ναύπακτο, για να φτιάξω κάτι ασυρμάτους και έπρεπε να γυρίσω αμέσως πίσω.

Τακτοποίησα τους ασυρμάτους καί, καθώς επέστρεφα, πέρασα έξω από μία εκκλησία που ήταν πάνω στον δρόμο.

Ήταν Μεγάλη Σαρακοστή και έψαλλαν τους Χαιρετισμούς.

Πώς να μπώ μέσα;

Είχα τους ασυρμάτους που δεν μπορούσα να τους αφήσω· δεν είχα και χρόνο.

Κάθησα μόνον πέντε λεπτά έξω από την εκκλησία.

Με έπιασε ένα παράπονο!

Έκλαιγα σαν μικρό παιδί. «Θεέ μου, έλεγα, πώς κατήντησα!

Από μικρός πήγαινα στην εκκλησία, πριν πάη ο νεωκόρος.

Και τώρα επτά μήνες έκανα να δώ εκκλησία!».


– Γέροντα, όταν από την διακονία μου στο αρχονταρίκι πηγαίνω κατ’ ευθείαν στην εκκλησία, δεν μπορώ να συγκεντρωθώ.

– Από το αρχονταρίκι πηγαίνεις στον ναό.

Από τον ναό να πας στον Ουρανό και μετά πιο εκεί, στον Θεό.


– Πώς γίνεται αυτό, Γέροντα; Σκέφτεται κανείς την δόξα του Θεού;

– Ο ναός είναι το σπίτι του Θεού εδώ στην γή.

Το πραγματικό όμως σπίτι του Θεού είναι στον Παράδεισο,

όπως και το δικό μας πραγματικό σπίτι είναι στον Παράδεισο.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012


(1) Εννοεί τα Βαρδούσια όρη, τα οποία βρίσκονται στην περιοχή της ορεινής Ναυπακτίας.

[XAPA]

Η δύναμη της κοινής προσευχής



– Γέροντα, μερικές φορές νιώθω την ανάγκη να μείνω στο κελλί και να κάνω πνευματικά παρά να πάω στην Ακολουθία.

– Αυτό που θα γίνη στην Ακολουθία, μπορεί να γίνη άλλη ώρα;

Δεν μπορεί να γίνη.

Ενώ αυτό που θα κάνης στο κελλί, μπορεί να γίνη και άλλη ώρα.


– Στην εκκλησία, Γέροντα, δεν νιώθω πάντα την αλλοίωση που νιώθω στο κελλί.

– Κοίταξε· η κατ’ ιδίαν προσευχή είναι προετοιμασία για την κοινή.

Η κοινή προσευχή από άποψη ποιότητος μπορεί να είναι κατώτερη από την κατ’ ιδίαν, γιατί στον ναό

δεν μπορείς να κινηθής ελεύθερα, όπως όταν είσαι μόνος.

Από άποψη όμως ισχύος είναι ανώτερη, γιατί προσεύχονται όλοι μαζί, και άλλου η προσευχή έχει πιο πολλή δύναμη,

άλλου πιο πολλή θέρμη κ.λπ.

Αυτές λοιπόν τις δύο-τρείς ώρες που γίνεται η Ακολουθία, πρέπει να είσαι κι εσύ εκεί στην εκκλησία,

για να προσευχηθής μαζί με όλους.

Τί είπε ο Χριστός; «Όπου είναι δύο ή τρεις συνηγμένοι εις το εμόν όνομα, εκεί ειμι εν μέσω αυτών» (1).


– Γέροντα, με αναπαύει πιο πολύ να μένω στο κελλί, επειδή στην Ακολουθία έχω περίσπαση.

– Η ανάπαυση που νιώθεις εκείνη την ώρα στο κελλί, δεν είναι πραγματική ανάπαυση.

Αν κάνης τον αγώνα σου μέσα στην εκκλησία και προσπαθήσης να συγκεντρωθής και να λές την ευχή,

τότε θα κάνης σωστή δουλειά και θα βρής την πραγματική ανάπαυση.

Να κάνης μια προσπάθεια να ξεπεράσης τις δυσκολίες μέσα στις δυσκολίες· αυτό πολύ θα σε βοηθήση.

Είναι σαν να εκπαιδεύεσαι στον στρατό με πραγματικές σφαίρες, πράγμα που σε κρατά σε εγρήγορση.


– Γέροντα, στην Ακολουθία ζορίζομαι, γιατί δεν μπορώ να λέω την ευχή και να παρακολουθώ συγχρόνως τις αναγνώσεις και τα ψαλτικά.

– Γιατί ζορίζεσαι;

Βλέπω ότι έχεις αγωνία.

Λές: «Θέλω να προχωρήσω στην νοερά προσευχή, θέλω να πλουτίσω...».

Αυτό έχει μέσα κρυφό εγωισμό, υπερηφάνεια.

Όχι ότι δεν αγωνίζεσαι· εγώ σού τα λέω και λίγο υπερβολικά.

Έχεις καλή διάθεση και ο Χριστός θα σε βοηθήση.

Στάσου σαν παιδάκι μπροστά στον Θεό και μη σκέφτεσαι τίποτε.

Κινήσου απλά, και θα δής πόση Χάρη θα σού δώση ο Χριστός και η Παναγία.

Μπαίνοντας στην εκκλησία να σκέφτεσαι πώς μπήκες μέσα στο καράβι,

και άφησε τον εαυτό σου στα χέρια του Θεού να σε πάη όπου θέλει.


– Ο ύπνος, Γέροντα, με κλέβει στις Ακολουθίες και μερικές φορές δεν μπορώ να παρακολουθήσω καθόλου.
Ύστερα μου λέει ο λογισμός: «Τί έγινε που πήγες στην Ακολουθία, αφού δεν προσευχήθηκες;».

– Και όταν νυστάζης, και όταν σε κλέβη ο ύπνος, το καράβι ταξιδεύει.

Μέσα στο καράβι, άλλος χαζεύει, άλλος νυστάζει, άλλος κοιμάται, αλλά το καράβι προχωράει για τον προορισμό του.

Εσύ να προσπαθής να μην κοιμάσαι.


– Γέροντα, αν ο νούς στην Ακολουθία δεν ασχοληθή με την προσευχή, είναι κουραστική η Ακολουθία.

– Ναί, γιατί τότε δεν τρέφεται ο άνθρωπος.

Όταν ο νούς δεν είναι στα θεία νοήματα, η Ακολουθία είναι απλώς μία σωματική άσκηση,

ένας κόπος για την αγάπη του Θεού.

Πάντως, και αυτός που νυστάζει στην εκκλησία και αγωνίζεται να μην τον πάρη ο ύπνος, έχει μεγάλο μισθό.

Μήπως δεν είχε κρεββάτι στο κελλί του, να πάη να κοιμηθή;

Δυο κοσμικοί πήγαν στο Άγιον Όρος σε μια αγρυπνία.

Κοιμήθηκαν πρώτα και κατέβηκαν στον ναό στους Αίνους (1).

Ένας καλόγερος στο διπλανό στασίδι νύσταζε και αγωνιζόταν να μην κοιμηθή.

Ο ένας από τους δύο κοσμικούς, όταν τον είδε, λέει στον διπλανό του:

«Κοίτα, οι καλόγεροι κοιμούνται».

Τότε ο άλλος του απάντησε σαν τον καλό ληστή (2):

«Δεν ντρέπεσαι; Εμείς κοιμηθήκαμε τόσες ώρες και τώρα ήρθαμε.

Δεν θα μπορούσε κι αυτός να πάη στο κελλί του να κοιμηθή;

Στρώμα μπορεί να μην έχη, αλλά ένα ξυλοκρέββατο θα έχη».


– Την Ακολουθία, Γέροντα, δεν την χαίρομαι.

– Όλο χαρά να ζητάμε;

Βρίσκεσαι στον ναό για τον Χριστό.

Στέκεσαι στο στασίδι, ακουμπάς κιόλας τα χέρια και ξεκουράζεσαι λίγο.

Να σκέφτεσαι: «Ο Χριστός έχει απλωμένα τα χέρια στον Σταυρό, ενώ εγώ ξεκουράζομαι κιόλας».

Έτσι θα νιώσης ανάπαυση.


– Γέροντα, στην Ακολουθία μπορούμε να καθώμαστε;

– Όποιος έχει κάποια δυσκολία, μπορεί να καθήση λίγο.

Όποιος όμως έχει κουράγιο, καλό είναι να στέκεται όρθιος.

Αλλά αυτό να το αισθάνεσθε και να το κάνετε από μέσα σας.

Όχι να λέτε: «Τώρα θα πάμε στην εκκλησία, θα σταθούμε έτσι, θα έχουμε σκυμμένο το κεφάλι, δεν θα κουνηθούμε».

Αυτό είναι ένα πράγμα τυπικό, εξωτερικό.


– Πολλές φορές, Γέροντα, δεν μπορώ να συγκεντρωθώ μέσα στην εκκλησία, επειδή πονούν τα πόδια μου από την ορθοστασία. Τί να κάνω;

– Να θυμάσαι το τιμωρητικό ξύλο, στο οποίο έβαλαν τα πόδια του Χριστού και να λές:

«Δόξα τω Θεώ που πονάω».

Τότε θα ξεχνάς τον δικό σου πόνο, η καρδιά σου θα γλυκαίνεται και θα λές καρδιακά την ευχή.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

(1) Δηλαδή προς το τέλος του Όρθρου.
(2) Εννοεί τον έναν από τους δύο ληστές που είχαν συσταυ¬ρωθή με τον Χριστό, ο οποίος είπε στον άλλον ληστή: «Ου φοβή συ τον Θεόν, ότι εν τω αυτώ κρίματι εί; Και ημείς μεν δικαίως· άξια γαρ ών επράξαμεν απολαμβάνομεν· ούτος δε ουδέν άτοπον έπραξε». (Βλ. Λουκ. 23, 40-41).