ΒΙΩΤΗ & ΧΑΡΙΣΜΑΤΑ ΠΑΤΕΡΩΝ, ΓΕΡΟΝΤΩΝ & ΑΣΚΗΤΩΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

[Voreios]

Πάρα πολύ ωραίο, Sukhoi...

[Matina]

Κλείστηκε στο Περιβόλι της Παναγίας, όχι για να παίξει, αλλά για να παλέψει!


Ο παπα-Σάββας

Ένας από τους πιο αγαπημένους φίλους του παπα-Τύχωνα ήταν και ο ευλαβέστατος παπα-Σάββας, ο οποίος είχε την αδιάλειπτη προσευχή και είχε φθάσει μάλιστα σε μεγάλη πνευματική κατάσταση. Ο παπα-Σάββας είχε έρθει από δέκα τεσσάρων χρονών , μικρό παιδί, αφήνοντας τους γονείς του και την πατρίδα του, την Φιλιππιάδα, και κλείστηκε στο Περιβόλι της Παναγίας, όχι για να παίξει, αλλά για να παλέψει. Και πραγματικά, αγωνίσθηκε παλληκαρίσια, έγινε αθλητής του Χριστού και στεφανώθηκε.

Αιτία της φυγής του από τον κόσμο, όπως μου έλεγε, ήταν ο βίος του Αγίου Ιωάννη του Καλυβίτη, ο οποίος του άναψε στην καρδιά του την γλυκιά φλόγα της αγάπης του Χριστού, και έτσι ήρθε στο Άγιον Όρος, στην Ι. Μονή Εσφιγμένου.

Αγωνίστηκε πολύ φιλότιμα από μικρός μέχρι τα γεράματά του ο Παπα-Σάββας, χωρίς να υπολογίζει τον εαυτό του, γι’ αυτό και σκεφτόταν πάντα τους άλλους και προσπαθούσε πώς να αναπαύσει τον καθένα.

Μετά από πολυχρόνια άσκηση επόμενο ήταν να υποστεί και ορισμένες σωματικές βλάβες, να έχει προβλήματα με την υγεία του. Ο αθλητής του Χριστού όμως τους πόνους, τους πανηγύριζε με την υπομονή του, ενθυμούμενος τους Αγίους Μάρτυρες, και δοξολογούσε το Θεό.

Όταν τον ρωτούσα «πώς πάει η υγεία σας», εκείνος μου έλεγε:
«Δόξα τω Θεώ, πολύ καλά. Εγώ τίποτα δεν υποφέρω εν συγκρίσει με τους Αγίους Μάρτυρες, όπως και δεν έχω κάνει τίποτε εν συγκρίσει με τους Οσίους Πατέρες» (ενώ ποτέ του δεν παρέλειψε τα πνευματικά του καθήκοντα μέχρι τα γεράματά του, όταν τον είχαν εγκαταλείψει πια οι σωματικές του δυνάμεις, και οι πόνοι είχαν δυναμώσει) ο παπα-Σάββας ήταν πάντα χαρούμενος στους πόνους και συνέχεια έλεγε Δόξα σοι ο Θεός.

Οι Πατέρες της Μονής από αγάπη τον πήγαν στην Αθήνα για εξετάσεις σε κλινική, κι εκείνος έκανε υπακοή σαν καλός Κοινοβιάτης. Ο φιλήσυχος όμως Σάββας δυσκολεύτηκε περισσότερο από τον κοσμικό θόρυβο παρά από τους πόνους της αρρώστιας και παρακάλεσε τους Πατέρες να τον φέρουν πάλι στην Μετάνοιά του, στο περιβόλι της Παναγίας.

Οι Πατέρες το δέχθηκαν και τον πήγαν προσωρινά στην Ι. Μονή Χρυσοβαλάντου, για να συνέλθει λίγο, και μετά να φύγουν για το Άγιον Όρος. Ένα βράδυ όμως είχε πλημμυρίσει από άρρητη ευωδία όλη η Μονή, και η Γερόντισσα δεν μπορούσε να το εξηγήσει! Σε λίγο διαπίστωσαν ότι η ευωδία έβγαινε από το κελλί, όπου έμενε ο παπα-Σάββας. Όταν άνοιξαν την πόρτα ,γέμισε ο τόπος από άρωμα, και βρήκαν τον παπα-Σάββα να έχει παραδώσει το πνεύμα του. Τότε κατάλαβαν ότι το άρωμα αυτό έβγαινε από την αρωματισμένη ψυχή του παπα-Σάββα. Ήρθαν μετά και οι Πατέρες και τον μετέφεραν στη Μετάνοιά του. Την ευχή του να έχουμε . Αμήν.

(ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, «Αγιορείται Πατέρες και αγιορείτικα»).

[Matina]

«Τοιαύταις γαρ θυσίαις ευαρεστείται ο Θεός»


Διηγήθηκε κάποιος από τους πατέρες για έναν επίσκοπο ο οποίος άφησε την επισκοπή του και πήγε στη Θεούπολη και δούλευε βοηθώντας τους κτίστες. Εκείνο τον καιρό ήταν κόμης της Ανατολής ο Εφραίμιος, άνδρας ελεήμων και πονόψυχος. Γι’ αυτό και ανοικοδομούνταν τα δημόσια κτίρια, επειδή είχε πέσει όλη η πόλη από το σεισμό. Μια νύχτα λοιπόν βλέπει ο Εφραίμιος στον ύπνο του τον επίσκοπο να κοιμάται κι ένα στύλο πύρινο να κατεβαίνει πάνω του από τον ουρανό. Το είδε αυτό όχι μια και δυό, αλλά πολλές φορές κι έμεινε έκθαμβος. Γιατί το θαύμα ήταν φοβερό και σε γέμιζε έκπληξη. Και συλλογιζόταν τί να είναι άραγε τούτο;
Γιατί δεν ήξερε ο Εφραίμιος ότι ο εργάτης ήταν επίσκοπος. Και πώς ήταν δυνατό να το ξέρει ότι ήταν επίσκοπος, όταν έβλεπε μαλλιά άγρια και βρώμικα ρούχα και άνθρωπο ασήμαντο, φτωχό και ταλαιπωρημένο από την πολλή υπομονή, την άσκηση και εργασία κι από την εξάντληση που φέρνει ο κόπος ο πολύς;

Μια μέρα λοιπόν καλεί ο Εφραίμιος τον εργάτη, τον πρώην επίσκοπο, θέλοντας να μάθει από τον ίδιο το ποιός είναι· κι άρχισε να τον ρωτά ιδιαιτέρως από πού είναι και το όνομά του. Αυτός του λέει: «Εγώ είμαι κάποιος από τους φτωχούς αυτής της πόλεως και, μη έχοντας από πού να τραφώ, δουλεύω εργάτης και με τρέφει ο Θεός από τους κόπους μου». Παρακινημένος όμως από το Θεό ο Εφραίμιος αποκρίνεται και του λέει: «Σε βεβαιώνω ότι δεν θα σ’ αφήσω, μέχρι να μου πεις την αλήθεια για όλη τη ζωή σου». Επειδή δεν μπορούσε πια να κρυφτεί, του λέει: «Δώσε μου το λόγο σου ότι, όσο βρίσκομαι σ’ αυτήν τη ζωή, δεν θα αποκαλύψεις σε κανένα την ιστορία μου κι εγώ θα σου ανακοινώσω τα δικά μου, έκτος από το όνομά μου και την πόλη». Τότε του ορκίστηκε ο θείος Εφραίμιος ότι «δεν θα πω τίποτε από τα δικά σου, μέχρι που θα θελήσει ο Θεός να σε πάρει απ’ αυτήν τη ζωή». Αυτός τότε του λέει: «Εγώ είμαι επίσκοπος και άφησα την επισκοπή μου για το Θεό κι ήρθα εδώ, στον άγνωστο τόπο, ταλαιπωρούμενος και δουλεύοντας εργάτης. Κι από τον κόπο μου εξοικονομώ το λίγο ψωμί μου.

Εσύ όμως, όσο μπορείς, αύξανε την ελεημοσύνη. Γιατί, αυτές τις μέρες, ο Θεός σε ανεβάζει στον αποστολικό θρόνο αυτής της Εκκλησίας των Θεουπολιτών, για να ποιμάνεις το λαό Του, για τον οποίο φρόντισε με το ίδιο Του το αίμα ο Χριστός, ο αληθινός Θεός μας. Όπως λοιπόν σας είπα, υπέρ της ελεημοσύνης και της Ορθοδοξίας αγωνιστείτε. «Τοιαύταις γαρ θυσίαις ευαρεστείται ο Θεός». Και σε λίγες μέρες έτσι έγινε. Όταν άκουσε αυτά ο Εφραίμιος, δόξασε το Θεό και είπε: «Πόσους κρυφούς δούλους έχει ο Θεός, οι οποίοι μόνο σ’ Αυτόν είναι γνώριμοι!».


Ιωαν, Μόσχου «Λειμωνάριον», εκδ. Ι.Μ. Σταυρονικήτα, Αγ. Όρος

[Matina]

Ο Ρουμανος γέροντας Φανούριος της Καψάλας ο απλός...


Η Καψάλα είναι μία περιοχή του Αγίου Όρους, ανάμεσα στην πρωτεύουσα του Αγίου Όρους Καρυές, στην Ι. Μονή Παντοκράτορος και Ι. Μονή Σταυρονικήτα. Έχει πολλές καλύβες-κελλιά αλλά τα περισσότερα τώρα είναι κατεστραμμένα και έρημα.

Το πιο γνωστό κελλί είναι το « Άξιον εστίν », όπου έγινε το θαύμα της παραδόσεως του ομωνύμου αρχαγγελικού ύμνου από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ στον μοναχό υποτακτικό του κελλιού τον 10ο αιώνα. Βόρεια από το « Αξιον εστίν » υπάρχει το κελλί του Μ. Βασιλείου. Σε αυτό το κελλί έζησε ο Άγιος Γεράσιμος ο Κεφαλληνίας, καθώς και ο Όσιος Θεόφιλος , όπου φυλάσσεται και το σεπτό του σκήνωμα . Εκεί επίσης έζησε ο πολυγραφότατος δάσκαλος του γένους και της εκκλησίας μας ο Όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης ο Καψαλιώτης.

Ο γράφων είχε την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τον Γέροντα Φανούριο, ο οποίος συνέχιζε την ασκητική παράδοση του κελλιού του Μ. Βασιλείου, αφού εκοιμήθη εν Κυρίω το 1986.
Όπως πληροφορήθηκα στο Άγιον Όρος έφτασε το 1913. Ξεκίνησε την μοναχική ζωή από την Ρουμανική Σκήτη του Προδρόμου. Έγινε μεγαλόσχημος το 1913. Ως μαθητής της Αθωνιάδος τον έβλεπα που περνούσε από τη Σχολή για να πάει στο κελλί του. Απλός, πράος, λιτοδίαιτος, άνθρωπος του Θεού. Όταν του λέγαμε οι μαθητές « Ευλόγησον Γέροντα »,αυτός απαντούσε, « Κύριος ευλογήσει ».

40 χρόνια έζησε στο κελλί. Κοιμόταν πολύ λίγο. Η προσευχή του πύρινη διαρκούσε ημερόνυκτα. Ήταν πολύ ασκητικός, ώστε ο πάπα Ξ… λέει ότι ούτε οι παλαιοί ασκητές δεν τον φτάνουν. Η μελέτη και η προσευχή ήταν τα όπλα του τα πνευματικά. Έκανε κομποσχοίνι για όλο τον κόσμο. Εβίωνε την Ορθόδοξη Θεολογία με τα δάκρυα της προσευχής.

Το αξιοπρόσεκτο είναι ότι αν του έδινες ονόματα για προσευχή τα θυμόταν όλα και χαιρόταν να ακούει για το Γιώργο, την Μαρία κ.λ.π. σαν να τους γνώριζε χρόνια.

Ήθελε ο Γερο- Φανούριος να παρουσιάζεται σαν κατά « Χριστόν σαλός . Έμενε σε ένα κελλί ετοιμόροπο. Τα σανίδια του πατώματος είχαν σαπίσει, όπως κάποτε ο γράφων τα είδε. Το σπίτι του στις μεγάλες βροχές έσταζε νερό. Ακόμα και το νερό που έπινε , για άσκηση το κουβαλούσε είτε από το « Άξιον εστίν », είτε από διπλανό κελλί , που είχε απότομο κατέβασμα. Όλα αυτά μέχρι τα 88 του χρόνια χωρίς πόνο και χωρίς γογγυσμό. Για αυτόν η ησυχία ήταν η ανάπαυσή του.

Όσοι τον γνώρισαν τον Γέροντα Φανούριο πολλά έχουν να πουν. Στο πρόσωπό του ήταν ζωγραφισμένη η ασκητικότητα ενός μακρού βίου. Διέκρινες μια παιδική απλότητα γεμάτο από αισθήματα αγάπης. Συχνά καθόταν έξω από το κελλί και διάβαζε έχοντας ανοικτή την πόρτα. Συχνά ερχόντουσαν επισκέπτες για να προσκυνήσουν τον Όσιο Θεόφιλο. Άλλοτε τους άφηνε να προσκυνήσουν χωρίς να διακόψει την μελέτη και άλλοτε κατέβαινε στο ναό για να τους ξεναγήσει. Όταν μιλούσε για τον όσιο Θεόφιλο δάκρυζε. Όταν τον ρωτούσαν αν ευωδιάζει και τώρα ο όσιος Θεόφιλος απαντούσε: « Αν έχει ευλάβεια ο προσκυνητής ευωδιάζει » . Οι συνταγές που έδινε ήταν. Να μη φροντίζουμε το σώμα, αλλά την ψυχή. Με την απλότητά του έδινε λακωνικές απαντήσεις. Ένας αδυνατισμένος καλόγηρος πήγε να τον δει. Έτσι πρέπει να είναι ο καλόγηρος να μην μπορεί να πάρει τα πόδια του ( εννοούσε φυσικά την συνεχή άσκηση ) .Όταν μιλούσε για ταξίδι εννοούσε το ουράνιο και τα μάτια του βούρκωναν. Τόνιζε επίσης, μην αφήσετε τον αγώνα.

Αξίζει να παραθέσουμε κάποιες εμπειρίες που πήραμε από αγιορείτη μοναχό για τον Γέροντα Φανούριο τον Απλό.

« Άμα έρχεται εδώ Άγγελος, όλη την νύχτα είναι πολύ γαλήνια. Όταν έρθει νταίμονας ( δηλ. δαίμονας ) βρωμάει ο τόπος » . Έλεγε ότι κάποτε τον επισκέφθηκε ο Μ. Βασίλειος μαζί με τον όσιο Θεόφιλο.
- Τι σου είπαν; τον ρωτήσανε.
- Να, ότι είμαι τεμπέλης!
- Γιατί, επειδή δεν φροντίζεις το κελλί;
- Όχι. Η Παναγία μας δεν θέλει μέριμνες. Με είπαν τεμπέλη γιατί δεν φρόντιζα όσο έπρεπε για τα πνευματικά.

Άλλη μια φορά , έλεγε, ήλθαν οι ίδιοι οι Άγιοι επισκέπτες ενώ μεριμνούσε πώς να διορθώσει το κελλί και του είπαν: Για το κελλί θα μεριμνήσουμε εμείς. Εσύ φρόντιζε για την ψυχή σου.
Δυό χρόνια πριν κοιμηθεί ο Γέρων Φανούριος αρρώστησε ένας άλλος Ρουμάνος γείτονάς του, ο γέρο Μακάριος. Παρά τα χρόνια του ο γέρων Φανούριος πήγαινε κάθε μέρα και φρόντιζε τον φίλο του, μέχρις ότου τον πήρανε και τον γηροκόμησαν κάποιοι νεώτεροι μοναχοί. Αυτή η αγάπη του μαρτυρεί τη γνησιότητα της άσκησής του.

Αγαπούσε τη φύση. Πήγαινε μικρές βόλτες στη γύρω περιοχή. Μερικές φορές μάζευε μούρα . Άλλοτε και μανιτάρια. Κάποιος, κάποτε, του είπε να τον πειράξει. « Γέροντα τα μανιτάρια είναι δηλητηριασμένα » . « Ε, η ώρα η καλή » ! απάντησε με απάθεια. Έβαζε ψωμάκια στο παρτέρι για τα πουλάκια, χαιρότανε και γελούσε σαν μικρό παιδάκι βλέποντάς τα να τρώνε. Πρόβλεψε και το θάνατό του. Ο διπλανός μοναχός Ηρωδίωνας είπε: Ο Γέρων Φανούριος δεν πέθανε, πήγε από τη μια ζωή στην άλλη ζωή, είναι Άγιος. Να του κάνετε κομποσχοίνι, να έχουμε ειρήνη


Από το βιβλίο « Εμπειρίες από τον αμίλητο κόσμο του Άθω »Νικολάου Ζαχαριάδη


Τόμος Α Πύργος Ηλείας -1998

[Matina]

Εμπειρίες από τον Γέροντα Φανούριο, τον Καψαλινό, τον Ρουμάνο..



Τον Γέροντα Φανούριο τον είχαμε γνωρίσει μετά από παραίνεση του Γέροντα Παισίου...

Πρώτη φορά τον επισκέφτηκα το Μάρτη του 1985 μαζί με τον υποτακτικό ενός γνωστού Γέροντα της Καψάλας...

Το κελί απέριττο φτωχικό αλλά πολύ φιλόξενο ....

Καθίσαμε στο κελί του μέσα...η ομιλία του ήταν πολύ χαριτωμένη...η χροιά της φωνής του ήταν τέτοια που μίλαγε κατευθείαν στη καρδιά.....είχε μεγάλη χαρά που πήγαμε και όλο έψαχνε το χώρο του για να βρει κάτι να μας φιλέψει....

μας είπε ότι είχε πληροφορία ότι θα φύγει πριν την Ανάσταση που τότε ήταν τέλη Απριλίου αν θυμάμαι καλά....έκλαιγε από χαρά όπως ένας χρόνια ξενιτεμένος περιμένει πως και πως να επιστρέψει στη Πατρίδα του...έτσι και αυτός μέτραγε τις ώρες τις μέρες που θα έφευγε για τον Ποθούμενον!!!!

...μας είπε ότι πήγε σε όλους τους γνωστούς και τους έβαλε μετάνοια και ότι χρωστούσε το έδωσε ώστε να μην έχει τίποτα που να βαραίνει τη ψυχή του...υλικό και πνευματικό ..όσο είναι ανθρωπίνως δυνατόν!!!

μας είπε ότι είχε επίσκεψη από 3 Αγίους ..τον Αγιο Μέγα Βασίλειο τον Όσιο Θεόφιλο τον Καψαλινό και τον Αγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο...γέμισε λέει το δωμάτιο φως και άρρητη ευωδία...εκείνος ένιωσε μεγάλη συστολή και αφού μας είπε ότι μίλησαν για διάφορα εκείνος τότε τους ρώτησε όλο ντροπή αν χρωστούσε κάτι....Εκείνοι του απάντησαν ότι δε χρωστούσε και η χαρά του ήταν πολύ μεγάλη!!! Συνέχεια έλεγε και γελούσε σαν παιδί ότι θα κάνει Ανάσταση πάνω με τον Κύριο και τους Αγίους που τόσο αγάπησε…

στην ερώτηση πως περνά στο κελί του μόνος ...εκείνος απάντησε ότι δεν είναι μόνος ...κατά καιρούς περνάνε Άγγελοι και γεμίζουν το κελί φως τόσο πολύ που και το δικό του σώμα γέμιζε φως και για πολλές μέρες η χαρά τον συντρόφευε .....αλλά μας είπε επίσης ότι μια φορά χτύπησε η πόρτα πάει εκείνος και ανοίγει και βλέπει τον αντίπαλο το διάβολο...αμέσως τον έδιωξε και εκείνος πήγε και στάθηκε κάτω από το κυπαρίσσι που είχε στην αυλή του....και συνεχίζει....μια εβδομάδα βρόμαγε το τόπος από τον βρομιάρη!!!

Είχα μαζί μου ένα πολύ καλό δημοσιογραφικό κασετόφωνο και στο δρόμο καθώς ανεβαίναμε προς το κελί του είπα στον συνοδοιπόρο μου ότι θα τον μαγνητοφωνήσω...εκείνος μου είπε να μη το κάνω γιατί ο Γέροντας δεν θα το ήθελε ..εγώ δεν τον άκουσα και γιαυτό πήγα και κάθισα δίπλα στο Γέροντα Φανούριο με σκοπό να τον μαγνητοφωνήσω...και όντως πάτησα το κουμπί...το κασετόφωνο ήταν σε απόσταση ενός μόνο μέτρου από τον Γέροντα...ενώ ο φίλος μου κάθονταν σε απόσταση περίπου 4 μέτρων μακριά...μετά το τέλος της επίσκεψης έβαλα να ακούσω τι έγραψε...και ενώ η δική μου φωνή και του φίλου μου ακούγεται τέλεια η δική του ήταν ένας άναρθρος λόγος ....!!!!

Η κοίμηση του ήταν οριακή, κοιμήθηκε καθώς προσευχόταν στο στασίδι του, στην εκκλησία του κελιού του και με το κομποσχοίνι στο χέρι....η μέρα ήταν χειμωνιάτικη και το χιόνι πολύ ..οι Πατέρες από τα δίπλα κελιά μαζευτήκαν για την ακολουθία...έσκαψαν τον τάφο και με μεγάλη προσπάθεια τον μετέφεραν για την ταφή....το νερό μέσα στο τάφο ήταν περίπου στο ένα μέτρο και ενώ η κουβέρτα μέσα στην οποία τον είχανε τυλίξει βούλιαξε το σκήνος του έμεινε στην επιφάνεια να επιπλέει......!!!!

Μετά από κάποια χρόνια έγινε η εκταφή του σκηνώματος του...και κει είδαμε τα οστά του να είναι τρισχαριτωμένα ..μάλιστα τότε είδαμε το μεγαλείο της άσκησης του....είχε σπάσει το πόδι του καθώς έπεσε κάποια φορά από τη σκεπή του κελιού που επισκεύαζε....δεν πήγε στο γιατρό αλλά μόνος του πάρα τους τρομερούς πόνους συνέχιζε την ασκητική ζωή του...

Αυτό που είδαμε ήταν τρομερό...το οστό της κνήμης σπασμένο και το πάνω κομμάτι του οστού είχε εισχωρήσει στο κάτω και το είχε ανοίξει τα δυο και έτσι είχε δέσει, γιαυτό και κούτσαινε ο Γέροντας....απότι φάνηκε δηλαδή ο Παππούλης δεν έκανε ξάπλα ούτε καμιά προσπάθεια να το διορθώσει άλλα με περισσή αυταπάρνηση συνέχισε την ασκητική ζωή του!!!

Έτσι επιβεβαιώνεται αυτό που είχε πει ένας χαριτωμένος Γέροντας Αγιορείτης ..ότι το μυστικό του Αγίου Όρους το κρατάνε οι Ρουμάνοι ασκητές…εννοώντας την παράδοση της άνευ όρων άσκησης

Την ευχή Του να έχουμε !!!

[Matina]

Ο γέροντας Σοφρώνιος του Έσσεξ στην καθημερινή του ζωή



Μερικοί διαβάζοντας κείμενα του Γέροντος Σωφρονίου τον εκλαμβάνουν ως έναν μεγάλο θεολόγο, όπως και ήταν, αλλά συγχρόνως νομίζουν ότι ήταν απρόσιτος, απροσπέλαστος για τους ανθρώπους. Όμως, τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά. Όταν τον συναντούσες, έβλεπες έναν ασκητή με ενοποιημένη την ύπαρξη του, με την απλότητα και καθαρότητα της ζωής του, γενικά έβλεπες έναν γνήσιο καί αυθεντικό άνθρωπο, απαλλαγμένο από παντός είδους πάθη, ανασφάλειες καί συμβατικότητες.

Όταν μελέτησα το βιβλίο του Γέροντος Σωφρονίου για τον όσιο Σιλουανό στην πρώτη έκδοση του, αναπτύχθηκε μέσα μου ή επιθυμία να τον γνωρίσω προσωπικά. Τον καιρό εκείνο ζούσε στην Αγγλία στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου στο Εσσεξ καί αισθάνθηκα την επιθυμία να τον επισκεφθώ. Τότε βρισκόταν στην ηλικία των ογδόντα ετών, αλλά ήταν ακμαίος, δυνατός, παρά τίς ασθένειες πού τον ταλαιπωρούσαν. Δεχόταν όλο τον κόσμο, συζητούσε με τους ανθρώπους, εξομολογούσε, όχι βέβαια πολλούς, λειτουργούσε κάθε Κυριακή, πολλές φορές καί το Σάββατο, έγραφε τα τελευταία βιβλία του, έτρωγε μαζί μας στην Τράπεζα της Μονής, έκανε συνάξεις στους μοναχούς, ταξίδευε κάποτε - κάποτε για να επισκεφθεί άλλες Κοινότητες πού τον προσκαλούσαν, επισκεπτόταν σπίτια γνωστών του ανθρώπων στις πλησιόχωρες πόλεις κ.λπ. Ήταν ένας ζωντανός άνθρωπος καί σκόρπιζε παντού αισιοδοξία.Θα περιγράψω με συντομία μερικές σκηνές πού έζησα κατά καιρούς καί τίς ζούσε καί όποιος επισκεπτόταν το Μοναστήρι για να συναντήσει τον Γέροντα.

Υποδοχή

Καθένας πού πήγαινε στο Μοναστήρι αισθανόταν ότι οι μοναχοί τον υποδέχονταν, με εντολή του Γέροντα, ως μια μοναδική προσωπικότητα. Όταν ό Γέροντας γνώριζε την ώρα πού θα έφθανε ό γνωστός του, έβγαινε να τον προϋπαντήσει καί να τον χαιρετήσει ή έστελνε κάποιο μοναχό για να του μεταφέρει την αγάπη του καί να του εκφράσει την χαρά του πού έκανε τόσο μεγάλο ταξίδι για να έλθει κοντά του. Έδινε εντολή να τον περιποιηθούν κατάλληλα καί να τον κάνουν να αισθανθεί σαν στο σπίτι του.

Θεία Λειτουργία - προσευχή

Το κεντρικό πνευματικό σημείο της Ιεράς Μονής καί του Γέροντα ήταν ή θεία Λειτουργία καί ή κενωτική θυσία πού βιώνει κανείς σε αυτήν. Λειτουργούσε κάθε Κυριακή, πολλές φορές καί το Σάββατο, καί κοινωνούσε τίς άλλες ήμερες πού γινόταν ή θεία Λειτουργία.

Όταν λειτουργούσε, ήταν απόλυτα συγκεντρωμένος όλος ό ψυχοσωματικός του κόσμος σαν σε γροθιά. Έβλεπε κανείς ότι ό νους του ήταν επικεντρωμένος στην καρδιά. Δεν τολμούσες να τον κοιτάξεις καί προ παντός να του μιλήσεις. Οι κινήσεις του ήταν ιεροπρεπείς καί αργές καί ευλογούσε τον κόσμο με επίγνωση του τί έκανε, βλέποντας όλους τους παρευρισκομένους. Οι εκφωνήσεις του λέγονταν σε τέτοιο τόνο καί ρυθμό ώστε να μπορεί άνετα να παρακολουθεί ό νους τα λεγόμενα, διότι, όταν κανείς ψάλλει πολύ γρήγορα ή πολύ αργά, τότε ο νους αποσπάται.

Εκείνο πού αισθανόταν κανείς ήταν ότι ό Γέροντας προσευχόταν καί με την λογική, λέγοντας τίς ευχές, αλλά καί με τον νου του πού ήταν μέσα στην καρδιά. Πολλές φορές στην θεία Λειτουργία βυθιζόταν, ιδίως όταν κατά το αποστολικό ανάγνωσμα καθόταν λίγο στην καρέκλα για να ξεκουρασθεΐ. Δεν επρόκειτο για σωματικό ύπνο, άφοϋ είχε συνείδηση του τι γινόταν στον Ναό

Ή καθημερινή προσευχή, πού είχε καθιερώσει να γίνεται στον Ναό, καί πολλές φορές καί εκείνος ήταν «παρών», γινόταν σε έντονα κατανυκτικό κλίμα, πού δημιουργούσε μετάνοια καί αίσθηση της παρουσίας του Θεού. Για δύο ώρες το πρωί καί δύο ώρες το βράδυ, μέσα στον Ναό, με μόνον τον φωτισμό της κανδήλας, λεγόταν με το στόμα (κάποιος εκφωνούσε) ή ευχή στον Χριστό: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ τον Θεού, έλέησον ημάς" καί στην Παναγία: «Ύπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς», σε διάφορες γλώσσες.

Ή θεία Λειτουργία καί ή προσευχή αγίαζε όλη την ατμόσφαιρα της Ιεράς Μονής καί ανέπτυσσε το εύκρατο κλίμα της γνήσιας μοναχικής ζωής.


Αγάπη στους ανθρώπους

Ή αγάπη του προς τους ανθρώπους οι όποιοι επισκέπτονταν το Μοναστήρι ήταν μεγάλη. Χαιρόταν πού το Μοναστήρι ήταν πάντα ανοιχτό καί οί μοναχοί δέχονταν τον κόσμο με μεγάλη χαρά καί χωρίς να δυσανασχετούν. Γνώριζε ότι οί άνθρωποι της εποχής μας ειναί πονεμένοι από διάφορα αίτια καί ως πονεμένοι είναι ευαίσθητοι σε κάθε δυσκολία πού συναντούν καί έτσι εκφράζουν διάφορα παράπονα. Καί γι' αυτό έδειχνε την πλούσια αγάπη του, ιδίως στους πονεμένους καί περιφρονημένους ανθρώπους.Τίς Κυριακές το Μοναστήρι ήταν ένας τόπος συνάντησης εκατοντάδων ανθρώπων, πού μετά την θεία Λειτουργία κινούνταν άνετα μέσα στον εσωτερικό χώρο της Μονής, έτρωγαν στην Μονή, οί περισσότεροι με τα φαγητά πού έφεραν μαζί τους, κάτω από τα πανύψηλα δένδρα πού βρίσκονταν στο εσωτερικό της, εξομολογούνταν στους Πνευματικούς Πατέρες της Μονής, συμμετείχαν στην Παράκληση, άκουγαν την καθιερωμένη ομιλία.

Ιδιαίτερη αγάπη εξέφραζε στα μικρά παιδιά. Τα αγκάλιαζε, τους μοίραζε σοκολάτες, έδινε γλυκά, γιόρταζε τίς εορτές τους καί έψαλλε τον πολυχρονισμό τους καί γενικότερα μιλώντας με τα παιδιά συμπεριφερόταν σαν μικρό παιδί

Πολύ συγκινεΐτο με τους ανθρώπους εκείνους πού βρίσκονταν στην κατάθλιψη, την στενοχώρια από υπαρξιακές αγωνίες, καί με αυτούς πού ασχολούνταν με την νοερά καρδιακή προσευχή, μέσα σε ένα κλίμα μετάνοιας. Επίσης συγκινεΐτο με τους νέους, τους αναρχικούς, τους πεινώντες καί διψώντες την δικαιοσύνη του Θεού, πού περνούσαν ό,τι-καί εκείνος πέρασε στην ζωή του. Στεκόταν απέναντι τους με σεβασμό καί αγάπη καί έκανε τα πάντα για να τους βοηθήσει.

Συζήτηση - εξομολόγηση

Αφιέρωνε ώρες για να συζητήσει διάφορα πνευματικά ζητήματα. Συνήθως είχε δύο τρόπους επικοινωνίας με τους ανθρώπους.



Ό ένας ήταν όταν ζητούσε κανείς να τον συναντήσει καί να συζητήσει μαζί του ένα σοβαρό θέμα πού τον απασχολούσε. Συνήθως, δεχόταν το αίτημα καί τον φώναζε, όποτε εύκαιρούσε.
Ή συνάντηση γινόταν στο μικρό γραφείο της Ιεράς Μονής. Πριν αρχίσει την συζήτηση καί ενώ ακόμη ήταν όρθιος έκανε προσευχή, εκφωνώντας αργά καί σταθερά το «Βασίλεύ ουράνιε..." για να ευλογηθεί αυτή ή συζήτηση.

Όταν ό συνομιλητής του ήθελε να εξομολογηθεί, ό Γέροντας έβαζε το πετραχήλι του με αργές κινήσεις, διάβαζε την σχετική ακολουθία με αργό ρυθμό καί στην συνέχεια, άφοϋ άκουγε την εξομολόγηση καί έλεγε έναν θεόπνευστο θεραπευτικό λόγο, όχι απλή συζήτηση, άλλ' ό,τι αποκάλυπτε ό Θεός, τον πρώτο λόγο πού του φανέρωνε, διάβαζε την συγχωρητική ευχή αργά καί με κατάνυξη

Ό άλλος τρόπος της συζητήσεως ήταν ευκαιριακός. Ήταν ευκαιριακός για τον επισκέπτη, αλλά για τον Γέροντα μπορεί να ήταν καί προγραμματισμένος. Συναντούσε τον επισκέπτη σε κάποιο χώρο της Μονής καί του έλεγε: «πάμε μια βόλτα». "Ανοιγε την συζήτηση, καί φυσικά ό συνομιλητής, ευρισκόμενος μπροστά στον πατερικό, παρακλητικό καί γλυκύτατο λόγο πού έβγαινε από τα χείλη του, απόσταγμα πνευματικής πείρας, δεν τολμούσε να άντιμιλήσει, ούτε καν να ερωτήσει καί να συνεχίσει με τον δικό του λόγο την συζήτηση. Δεν τον απαγόρευε ό Γέροντας, άλλ' ό λόγος του καθήλωνε τον συνομιλητή του. Σέ τέτοιους περιπάτους άκουσα λόγους του για την σχέση μεταξύ Θείας Λειτουργίας καί νοεράς προσευχής, το εύρος καί το πλάτος της μετάνοιας, την μνήμη του θανάτου, τον τρόπο βιώσεως της αυθεντικής εκκλησιαστικής ζωής, την ποιμαντική διακονία των εγγάμων, τίς οικογένειες, την παιδαγώγηση των νέων, για τίς διαφορές μεταξύ ακαδημαϊκών διδασκάλων καί αγίων Πατέρων, διάφορα θεολογικά θέματα κ.λπ.

Επισκέψεις

Ή ευαίσθητη καρδιά του προς όλο τον κόσμο τον έκανε να προσεύχεται για τους ανθρώπους πού κατοικούν σ' όλη την γη. Κυρίως, προσευχόταν για τους ανθρώπους εκείνους πού είχαν μαζί του μια πνευματική επικοινωνία, πολύ περισσότερο όταν βρίσκονταν σε θλίψη ή ασκούνταν στην νοερά προσευχή ή είχαν διάθεση για μοναχική ζωή ή βρίσκονταν στο πνευματικό στάδιο της άρσεως της θείας Χάριτος. Συνεχώς ενδιαφερόταν γι' αυτούς με πνευματική αρχοντιά.
Πολλές φορές έκανε επισκέψεις σε ανθρώπους πού του ζητούσαν την βοήθεια του, ή αντιλαμβανόταν ό ϊδιος ότι είχαν ανάγκη. Πήγαινε στα σπίτια των ανθρώπων για να τους πει κάποιο λόγο παρηγορητικό, επισκεπτόταν ασθενείς στα Νοσοκομεία, αλλά πήγαινε καί σε Κοινότητες πού αναζητούσαν να ζήσουν την πνευματική ζωή.

Αγάπη στην φύση

Αγαπούσε την φύση, το δημιούργημα του Θεού. Ήθελε να βλέπει περιποιημένο τον περιβάλλοντα χώρο της Μονής καί σεβόταν κάθε χορταράκι, αφού ήταν καρπός της δημιουργικής ενεργείας του Θεού.

Ήθελε να φυτεύονται δενδράκια στο Μοναστήρι. Ό ϊδιος εντόπιζε τον χώρο καί καθόριζε το είδος των δένδρων πού θα φυτεύονταν. Μια φορά βγήκε από το σπιτάκι του για να μας δει πού φυτεύαμε τα δενδράκια. Τόσο χάρηκε ώστε μας κάλεσε για να μας δώσει ένα αναψυκτικό.
Ό Γέροντας Σωφρόνιος ήταν μέγας ήσυχαστής, εμπειρικός θεολόγος αλλά καί στοργικός, τρυφερός Πνευματικός Πατέρας.

Όσοι τον γνώρισαν μπορούν να διαβεβαιώσουν για την σοφία, την απλότητα,την τρυφερότητα
καί την πληθωρική του αγάπη του αγάπη, ιδίως προς τους ανθρώπους πού αισθάνονταν την πτώχεια του πνεύματος τους.

Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναυπάκτου κ.Ιεροθέου
Από το βιβλίο ''Οίδα άνθρωπον εν Χριστώ''

[web_site]
http://proskynitis.blogspot.com/[/web_site]

[Matina]

Γέροντας Πέτρος ο Αγιορείτης




Ο Γέροντας Πέτρος καταγότον από τη Λήμνο, ζούσε στο σπήλαιο του οσίου Πέτρου του Αθωνίτου, του οποίου το όνομα έφερε και τον θαυμαστό βίο προσπα­θούσε, κατά το δυνα­τόν, να μιμηθή. Δια­κρινόταν για την άσκητικότητα, την απλό­τητα και την ευλάβεια του. Σπάνια έβγαινε από το κελλί του, μάζευε τσάϊ του βουνού, έφτιαχνε κομποσχοίνια, πήγαινε στα μονα­στήρια, τα έδινε και λάβαινε τρόφιμα.

Κάποτε ορισμένοι μοναχοί πήγαν στις Καρυές και τοιχοκόλλησαν ανακοινώσεις ότι ο βασιλιάς Γεώργιος ο Β' είναι μασώνος. Πήγε και ο Γ. Πέτρος, παρασυρμένος από άλλους, όμως συνελήφθη κι εξορίσθηκε έκτος του Αγίου Όρους στη Σπινα­λόγκα, κηρύσσοντας σέ όλους μετάνοια. Όταν επέστρεψε, κατά τη Γερμανική κα­τοχή, πήγε στο Κελλί του κι αφιερώθηκε σε μεγαλύτερους αγώνες.

Έλεγε: «Τώρα κάνω διπλούς και τρίδιπλους αγώνες και δεν μπορώ να φθάσω στα μέτρα εκείνα πού ήμουν πριν πάω έξω από το Άγιον Όρος». Έλεγε στον Γ. Γεράσιμο τον Μικραγιαννανίτη ο Γ. Πέτρος: «Τη νύχτα όταν βγαίνω έξω για προσευχή βλέπω κι ακούω ουράνια πράγματα..

Όταν περιερχόταν τις μονές και τα Κελλιά, για να δώση το εργόχειρο του, τον συνάντησε ένας ενάρετος μοναχός και του είπε πως θέλει να έλθη υποτακτικός του. Ο Γ. Πέτρος δεν του απάντησε τίποτε κι αναχώρησε.

Μετά λίγες ημέρες ήλθε πάλι στο Κελλί του ενάρετου μονάχου. Απόρη­σε πώς ξανήλθε τόσο σύντομα, γιατί πολύ αραιά επισκεπτόταν τον κάθε τόπο. «Γέ­ροντα τι να σου προσφέρω;» τον ρώτησε ο μοναχός. «Για την αγάπη του Χρίστου λίγο ζεστό νερό», του είπε ο Γ. Πέτρος. Ο μο­ναχός του προσέφερε.

Τότε ο Γ. Πέτρος έβγαλε από το ζωστικό του ένα σακκούλι, όπου είχε τσάϊ, πήρε ένα κλαράκι και το ανακίνησε στο ζεστό νερό. Μετά πήρε από τον κόρφο του ένα άλλο σακκουλάκι, όπου είχε ζάχαρι, κι έβαλε στη μύτη του κουτα­λιού λίγη ζάχαρι. «Μ' ένα κιλό ζάχαρι περ­νούσε όλο τον χρόνο και του έμενε και λίγη για τον επόμενο», έλεγε ο μοναχός. «Ήλθα να σου πω, να μην κάνης τον κόπο να έλθης στο σπήλαιο, γιατί εγώ θα πεθάνω...» είπε ο Γ. Πέτρος. Ό μοναχός θαύμασε τη λε­πτότητα του, ήλθε ώρες δρόμο, για να του μηνύση, να μη πάη και κουρασθή.
Μιά φορά τον αντάμωσε ο Γ. Ιωακείμ, έξω της μονής Κουτλουμουσίου, όπου πή­γαινε να δώση το εργόχειρο του. Ό Γ. Ιωα­κείμ πήρε μερικά κομποσχοίνια και του έδωσε περισσότερα χρήμματα απ' όσο άξι­ζαν. Ο Γ. Πέτρος δεν τα δέχθηκε με κανένα τρόπο, λέγοντας: «Και τα δικά μου άλλοι θα τα πάρουν...» Του λέει ο Γ. Ιωακείμ: «θα μείνεις εδώ απόψε;» Του άπαντα: «θα πάω στου Ξηροποτάμου». Του λέει ο Γ. Ιωακείμ: «Δεν προλαβαίνεις, νύχτωσε, πά­με στο Κελλί μου και πηγαίνεις αύριο». Του λέει δ Γ. Πέτρος: «θα περπατώ μέχρι που δεν θα βλέπω, μετά θα ζαρώσω σε μια καστανιά, μέχρι να φέξη». Εκείνο το βράδυ έκανε καταρρακτώδη βροχή, βράχηκε πολύ και κρυολόγησε κι επέστρεψε στην Καλύβη του, κι αποχαιρετούσε τους γείτονες του.

Μετά την επιστροφή του από την εξο­ρία πήγε και κατοίκησε σε μία Καλύβη, δί­χως ναό, που βρίσκεται μεταξύ των ησυχα­στηρίων Θωμάδων και Δανιηλαίων. Επει­δή όμως είχε εντολή από τον Γέροντα του, να τελειώσει τον βίο του στη «μετάνοια» του, τον οποίο προαισθάνθηκε, ξεκίνησε για το σπήλαιο του οσίου Πέτρου. Ο Γ. Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης θυμάται πώς ετοιμαζόταν για ταξείδι και τον επισκέ­φθηκε ο Γέρο-Πετράκης, όπως τον έλεγαν, λόγω του μικρού αναστήματος του, για να τον αποχαιρετήση. Ο Γ. Γεράσιμος του είπε πώς σύντομα θά επιστρέψη. Ο Γ. Πέ­τρος επέμενε: «Δεν θα ξαναϊδωθούμε».

Επέστρεψε λοιπόν στην πρώτη του «μετάνοια», παραμονές της εορτής του οσίου Πέτρου του Αθωνίτου, όπου εόρ­ταζε ο ναός του σπηλαίου και ο ίδιος. Μετέλαβε των Αρχάντων Μυστηρίων την ήμε­ρα της εορτής του, όπου όπως συνηθίζεται, είχαν έλθη και οι γύρω ασκητές, και μετά τη θ. Λειτουργία του ευχήθηκαν κατά το καθιερωμένο κέρασμα: «Καλό παράδεισο, Γέρο-Πέτρο». «Αμήν» απάντησε εκείνος και αναπαύθηκε μακαρίως.

Πριν, είχε έλθη και στην περιοχή των Καρυών, ν' αποχαιρετήση φίλους και μο­ναχούς, να δώση το εργόχειρο του και να συγκέντρωση χρήματα για τα έξοδα της κη­δείας του και το σαρανταλείτουργο. Μια φορά στις Καρυές βρήκε ένα δαιμονισμένο, τον σταύρωσε και τον θεράπευσε. Όταν τον επισκεπτόταν η θ. Χάρι, έσκυβε το κε­φάλι του κι αναφωνούσε: «Κτύπα, Χριστέ μου, με το κονταράκι της ευσπλαχνίας Σου».


Αγιορείτικη Μαρτυρία

Τριμηνιαία έκδοση Ιεράς Μονής Ξηροποτάμου
τεύχος 4


agioritikesmnimes.blogspot.com

[Matina]

«Ένας από τους τελευταίους» Γέροντας Ευθύμιος Αγιορείτης.(Ι.Μ.Κωσταμινίτου, Βίγλα - Ι.Μ.Μ.Λαύρας) 1915 -2004





Ἡ ἄσκηση συνεχίζεται ἀδιάπτωτη

Ὁ Γέροντας στή Ἱ.Μ.Μ.Λαύρας πέρασε τά τελευταῖα 12-14 χρόνια τῆς ζωῆς του. Ἐκεῖ οἱ πατέρες τόν γηροκόμησαν. Στήν ἀρχή ἔμενε μόνος του σ’ ἕνα παλιό κελλί πάνω ἀπό τήν Τράπεζα-Μαγειρεῖο τῆς Μονῆς. Τό δωμάτιό του δέν εἶχε σχεδόν τίποτε.
Ἔκλεινε τήν πόρτα του. Θά ἔπρεπε νά χτυπήσεις δυνατά καί νά φωνάξεις πολύ, γιά νά ἀκούσει καί νά σοῦ ἀνοίξει. Ἡ βαρηκοΐα του, πού εἶχε ἀρχίσει ἀπό τόν καιρό, πού ζοῦσε ὡς ἀναχωρητής στή Βίγλα, ὅλο καί ἐπιδεινωνόταν. Τό ἴδιο καί ἡ ἀσθένεια τῶν ὀφθαλμῶν του. Παρόλα τά προβλήματα ὑγείας δέν ἀφήνει τήν ἐγκράτεια, τήν προσευχή, τήν ἀκτημοσύνη, τήν ἀγρυπνία, τόν ἐγκλεισμό καί τίς «τρέλλες».



Συνεχίζει ἀταλάντευτα τήν νηστεία του

Ἔτρωγε ἐλάχιστα, κάνοντας καθημερινά «ἐνάτη»[1] δηλ. τρώγοντας στίς 3 μ.μ. περίπου. Κοινωνοῦσε κάθε Σάββατο. Ἑτοιμαζόταν καί κατέβαινε στήν Ἐκκλησία.
Ὅταν «βάρυνε»[2] πολύ, μεταφέρθηκε στό Νοσοκομεῖο τῆς Μονῆς (ἦταν στά 1997), ὅπου τόν διακόνησαν κατά καιρούς διάφοροι πατέρες.
Συνέχισε ἀταλάντευτα τήν νηστεία του: Δευτέρα, Τετάρτη καί Παρασκευή ἔτρωγε μία φορά τήν ἡμέρα· τίς ἄλλες ἡμέρες ἔτρωγε ἀπό δύο φορές. Ποτό ἔπινε μόνο νερό κρύο. Ρωτοῦσε:
-«Τί φαγητό ἔχει σήμερα;»
Ὅ,τι εἶχε τοῦ τό ἄλεθαν.Ἔτρωγε 5-6 κουταλιές- τό πολύ μέχρι 10- καί μετά φώναζε δυνατά:
-«Στόοοοπ!!!! Φτάνει!!!.» Καί ἀπευθυνόμενος στούς διακονητές, πού τοῦ ἔφερναν τό φαγητό ἔλεγε:
-«Ἐσεῖς εἶστε ὄρθιοι, περπατᾶτε. Ἐγώ εἶμαι ξάπλα. Δέν πρέπει νά φάω περισσότερο».
Ποτέ δέν ἔτρωγε κάτι ἰδιαίτερο παρόλες τίς ἀσθένειές του. Πάντα ἔτρωγε ὅ,τι ἔτρωγαν καί οἱ ἄλλοι πατέρες στήν κοινή Τράπεζα τοῦ Μοναστηριοῦ.
Δέν συγκατέβαινε ποτέ στήν ἀνθρώπινη ἀδυναμία καί τήν σάρκα, παρόλο τό προχωρημένο τῆς ἡλικίας του.
-«Τώρα δέν ἔχω πόλεμο» μοῦ ἔλεγε «ἀλλά πάλι δέν ξέρω, δέν ξεθαρρεύω».
Πρόσεχε πολύ καί καταπολεμοῦσε μέ ὅλη του τήν προαίρεση, τούς σαρκικούς μολυσμούς -ἀκόμη καί
τούς ἀκούσιους- πού προέρχονται συνήθως ἀπό τό πολύ φαγητό, τόν πολύ ὕπνο ἀλλά καί ἀπό τήν κατάκριση.
Ὅταν κοιμήθηκε ζύγιζε περίπου 35 κιλά!.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακας γράφει, πώς μέ τήν αὔξηση τοῦ βάρους αὐξάνουν καί οἱ σαρκικοί πειρασμοί στόν ἄνθρωπο.
Θυμᾶμαι καί κάποιον ἄλλο σύγχρονο ἀσκητή, μακαριστό τώρα, στήν Κερασιά, ὁ ὁποῖος ἀναφερόμενος σ’ ἕναν παχύσαρκο προσκυνητή, μοῦ εἶπε γεμάτος ἀπορία, θαυμασμό καί συμπάθεια (γιά τά πολλά κιλά του):
-«Πῶς τά ἀντέχει τόσα πάθη!! Πῶς τά κουβαλάει τόσα πάθη;;!!». Μοῦ ἔκανε ἐντύπωση ἡ ταύτιση πού ἔκανε ἐκεῖνος ὁ Γέροντας τῶν παθῶν μέ τά πολλά κιλά.

«-Πεθαίνει σήμερα κανείς ἀπό νηστεία; -Μπααά!!!»

Μοῦ ἔλεγε:
- «Ἅμα δέν φᾶς μέχρι τήν ἐννάτη, τόν ἔθαψες τό διάβολο». Ἐπίσης μέ συμβούλευε:
-«Στό Κελλί νά τό κάνετε μονοφαγία», δηλ. ἐννοοῦσε νά καθιερώσουμε νά τρῶμε μία φορά τήν ἡμέρα.
Ἄλλοτε, πού τοῦ ἔλεγα νά νηστέψω, μοῦ ἔλεγε:
-«Ἐσύ δέν μπορεῖς νά νηστέψεις». Ἤξερε ἀλλά καί «ἔβλεπε» μέ τό χάρισμα πού εἶχε, ὅτι εἴχαμε πάρα πολλές δουλειές-διακονήματα μέ πολύ σωματικό κόπο.
-«Γιά νά νηστέψεις πρέπει νά ΚΑΘΕΣΑΙ!!!» μοῦ τόνισε.

Ἄλλοτε μοῦ μιλοῦσε γιά τό ἀκατάστατο φαγητό. Βγαίνει κανείς στόν κῆπο τήν ἐποχή, πού ἔχει πολλά φροῦτα καί λαχανικά καί τρώει πολύ.
-«Δόστου κεράσια, δόστου τό ἕνα, τό ἄλλο...».Ἦταν σάν νά μέ «ἔβλεπε» μπροστά του...
Ἄλλοτε μοῦ εἶπε μέ πολλή ἔμφαση χτυπώντας μάλιστα τήν κοιλιά του:
-«Ἡ σωτηρία μας ἐξαρτᾶται ἀπό τοῦτο ἐδῶωω!!» (καί χτυποῦσε δυνατά τήν κοιλιά του)...
«Πεθαίνει σήμερα κανείς ἀπό τή νηστεία!!!;;;...ΜΠΑααααα!!!...».

Ὅταν τοῦ εἶπα γιά τό Γέροντά μας, ὅτι εἶχε κάνει κάποτε 40 ἡμέρες νηστεία-ἀσιτία θαύμασε:
-«Ἔκανε αὐτό τό πρᾶγμα ὁ παπα-Μάξιμος; Αὐτό εἶναι πολύ μεγάλο!!!» εἶπε.
Στή Μ. Λαύρα, παρόλα τά προβλήματα ὑγείας, συνέχισε νά ἀγωνίζεται, χωρίς νά παρεκκλίνει ἀπό τό ἀσκητικό του πρόγραμμα. Κάποια φορά, σέ μία ἐπίσκεψή μου, μέσα στήν Μ. Σαρακοστή (πρέπει νά ἦταν στά 1991) μοῦ ἔδειξε τό «μεσημεριανό» του, πού φύλαγε μέσα σ’ ἕνα κρεμαστό «φανάρι» μέ σίτα[3]: ἕνα πιάτο μέ μερικά πλατειά λαχανόφυλλα ὠμά.
-«Αὐτό εἶναι τό φαΐ μου γιά σήμερα» εἶπε. Στή συνέχεια μέ ρώτησε:
- «Τί ὥρα εἶναι»;
Τοῦ εἶπα.
-«Βλέπεις», μοῦ λέει. «Μέ ἀπασχολεῖ. Δέν ἔχω ἐλευθερωθεῖ. Ἔχω γαστριμαργία. Ἔχω τό νοῦ μου πότε θά ἔλθει ἡ ὥρα γιά νά φάω (περίμενε νά ἔλθει ἐννέα μέ τό βυζαντινό)». Εἶχε αὐτομεμψία. Πάλευε νά ἐλευθερωθεῖ τελείως ἀπό τήν ἐπιθυμία γιά γήινη τροφή.

Κάποια φορά σέ μιά ἀπό τίς ἐπισκέψεις μου στό παμπάλαιο κελλί του στή Λαύρα μοῦ λέει:
-«Θέλω νά ξαναγυρίσω στό παλιό μου πρόγραμμα». Δηλ. ἤθελε νά ξαναρχίσει τά τριήμερα, ἐνῶ ἤδη ἦταν στή Λαύρα καί σέ προχωρημένη ἡλικία!!!.
-«Ἐσύ τί λές;»
Ζητοῦσε συμβουλή ἀπό ἕναν ἀρχάριο μοναχό, αὐτός πού εἶχε λειώσει στήν ἄσκηση, στήν προσευχή καί στήν μελέτη τῶν Πατέρων!!!
Ἐγώ δέν εἶχα καταλάβει καλά. Παρ’ ὅλα αὐτά τοῦ εἶπα:
-«Ὄχι».
-«Γιά νά τό λές κάπου τό ξέρεις, κάπου τό διάβασες, εἶσαι γνωστικός ἐσύ» μοῦ λέει.
Τοῦ ἄρεσε, πού συζητούσαμε μέ βάση τά Πατερικά βιβλία. Τόν Εὐεργετινό τή Φιλοκαλία καί τόν «Κλίμακα» (ὅπως τόν ἀποκαλοῦσε) τά «ἔπαιζε στά δάχτυλα».
-«Γιά τό πῶς πρέπει νά ζεῖς (ἐννοοῦσε σάν Μοναχός)» μοῦ ἔλεγε, «θά τά βρεῖς ὅλα στή Φιλοκαλία, στό λόγο τοῦ ὁσίου Γρηγορίου τοῦ Σιναῒτου. Πῶς πρέπει νά τρῶς, πῶς νά κοιμᾶσαι κλπ»[4].




Ἡ τέλεια ἀκτημοσύνη του.


Εἶχε σχεδόν πλήρη ἀκτημοσύνη.

Ὅσο ἦταν σχετικά καλά φρόντισε γιά τήν «περιουσία» του.

Σέ μία ἐπίσκεψή μας μέ τόν μακαριστό π. Παρθένιο, μᾶς τήν «παρέδωσε».

Ἦταν:
α) ἕνας ἐπιδιορθωμένος ἀρκετά μεγάλης χωρητικότητας τρίχινος τορβᾶς, ἔτσι τροποποιημένος πού νά φοριέται σάν σακκίδιο στήν πλάτη,
β) ἕνα χιλιομπαλωμένο ζωστικό μέ τεράστια μπαλώματα διαφορετικοῦ χρώματος, ραμμένα πρόχειρα μέ σπάγγο καί σακκοράφα καί
γ) δύο τεράστια βιβλία (Εὐεργετινός καί Φιλοκαλία) μέ πολλά χαρτάκια ἀνάμεσα στά φύλλα τους, (σημειώσεις, παραπομπές κ.λ.π.) πού τώρα πιά δέν ἔβλεπε νά τά διαβάσει. Τά ἤξερε ὅμως σχεδόν ἀπ’ἔξω.

Ἤθελε παρόλη τήν ἡλικία του νά ξαναγίνει ἐρημίτης· νά ἔλθει καί νά μείνει κάπου στήν ἔρημο.
Μᾶς ἔλεγε ὅτι ἤθελε νά μείνει μαζί μας στήν Κερασιά.
Σέ ἄλλη ἐπίσκεψή μου ὅταν εἶχε «βαρύνει» πολύ, λίγο πρίν κοιμηθεῖ μοῦ εἶπε:
-«Κοίταξε! ὅταν πεθάνω νά μοῦ κάνεις 40Λείτουργο!... Εἶσαι ὑποχρεωμένος!... ἀφοῦ σέ σᾶς ἔδωσα τά πράγματά μου!». Ἦταν ἀπόλαυση νά τόν ἀκοῦς μέ τί ἔνταση, ἐπιθυμία καί χαριτωμένη ἀπαίτηση τό ἔλεγε.

Ἀπόσπασμα ἀπό τό βιβλίο: Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου: Ἕνας ἀπό τούς τελευταίους.




[1] Στήν 9 τό ἀπόγευμα μέ τήν Βυζαντινή (Ἁγιορείτικη) ὥρα. Σύμφωνα μέ τήν Ἁγιορείτικη ὥρα τό ἡμερονύκτιο ἀρχίζει μέ τήν δύση τοῦ ἡλίου, ἡ ὁποία εἶναι πάντοτε ὥρα 12.


[2] Ἐπιδεινώθηκε ἡ σωματική του ὑγεία.


[3] Κυβικό ντουλάπι μέ τοιχώματα μεταλλικά διάτρητα ὥστε νά ἀερίζεται τό περιεχόμενό του (συνήθως κάτι φαγώσιμο» καί συγχρόνως νά προστατεύεται ἀπό τά ποντίκια, τά ἔντομα κ.λ.π.


[4] Ὑπάρχει στόν Ε΄ Τόμο τῆς Φιλοκαλίας, ἔκδοση Παπαδημητρίου, Ἀθήνα 1976, σελ.90. Ὁ λόγος ἐπιγράφεται: Τοῦ Ὁσίου Πατρός Ἡμῶν Γρηγορίου τοῦ Σιναΐτου, Περί τοῦ πῶς πρέπει νά λέγῃ ὁ καθένας τήν προσευχήν.

[web_site]
hristospanagia.blogspot.com[/web_site]

[Matina]

Ο γέροντας Κλεόπας διδάσκει και νουθετεί μέσα σ'ένα...νοσοκομείο



Εγώ ήμουν στο νοσοκομείο και με ρωτούσαν οι γιατροί:
-Πάτερ,εσύ τι πιστεύεις;Μπορούμε να σε κάνουμε καλά;Ναι ή όχι;
-Εγώ ήρθα εδώ με πίστη στον Θεό
-Και εμείς εδώ τι κάνουμε;
-Εσείς είσαστε πριόνια,τσεκούρια και τανάλιες στα χέρια του ΘεούΜπορεί να κάνει κάτι το πριόνι ή το τσεκούρι χωρίς κάποιος να το κρατάει;
-Όχι!
Ετσι και εσείς δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα χωρίς τον Θεό.Εαν ο Θεός θέλει να θεραπεύσει κάποιον δια του γιατρού,τον θεραπεύει,ο Θεός είναι αυτός που ενεργεί.
-Ναι,πάτερ,έτσι είναι!
Το βράδυ ερχόνταν στο δωμάτιό μου 10-20 γιατροί για να τους μιλήσω.Ερχόνταν και οι βοηθοί και οι νοσοκόμες,αφού εγώ όλο μιλούσα, δεν ησύχαζα!
Στην εξώθυρα του νοσοκομείου ερχόνταν δεκάδες αυτοκίνητα:
«Εδώ βρίσκεται ο π.Κλεόπας;
Ο φύλακας τους έδειχνε το ωράριο:
«Το επισκεπτήριο είναι από τις 14.00 μέχρι τις 16.00,Τρίτη,Πέμπτη,Σάββατο και Κυριακή»Αυτοί επέμεναν.
Τότε ο φύλακας τους έλεγε:«Ψ'αχνετε τον ιερέα που μιλάει;Να εκεί που είναι το ανοιχτό παράθυρο»Όχι μόνο τους σταματούσε αλλά και τους έδειχνε το δωμάτιό μου
Όταν βγήκα από το νοσοκομείο ο φύλακας μου είπε:«Γέροντα,λίγο ακόμη να μένατε στο νιοσοκομείο θα τέλειωνα το σπίτι με όλα αυτά που έλαβα από τους επισκέπτες σας».
Στο προαύλιο του νοσοκομείου δημιουργούνταν κάθε μέρα ουρές από αυτοκίνητα...


Όταν μπήκα στο νοσοκομείο τους είπα:«Εγώ ήρθα εδώ επειδή υποφέρω από κήλη και από τα νεφρά μου.Μην πάει και μου δώσετε κρέας όσο θα είμαι εδώ μέσα,γιατί εμείς στην Σιχαστρία δεν έχουμε φάει κρέας εδώ και 350 χρόνια.Ίδιο τυπικό με του Αγίου Όρους!»
Και πράγματι οι καημένοι δεν μου έδωσαν κρέας.Μόνο μία φορά ήρθε μια από εκείνες που φέρνουν το φαγητό
-«Πάτερ,σας έφερα ψωμάκι φρέσκο με βούτυρο»
-«Αδελφή Ιωάννα-έτσι την έλεγαν-εαν φάω εγώ σήμερα που είναι Δεύτερα ψωμάκι με βούτυρο,τρεις μήνες δεν θα μπορώ να κοινωνήσω»
-«Ω,τι πήγα να κάνω!»
-«Πήγαινε λοιπόν και φέρε μου λίγο ψωμί με μαρμελάδα
Μίαν άλλη φορά έπρεπε να μου κάνουν ουρογραφία στα νεφρά.Ήταν Μεγάλη Σαρακοστή.Μου έκαναν μία ανάλυση.Έπειτα ήρθε η γιατρός και μου είπε
-«Πάτερ,για να βγει η ουρογραφία στα νεφρά πρέπει να φάτε τρία αυγά!
-«Ακουσε κυρία γιατρέ μου.Και ένα βουνό χρυσάφι να μου δώσεις εγώ αυγό στη Μεγάλη Σαρακοστή δεν τρώω.
-«Να λοιπόν,έρχεστε στο νοσοκομείο,δεν ακούτε και μετά πεθαίνετε
-«Και τι και αν πεθάνω.Πεθαίνει κάποιος βασιλιάς; Ένας βρωμόγερος θα πεθάνει!Τι.Μόνο εγώ πεθαίνω;
-«Και γιατί δεν τρως αυγό;
-«Επειδή δεν πιστεύω...στα αυγά:
-«Και σε τι πιστεύεις;
-«Εγώ πιστεύω στον Πατέρα,στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα»!
Πάει η γιατρός στον διευθυντή και του λέει:«Είναι μέσα ένας καλόγερος που δεν θέλει να φάει αυγό για την ανάλυση»
Ο διευθυντής που με γνώριζε της είπε:Μα αυτός είναι ο γέροντας Κλεόπας.Έζησε δέκα χρόνια στο δάσος τρώγοντας μόνο μόνο μία πατάτα και κανένα αγριόχορτο...»
Όταν το άκουσε η γιατρός ήρθε σ'εμένα με φαγητό νηστίσιμο,μου ζήτησε συγνώμη και ξεκινήσαμε για την ανάλυση.Έκανα την ουριγραφία....χωρίς αυγό.Όταν ήρθαν σε εμένα με την ακτινογραφία μου είπαν:«Κοίτα πάτερ τι ωραίο που βγήκε»!
-«Κυρία βγήκε χωρίς τρία αυγά;!
Όλοι γελούσαν.Το αριστερό νεφρό φαινόνταν πιο φουσκωμένο.Το δεξί φαινόνταν κανονικά
-«Βλέπετε που βγήκε χωρίς αυγό!
-«Πάτερ, μας συγχωρείτε.Αυτό δεν το έχουμε ξαναδει

Μου φέρθηκαν όλοι τόσο καλά.Και οι γιατροί και οι νοσοκόμες.Συνέχεια με ρωτούσαν:''«Πως αισθάνεσαι;Μπορείς να κοιμηθείς;Μήπως πεινάς;...
Ερχόνταν οι νοσοκόμες και μου έλεγαν«Να πάρεις το τάδε χάπι για να ηρεμήσεις,.Αυτό για να κοιμηθείς,αυτό για να σου ανοίξει η όρεξη...»
Εγώ τα μάζευα και όταν έφευγα τα πέταγα στα σκουπίδια.
Μία μέρα ήρθε η καθαρίστρια για να σκουπίσει.Βλέποντας εκεί πεταμένα ένα σωρό χάπια είπε:
-Τι είναι αυτά;
-Που να ξέρω εγώ;
-Ποιός τα πέταξε;
-Μα τι μου δίνετε όλη την ημέρα αυτούς τους σπόρους;Εγώ δεν παίρνω χάπια!Δεν χρειάζομαι κανένα χάπι!
Μετά την εγχείρηση κοιμήθηκα τρεις μέρες και τρεις νύχτεςΌταν ξύπνησα μου είπαν:
-Πάτερ,ξέρετε ότι κοιμηθήκατε τρεις μέρες και τρεις νύχτες και ότι όλο μιλούσατε;
-Δεν ξέρω τίποτα.Τι έλεγα;
-Πάτερ ξέρετε πόσες ομιλίες σας μαγνωτοφωνήσαμε;
Και μου έδειξαν έναν σωρό με κασσέτες.Ήταν ομιλίες τις οποίες είχα εκφωνήσει 30-40 χρόνια νωρίτερα!Εγώ όμως δεν ήξερα τίποτα!


Ερχόνταν οι άνθρωποι με σάκους ολόκληρους γεμάτους φαγητό.άλλοι έφερναν χρήματα για να πάρω φάρμακα.Οι νοσοκόμες φώναζαν«Εσείς τον σκοτώσατε.Εσείς τον βάλατε στο νοσοκομείο.Αφήστε τον ήσυχο να κάνει την θεραπεία του»
Οι άνθρωποι έκλαιγαν οι καημένοι γιατί με γνώριζαν.Άφηναν σάκους γεμάτους φαγητό.Οι νοσοκόμες με ρωτούσαν τι να τα κάνουν.Εγώ τους έλεγα να τα δώσουν στους φτωχούς.
Πήγαν στον διευθυντή και του είπαν:''Όλη την ημέρα έρχεται κόσμος''Ο διευθυντής όμως τους είπε''Αφήστε τους να έρχονται,Ο καλόγερος αυτός είναι γνωστός σε όλην την χώρα και πέρα από τα σύνορα''
Μολίς άκουσαν ότι ο διευθυντής δεν τους εμποδίζει τότε ήρθαν και οι νοσοκόμες να μιλήσουμε
-Με εμάς πότε θα μιλήσεις;
-Μα εσείς δεν είπατε ότι ο λαός με σκοτώνει;
-Με εμάς πότε θα μιλήσεις
-Ελάτε από την τάδε ώρα εως την τάδε ώρα.
Ερχόνταν 20-30 άτομα μαζί για να τους μιλήσω.Μετά μαζευονταν οι γυναίκες από τα πλυντήρια, απο τα μαγειρεία.


Μου έδωσαν ένα μεγάλο δωμάτιο όπου ήμουν μόνος μου για να έρχονται να με επισκεφθούν.Το απόγευμα ερχόνταν και οι γιατροί.
-Πάτερ με εμάς τι θα γίνει;Πώς θα σωθούμε;
-Εαν βοηθάτε τον άρρωστο και δεν ζητάτε χρήματα ο Θεός θα σας το ξεπληρώσει.Μην κοιτάτε τα χρήματα.Εαν βλέπεις ότι είναι φτωχός μην του ζητήσεις τίποτα,αφού μία ψυχή είναι ότι πιο πολύτιμο υπάρχει στον κόσμο.
Στην συνέχεια τους ρώτησα
-Εσείς πόσους δαίμονες έχετε βγάλει από τους ανθρώπους
Κοίταζαν ο ένας τον άλλο
-Κανέναν
-Πόσους εκ γενετής τυφλούς έχετε θεραπεύσει;
-Κανέναν
-Πόσους μουγγούς και κουφούς έχετε κάνει να μιλήσουν και ν'ακούσουν;
-Αυτό δεν γίνεται
-Είναι ασθένειες που ο Θεός έχει δώσει για κάποιον λόγο.Είτε είναι τυφλός,είτε κουφός,είτε μουγγός,είτε δαιμονισμένος.Αν θέλει ο Θεός θα τον κάνει ο γιατρός καλά.Εαν είχα ένα εκατομμύριο γιατρούς δίπλα μου, κανείς δεν μπορεί να μου δώσει μία στιγμή ζωής παραπάνω,επειδή η ζωή μου βρίσκεται στα χέρια του Παντοδυνάμου.
Μία στιγμή δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς τον Χριστό!Μία στιγμή!Τι δεν θα έκανε ένας γιατρός για να μπορούσε να δώσει μία στιγμή;!


Από το βιβλίο ''Ne vorbeste parintele Cleopa''vol.11

Μετάφραση π.Γεώργιος proskynitis.blogspot

[akerm]

Άκουσε ένα θαυμαστό γεγονός που έγινε εδώ στο Άγιον Όρος και ίσως έως τώρα δεν το έχεις ακούσει.

Έτυχε κάποιος στις ημέρες μας εδώ στα Κατουνάκια, που εγώ δεν τον πρόφθασα, γιατί πριν από λίγο καιρό είχε πεθάνει. Αυτός ήταν υποτακτικός σε ένα Γέροντα τυφλό. Λοιπόν μία ημέρα ήλθε ένας πτωχός κοσμικός, περαστικός από το Κελλί του. Και τον ρωτά ο νέος μοναχός­ :

Από πού είσαι;

Και αυτός ήταν χωριανός του.

Λοιπόν δεν του έδωκε γνωριμία, μόνον του είπε τί κάμνει ο τάδε – για τον πατέρα του. Του λέει ο ξένος, ότι αυτός πέθανε και άφησε τη γυναίκα του και τρία κορίτσια στους δρόμους ορφανά και πτωχά. Είχαν και έναν υιό, λέει, που έφυγε από χρόνια και δεν γνωρίζουν τι έγινε.

Λοιπόν σαν να τον κτύπησε κεραυνός τον μοναχό. Και αμέσως τον προσέβαλε η πάλη των λογισμών.

- Θα φύγω, λέει στο Γέροντά του. Θα φύγω να πάω να τους προστατεύσω!

Ζητά ευλογία. Δεν του δίνει ο Γέροντας. Αυτός συνεχώς επιμένει. Και συμβουλεύοντάς τον ο Γέροντας κλαίει για τον εαυτό του, κλαίει και για εκείνον. Αλλά στάθηκε αδύνατον να τον μεταπείσει. Τέλος τον άφησε στο θέλημά του, και έφυγε ο υποτακτικός,

Αφού βγήκε έξω από το Όρος κάθισε να συνέλ­θει κάτω από τη σκιά ενός δένδρου.

Εν τω μεταξύ έφθασε εκεί ιδρωμένος και ένας άλλος μοναχός· κάθισε και αυτός κάτω από την ιδία σκιά. Και άρχισε να του λέει:

- Σε βλέπω, αδελφέ, ταραγμένο. Δεν μου λες τί έχεις;

-Άφησε, Πάτερ, του λέει· έπαθα μεγάλο δυστύχημα. Και του διηγείται με λεπτομέρεια όλη την ιστορία του, Ο δε αγαθός οδοιπόρος του λέει:

-Αν θέλεις, αγαπητέ αδελφέ, άκουσέ με· γύρισε πίσω στο Γέροντά σου και ο Θεός θα προστατεύσει το σπίτι σου. Συ να υπηρετείς το Γέροντά σου, αφού μάλιστα είναι και τυφλός.

Αλλ’ αυτός δεν τον άκουε. Κυριευμένος από τους λογισμούς του φαίνονταν σαν παραλήρημα τα λόγια του άλλου. Και, αφού του έφερε πολλά παραδείγματα, σηκώθηκε ο ανυπάκουος μοναχός να συνεχίσει το δρόμο του προς τον κόσμο. Ο μοναχός εν τέλει του λέει­·

- Λοιπόν δεν με ακούς να γυρίσεις πίσω;

-Όχι! αντιλέγει εκείνος.

-Ε τότε λέει ο μοναχός· Εγώ είμαι Άγγελος Κυρίου και εμένα πρόσταξε ο Θεός, αμέσως όταν πέθανε ο πατέρας σου να πάω κοντά τους να τους φυλάω και να γίνω προστάτης τους. Αφού λοιπόν τώρα εσύ πηγαίνεις αντί για μένα, εγώ τους αφήνω και φεύγω, εφ’ όσον δεν με ακούς. Και έγινε άφαντος. Τότε λοιπόν συνήλθε ο μοναχός και γύρισε αμέσως στο Γέροντα· και τον βρήκε γονατιστό, να προσεύχεται γι’ αυτόν.

Κατάλαβες, τέκνο μου; Έτσι γίνεται, όταν εμείς τα αφήνουμε όλα στο Θεό. Αφού πολύ καλά τα οικονομεί Εκείνος ως αγαθός κυβερνήτης και κανένα σφάλμα δεν υπάρχει στο θέλημά του. Αλλά χρειάζεται να έχει υπομονή εκείνος που ζητά να σωθεί. Αν δε ζητούμε εμείς να τα κάνει ο Θεός, όπως αρέσουν στη δική μας διάκριση, τότε αλλοίμονο στο χάλι μας.