ΛΟΓΟΙ ΠΑΡΑΙΝΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

[akerm]

20. ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΝΑΡΕΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

Γνωρίσματα της λογικής και ενάρετης ψυχής είναι το βλέμμα το βάδισμα, η φωνή, το γέλιο, ο τόπος που συχνάζει, οι άνθρωποι που συναναστρέφεται.
Όλα αυτά έχουν αλλάξει εντελώς (στην ενάρετη ψυ­χή) κι έχουν προσαρμοσθεί προς το ευπρεπέστερων. Γιατί ο θεοφιλής νους των ψυχών αυτών σαν ανύσταχτος θυρω­ρός, αποκλείει να μπαίνουν τα κακά και αισχρά υπονοού­μενα (σε κάθε τέτοιο γνώρισμα).

[akerm]

21. Η ΨΥΧΗ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΑΙ ΑΥΤΕΞΟΥΣΙΑ

Εξέταζε ότι σε άφορα και βγάζε δοκιμασμένες απο­φάσεις (για τη στάση που θα τήρησης στο κάθε τι). Διότι οι άρχοντες και οι δεσπότες έχουν εξουσία μόνον του σώματος και όχι βέβαια της ψυχής. Να σου είναι μάλιστα, αυτή ι αρχή, πρόχειρη δια παντός. Συνεπώς, αν διατάσ­σουν φόνους ή τίποτε άτοπα ή άδικα και ψυχοβλαβή, δεν πρέπει να πειθαρχείτε σ' αυτούς, έστω κι αν βασανίζουν το σώμα. Διότι ο Θεός δημιούργησε την ψυχή ελεύθερη και αυτεξούσια, για (να αποφασίζει) όσα πράττει, τα καλά ή τα κακά.

[akerm]

22. Η ΑΠΟΦΥΓΗ ΔΑΙΜΟΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Η λογική ψυχή φροντίζει με επιμέλεια να μένη απαλ­λαγμένη από αδιέξοδο (κακοτοπιά), από τύφο (τυφλή υπερηφάνεια), αλαζονεία (ματαιοδοξία), απάτη, φθόνο, αρπαγή, και τα όμοια, όσα είναι έργα δαιμόνων ή πονη­ρής προαιρέσεως. Όλα αυτά κατορθώνονται με σπου­δαία φροντίδα και επίμονη μελέτη, από τον άνθρωπο που κυβερνά τις επιθυμίες του, ώστε να μη τον παρορμούν σε φαύλες ηδονές.

[akerm]

23. Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΘΕΟΝ

(Ακόμη και) αυτοί που ασκητεύουν λίγο και όχι τέλεια και από κινδύνους απαλλάσσονται και δεν έχουν ανάγκη από φύλακες. Νικώντας δε την επιθυμία στο κά­θε τι βρίσκουν το δρόμο προς τον Θεό εύκολα κι ευτυ­χισμένα.

[akerm]

24. ΟΙ ΣΥΝΑΝΑΣΤΡΟΦΕΣ

Οι λογικοί άνθρωποι δεν είναι αναγκαίο να δί­νουν προσοχή στις πολλές συναναστροφές, αλλά στις ωφέλιμες, τις όποιες κατευθύνει το θέλημα του Θεού, διό­τι έτσι προχωρούν πάλιν οι άνθρωποι σε ζωή και σε φως αιώνιο.

[akerm]

25. ΤΡΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΟΦΙΛΟΥΣ ΒΙΟΥ

Όσοι επιζητούν ενάρετη καί θεοφιλή ζωή πρέπει να έχουν απαλλαγή από την οίηση και από κάθε κού¬φιο: και ψεύτικη Ιδέα και να φροντίζουν επιμελώς για χρηστή διόρθωση της ζωής και της γνώμης τους. Διό¬τι ό θεοφιλής και αμετάβλητος (ό σταθερός σ' αυτό) νους είναι στοιχείων εξυψώσεως και δρόμος προς τον Θεό.

[akerm]

26. Η ΑΙΤΙΑ ΤΩΝ ΚΑΚΩΝ

Ουδέν όφελος να μαθαίνει κανείς τους λόγους (και τις αιτίες των πραγμάτων), εάν απουσιάζει (από τη μάθηση αύτη) ή ενάρετη και στο Θεό αρεστή πολιτεία της ψυχής Αιτία πάντων των κακών είναι ή πλάνη, ή απάτη(της κούφιας γνώσεως) και ή αγνωσία του Θεού.

[akerm]

27. ΠΩΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΘΕΟΦΙΛΕΙΣ

H εξάσκησης του καλλίστου (ενάρετου) βίου και η επιμέλεια της ψυχής δημιουργούν τους αγαθούς και αγα­πητούς εις τον Θεόν ανθρώπους. Διότι εκείνος που ζητεί τον Θεό, Τον βρίσκει, νικώντας την επιθυμία σ' όλα τα ζητήματα και μη ξεκολλώντας από την προσευχή. Μόνον αυτός δεν φοβάται τους δαίμονας (που απεχθάνονται τον ενάρετο βίο).

[akerm]

28. Η ΑΜΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΒΙΟΤΙΚΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ

Όσοι εξαπατώνται (και παρασύρονται) από ελπίδες βιοτικών απολαύσεων, αν και γνωρίζουν σε όλο το βάθος, οσα πρέπει να γίνουν για τη θεάρεστη ζωή, (και δεν τα εφαρμόζουν), αυτοί παθαίνουν κάτι παρόμοιο μ' εκείνους, που αγόρασαν μεν (τα φάρμακα και) τα όργα­να της ιατρικής, αλλά ούτε γνωρίζουν, ούτε φροντίζουν να τα χρησιμοποιήσουν.
Ώστε για τα αμαρτήματα που πράξαμε, ουδέποτε να κατηγορούμε ούτε την αιτία τους, ούτε άλλον κανέ­ναν, άλλα τους εαυτούς μας. Διότι εάν αυτή η ίδια η ψυ­χή θέλει να αδιάφορη (πνευματικά, δηλαδή να αμελή την εφαρμογή της ενάρετης ζωής), τότε δεν μπορεί να είναι ανίκητη.

[akerm]

29. Ο ΤΡΟΠΟΣ ΓΝΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Σ' εκείνον που δεν γνωρίζει να διακρίνει τι είναι το αγαθόν και ποιο είναι το κακό, δεν του επιτρέπεται να κρίνει τους αγαθούς και κακούς. Διότι ο άνθρωπος που γνωρίζει τον Θεόν, είναι αγαθός κι αν δεν είναι αγαθός, τίποτα δεν γνωρίζει, ούτε θα μάθη ποτέ τίποτα. Διότι το αγαθόν είναι τρόπος γνώσεως του Θεού.