Η πνευματική συστολή αλλοιώνει τους άλλους
- Γέροντα, μιά ψυχή, όταν έρχεται στο μοναστήρι και έχη ακόμη το κοσμικό φρόνημα, έναν κοσμικό αέρα,
πώς θα το αποβάλη αυτό;
- Όταν μπαίνη στο μοναστήρι, πρέπει να ξεχάση τον κόσμο και μετά να μην ξεχνάη ότι βρίσκεται σε μοναστήρι.
Καλά, στο σπίτι της μπορεί να μη βοηθήθηκε, να μην πήρε σωστή αγωγή• τώρα θέλει προσοχή
τι αγωγή θα πάρη εδώ.
Μοναχική αγωγή. Τό μοναστήρι είναι ένας ιερός χώρος. Ο κόσμος είναι άλλο.
Όταν σκέφτεται κανείς ότι κινείται μέσα σε έναν ιερό χώρο, έρχεται μόνη της η συστολή.
Αλλά, όταν ξεχνιέται και νομίζη ότι είναι στον κόσμο, πώς θα έρθη η συστολή;
Να κινήται φυσιολογικά η μοναχή, με απλότητα, με ταπείνωση, όχι να πάη να κάνη την κακομοίρα.
Αυτό είναι αηδιαστικό, αποκρουστικό.
Βλέπω σε μερικές δόκιμες αδελφές που περπατούν καμαρωτές-καμαρωτές ένα κοσμικό πράγμα.
Σαν νύμφες κοσμικές περπατούν, όχι σαν νύμφες Χριστού.
Ενώ σε άλλες που περπατούν με μια συστολή, βλέπω κάτι το Ιερό. Πόσο διαφέρει το ένα από το άλλο!
Αμέσως καταλαβαίνει κανείς τί είναι ο Μοναχισμός.
Εάν παρατηρήσετε τα στάχυα, θα δήτε ότι όποιο στέκεται ψηλά, όρθιο, δεν έχει τίποτε μέσα.
Ενώ το ψωμωμένο στάχυ γέρνει προς τα κάτω.
Ένας μοναχός με ευλάβεια αλλοιώνει τους άλλους που τον βλέπουν.
Να, σήμερα ήρθε ένας ιερομόναχος που τον γνωρίζω από παλιά.
Παρόλο που είναι άσχημος, δηλαδή δεν έχει ομορφιά εξωτερική, πάντα όταν κοινωνούσε,
τον έβλεπα να λάμπη.
Αλλά και όταν δεν κοινωνούσε, έβλεπα μιά λάμψη, μια πνευματική λάμψη στο πρόσωπο του.
Όπως η άσφαλτος, ενώ είναι πίσσα, όταν την βλέπη κανείς από μακριά το καλοκαίρι, έχει πολλές
φορές μιά γυαλάδα, έτσι και εδώ βλέπεις μιά λάμψη σε έναν που είναι άσχημος. (Δεν είναι φυσικά τόσο
κατάλληλο το παράδειγμα, αλλά τί να φέρη κανείς σαν παράδειγμα;).
Δηλαδή εκείνη η πνευματική κατάσταση που έχει, του δίνει και εξωτερικά μιά λάμψη.
Αυτή είναι η ομορφιά η πνευματική, η χάρις, η θεία Χάρις.
Και άλλοι ιερωμένοι που έχουν ομορφιά εξωτερική, αλλά έχουν κοσμικό πνεύμα και κινούνται
με έναν κοσμικό αέρα, πόσο αποκρουστικό είναι!
Βλέπεις έναν άνθρωπο τελείως κοσμικό. Δηλαδή εκτός από την ιερωσύνη, να μη βλέπης τίποτε άλλο πνευματικό.
Ο άνθρωπος καθρεφτίζεται στο πρόσωπο. Είναι αυτό που είπε ο Χριστός:
«Ο λύχνος του σώματος έστιν ο οφθαλμός. Εάν ο οφθαλμός σου απλούς ή, όλον το σώμα σου φωτεινόν έσται»(1).
Αν έχη κανείς απλότητα, έχη ταπείνωση, υπάρχει θείος φωτισμός, λαμποκοπάει. Να, αυτό πρέπει να επιτύχη ο μοναχός.
- Γέροντα, ο Άγιος Νείλος ο Καλαβρός λέει ότι από την στιγμή που κάποιος γίνεται μοναχός, θα γίνη ή Άγγελος ή διάβολος (2). Δηλαδή δεν υπάρχει κάτι ενδιάμεσο;
- Θέλει να πη πως ο μοναχός πρέπει να κάνη σωστή δουλειά.
Γι' αυτό και όταν ένας μεγαλόσχημος μοναχός πέση σε θανάσιμη αμαρτία, επιτρέπει ο Θεός
να πέση ράβδος, για να εξιλεωθή.
Μερικές φορές νομίζουμε ότι θα πάρουμε την Χάρη με εξωτερικά πράγματα, με τεχνητό, με μαγικό τρόπο.
Άλλα έτσι ούτε ο Θεός αναπαύεται ούτε ο ίδιος ο άνθρωπος αναπαύεται εσωτερικά ούτε και τους άλλους αναπαύει.
Φτιάχνουν λ.χ. μερικοί μοναχοί σχήματα φαρδιά και μακριά μέχρι κάτω, με σταυρούς κόκκινους,
με τριαντάφυλλα, με κόκκινα κλαδιά, με ένα σωρό γράμματα...
Ανοίγουν εν τω μεταξύ και το ράσο, για να φαίνωνται, σαν τους Φαρισαίους που φάρδαιναν τα κράσπεδα (3),
για να δείξουν ότι προσεύχονται πολύ!
Και έβλεπες παλιά, μόνον όταν περπατούσε ο μοναχός φαινόταν λίγο το σχήμα κάτω από το ράσο.
Πολλοί μάλιστα έβαζαν ένα μικρό σχήμα από μέσα, για να μη φαίνεται καθόλου.
Τώρα κούφια πράγματα. Έτσι θα πάρουν Χάρη από το σχήμα; Τους σιχαίνεται το σχήμα και φεύγει η Χάρις.
Σκοπός είναι να γίνη από μέσα ο μοναχός μεγαλόσχημος. Και όποιος γίνεται από μέσα μεγαλόσχημος,
το σχήμα το κρύβει.
Ένα εξωτερικό πράγμα δεν κάνει την αλλοίωση την εσωτερική.
Έτσι μετά μένει κανείς εξωτερικός άνθρωπος, και τελικά θα μας πη ο Χριστός: «Ουκ οίδα υμάς» (4)
ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ Β’
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
"ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ"
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2002
(1) Ματθ. 6,22.
(2) Βλ. Ό Όσιος Νείλος ο Καλαβρός, εκδ. Ίερου Μετοχίου Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, Ορμύλια 1991, σ. 252.
(3) Βλ. Ματθ. 23,5.
(4) Ματθ. 25, 12.
