Μηνύματα, Μαρτυρίες και Αποκαλύψεις από την Παναγούδα

[XAPA]

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3


Για να μας ακούη ο Θεός

Τα πάθη είναι παράσιτα στην θεία επικοινωνία



Γέροντα, όταν έχω εμπάθεια, μπορεί να δουλέψη η καρδιά μου στην προσευχή;

– Πώς να δουλέψη η καρδιά σου στην προσευχή, όταν μέσα σου έχης πάθη;

Νά, πάρε ένα σκουριασμένο καλώδιο και σύνδεσέ το με το τηλέφωνο.

Μπορείς να συνεννοηθής; Βραχυκυκλώνεται, βουίζει.


Και ο άνθρωπος, όταν έχη μέσα του σκουριές, πάθη, έχει βραχυκυκλώματα στην πνευματική ζωή·

μόνος του βραχυκυκλώνεται.

Χρειάζεται να προσέξη την υπερηφάνεια, τον εγωισμό, το θέλημα, την αναίδεια.

Γιατί, αν είναι κυριευμένος από αυτά, δεν είναι δυνατόν να τον επισκεφθή η Χάρις του Θεού,

ώστε να μπορέση να προσευχηθή.


Πρέπει να καθαρίση τα σκουριασμένα του «καλώδια», για να γίνη καλός αγωγός και να μπορή να επικοινωνή με τον Θεό.

Και όσο περισσότερο θα καθαρίζεται από τα πάθη, τόσο περισσότερο θα προχωράη στην προσευχή.

Τα πάθη είναι παράσιτα που εμποδίζουν την θεία επικοινωνία.

Αν δεν φύγουν τα παράσιτα, πώς θα μπορέση ο άνθρωπος να επικοινωνήση με τον Θεό;


Στις Διαβιβάσεις, όταν κάποιος είχε παράσιτα, του λέγαμε:

«Σήματά σου ”μηδέν”, σήματά σου “ένα” (1).

Ελέγξατε και επαναλάβετε· ακατανόητον το σήμα σας».

Από τα παράσιτα δεν ακουγόταν ο άλλος.

Έπρεπε τα σήματα να είναι πάνω από «τρία».


Τα σήματα «πέντε» ακούγονταν πολύ καλά· η επικοινωνία πήγαινε ρολόι.

Διαφορετικά, φώναζε-φώναζε, αλλά δεν ακουγόταν, γιατί δεν ήταν καλά δικτυωμένος.

Έπρεπε πρώτα να δικτυώση τον πομπό με τον δέκτη του ασυρμάτου του και μετά να δικτυωθή στην

ίδια συχνότητα με το Κέντρο.


Έτσι και για να δικτυωθούμε με τον Θεό, πρέπει να συντονίσουμε τον πομπό μας στην αγάπη και

τον δέκτη μας στην ταπείνωση, για να μας ακούη ο Θεός και να Τον ακούμε,

γιατί σ’ αυτήν την συχνότητα εργάζεται ο Θεός: Αγάπη-Ταπείνωση.

Ο άνθρωπος πρέπει να εργασθή, όσο μπορεί, ώστε να πιάση την συχνότητα αυτή.

Τότε θα έχη επαφή με τον Θεό και ο νούς του θα είναι συνέχεια στον Θεό.

Εύχομαι να αποκτήσετε αυτήν την θεία επαφή. Αμήν.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
2012

(1) Οι αριθμοί σημαίνουν τον βαθμό ακουστικότητος.

[XAPA]

Η ιδιοτέλεια εμποδίζει την επικοινωνία με τον Θεό



– Γέροντα, μου είχατε πει να γεμίση η μπαταρία μου με πνευματικά. Πώς θα γίνη αυτό;

– Να καλλιεργήσης την πνευματική αρχοντιά, το φιλότιμο, για να φύγη η ιδιοτέλεια.

Η ιδιοτέλεια εμποδίζει την προσευχή, γιατί χωρίζει τον άνθρωπο από τον Θεό· δημιουργεί μόνωση.

Ξέρεις τί θα πη μόνωση; Είναι σαν να σού λέη ο Θεός: «Δεν σε καταλαβαίνω, παιδάκι μου!».


– Μπορεί, Γέροντα, ένας μοναχός να είναι συνεπής στα πνευματικά του καθήκοντα και να υστερή στην θυσία, στην αγάπη προς τους αδελφούς;

– Και βέβαια μπορεί.

Αν σκέφτεται μόνον τον εαυτό του, μπορεί να κάνη προσευχές, μεγάλη άσκηση κ.λπ., αλλά να έχη και μεγάλη

ιδέα για τον εαυτό του και να αδιαφορή για τους άλλους.

Τότε όμως φτωχός πάντα θα μένη.

Γιατί, όσο κανείς ασχολείται με τον εαυτό του, όχι για να ξερριζώση τα πάθη του, αλλά για να κάνη ό,τι τον βολεύει,

ό,τι τον ευχαριστεί, δεν μπορεί να κάνη προκοπή.


– Δηλαδή, Γέροντα, και στο διακόνημα και σε όλη σου την συμπεριφορά πρέπει να είσαι εντάξει.

– Σε όλα!

Για να έχης επαφή με τον Χριστό, πρέπει να αναπαύεται ο Χριστός με όλη την ζωή σου.

Και ο Χριστός αναπαύεται, όταν αναπαύης τον πλησίον σου με την καλή έννοια.

Γι’ αυτό τονίζω την πνευματική αρχοντιά, την θυσία.

Γιατί, αν κάποιος κάνη πνευματικά και δεν προσέχη στα άλλα, στην θυσία κ.λπ.,

αχρηστεύονται και τα πνευματικά που κάνει.


Όταν είχα πάει στο Κοινόβιο (1) με έβαλαν ως αρχάριο να βοηθώ τον τραπεζάρη.

Τότε ένα γεροντάκι ογδόντα χρονών, τελείως εξαντλημένο, μου ζήτησε να του πηγαίνω στο κελλί του καμμιά σούπα.

Τέλειωνα λοιπόν την διακονία μου και του πήγαινα την σούπα.

Μια μέρα με είδε ένας αδελφός και μου είπε:

«Μήν τον καλομαθαίνης, γιατί μετά θα σού ζητάη συνέχεια βοήθεια και δεν θα σε αφήνη να ησυχάσης·

ούτε τα πνευματικά σου θα μπορής να κάνης.


Εγώ ξέρεις τί έπαθα; Πήγα μια φορά λίγο να τον βοηθήσω, γιατί ήταν κρυωμένος, και μετά δεν με άφηνε ήσυχο·

χτυπούσε κάθε λίγο τάκ-τάκ τον τοίχο.

“Κάνε αγάπη, έλεγε, κάνε μου ένα τσάι”.

“Κάνε αγάπη, έλα, γύρισέ με λίγο”.

Ύστερα από λίγο, τάκ-τάκ “κάνε αγάπη, βάλε μου ένα ζεστό τούβλο ”. (2)

Τούβλο-τσάι, τούβλο-τσάι, που να προφθάσω μετά να κάνω τα πνευματικά μου!


Αγανάκτησα!». Ακούς εκεί πέρα; Είναι φοβερό!

Το γεροντάκι να υποφέρη, να βογγάη, να του ζητάη κάτι για να ανακουφισθή, και εκείνος να μη θέλη να πάη,

για να μη διακόψη τα πνευματικά του!

Αυτά είναι τελείως ξερά πράγματα.


Πιό πολύ θα μετρούσε για τον Θεό το «τούβλο-τσάι» παρά οι μετάνοιες και τα κομποσχοίνια που έκανε…

καθ’ όλην την εντέλειαν!

Από την μια έλεγε: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με», και από την άλλη: «Άσε με ήσυχο»!


– Γέροντα, πώς μπορεί να έχη κανείς την ευλογία του Θεού;

– Όταν ο άνθρωπος έχη συγγένεια με τον Θεό, ο Θεός δίνει την ευλογία Του.

Αλλιώς τί να δώση; Να καταπατιέται η ευλογία Του; Το έχω ζήσει αυτό.

Όταν είχα πάει στο Σινά (3), υπήρχε μεγάλη ανομβρία.

Χρόνια είχε να ρίξη μια σταγόνα νερό και αυτό δυσκόλευε και το μοναστήρι

και τους Βεδουίνους που ζούσαν κοντά σε αυτό.


Οι μοναχοί έκαναν προσευχή για την ανομβρία, αλλά κανένα αποτέλεσμα.

Την εποχή του κλαδέματος των ελιών (4) πήγα να βοηθήσω κι εγώ.

Αφού κλάδεψαν οι Βεδουίνοι τα δένδρα, οι μοναχοί κράτησαν τα χοντρά κλαδιά για το μοναστήρι

και τα λεπτά τα άφησαν σε μία άκρη.


Οι Βεδουίνοι τους παρακαλούσαν να τους τα δώσουν, για να τα χρησιμοποιήσουν στην φωτιά, όταν μαγειρεύουν,

και να ζεσταίνωνται το βράδυ που κάνει πολύ κρύο· εκείνοι όμως αρνήθηκαν και οι Βεδουίνοι έφυγαν λυπημένοι.

Την άλλη μέρα που ήρθαν οι Βεδουίνοι και τα ξαναζήτησαν, έκανα δεμάτια όλα τα λεπτά κλαδιά και τους τα έδωσα όλα.

Τότε ένας ηλικιωμένος Βεδουίνος μου είπε: «Εσύ είσαι καλός άνθρωπος· θα βρέξη».

Πράγματι, μέχρι να γυρίσω στο μοναστήρι, άρχισε να βρέχη, και έβρεξε πολύ.

Η ευχή του Βεδουίνου άνοιξε τους ουρανούς. Τότε δεν είπα σε κανέναν το περιστατικό αυτό.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012


(1) Στην Ιερά Μονή Εσφιγμένου το έτος 1953.
(2) Παλαιότερα ζέσταιναν τούβλα και τα χρησιμοποιούσαν αντί για θερμοφόρες.
(3) Τον Σεπτέμβριο του 1962.
(4) Τον Φεβρουάριο του 1963.

[XAPA]

Ο Θεός δεν ακούει την προσευχή του υπερήφανου


– Γέροντα, μετά από μια άσχημη συμπεριφορά μου έχω τον λογισμό ότι η προσευχή μου δεν είναι ευάρεστη στον Θεό.

– Αν ο λογισμός αυτός προέρχεται από γνήσια ταπείνωση και λές:

«παροργίζω τον Θεό με την άσχημη συμπεριφορά μου», τότε νιώθεις θεία παρηγοριά.

Αν όμως στενοχωριέσαι εγωιστικά και λές: «πώς έφθασα εγώ σ’ αυτήν την κατάσταση;»,

δεν δέχεσαι παρηγοριά, γιατί «ο Θεός υπερηφάνοις αντιτάσσεται» (1) .

Δεν ακούει ο Θεός την προσευχή του υπερήφανου, γιατί η υπερηφάνεια είναι φράχτης.

Για να εισακουσθή η προσευχή μας, πρέπει να βγαίνη από «καρδίαν συντετριμμένην και τεταπεινωμένην» (2).

Όταν πούμε με πολλή ταπείνωση: «τέτοιος που είμαι, Θεέ μου, πώς να με ακούσης;», αμέσως μας ακούει ο Καλός Θεός.


– Γιατί, Γέροντα, μερικές φορές όταν έχω έναν πειρασμό, δεν μπορώ να προσευχηθώ;

– Αν έχης έναν πειρασμό και δεν μπορής να κάνης προσευχή, να ξέρης ότι υπάρχει μέσα σου εγωισμός και κενοδοξία.

Ο πειρασμός παραμένει μέχρι να σιχαθή ο άνθρωπος τον εαυτό του.

Μόλις τον σιχαθή, βοηθάει ο Χριστός και περνάει ο πειρασμός.


– Γέροντα, παρακαλώ τον Θεό να με βοηθήση να απαλλαγώ από την αναίδεια, αλλά δεν βλέπω κανένα αποτέλεσμα.

– Όταν κάποιος αγωνίζεται και προσεύχεται και δεν υπάρχη αποτέλεσμα,

σημαίνει ότι ή εγωισμός και υπερηφάνεια υπάρχει ή προδιάθεση υπερηφανείας,

τα οποία εμποδίζουν την Χάρη του Θεού να ενεργήση δια μέσου της προσευχής.

Ό,τι ζητάμε στην προσευχή, ο Καλός Θεός μας το δίνει, αν έχουμε ταπείνωση και συναίσθηση της αμαρτωλότητός μας.


– Όταν, Γέροντα, παρακαλώ με πόνο τον Θεό να με απαλλάξη από μια αδυναμία μου κάνοντας και τον σχετικό αγώνα, αλλά, επειδή έχω υπερηφάνεια, δεν με βοηθάη, τί να κάνω;

– Να ζητήσης προκαταβολικώς συγχώρηση από τον Θεό.

Να πής: «Θεέ μου, έχω υπερηφάνεια και εμποδίζω την βοήθειά Σου,

αλλά, Σε παρακαλώ, φώτισέ με να καταλάβω τί πρέπει να κάνω, για να ξεπεράσω την αδυναμία μου».

Από την στιγμή που θα παραδεχθής ότι έχεις υπερηφάνεια και γι’ αυτό δεν υποχωρεί η συγκεκριμένη αδυναμία,

θα σε πληροφορήση ο Θεός και από που ξεκινάει, για να αγωνισθής να κόψης τα αίτια.


– Γέροντα, πώς πρέπει να νιώθω στην προσευχή;

– Να νιώθης ταπεινά, για να σε βοηθάη ο Θεός.

Ο ταπεινός δεν έχει δικό του θέλημα·

κάνει υπακοή στο θέλημα του Θεού και τηρεί τις εντολές Του,

οπότε και ο Θεός ακούει την προσευχή του και του δίνει ουράνιες ευλογίες.

Όσο ο άνθρωπος ακούει τον Θεό, τόσο τον ακούει ο Καλός Θεός.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
ΛΟΓΟΙ ΣΤ’ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012


(1) Ιακ. 4,6· Α’ Πέτρ. 5,5. Βλ. και Παρ. 3,34.
(2) Ψαλμ. 50,19.

[XAPA]

Στην προσευχή χρειάζεται επιμονή και υπομονή



– Γέροντα, μερικές φορές, όταν παρακαλώ τον Θεό να γίνη κάτι και δεν γίνεται, αναρωτιέμαι: «Άραγε ο Θεός ακούει την προσευχή μου;».

– Το «άραγε» σημαίνει ότι αμφιβάλλεις για την αγάπη του Θεού, κι έτσι ακυρώνεις την αίτησή σου την ίδια στιγμή που

την καταθέτεις, οπότε χάνεις και την σειρά προτεραιότητος.


– Όταν ζητώ, Γέροντα, κάτι από τον Θεό και δεν μου το δίνη αμέσως, να επιμένω;

–Ναί, να επιμένης.

Βλέπεις, και όταν πάμε σε μια υπηρεσία και απευθυνώμαστε σε κάποιο αρμόδιο πρόσωπο, για να μας βοηθήση σε

μια υπόθεση, μερικές φορές επιμένουμε, για να μας εξυπηρετήση.

«Σε παρακαλώ, λέμε, κάνε μου αυτήν την χάρη.

Δεν θα φύγω, αν δεν με εξυπηρετήσης».

Έτσι και στην προσευχή χρειάζεται να επιμένουμε, όπως επέμενε η Χαναναία στον Χριστό (1)

και η χήρα στον άδικο κριτή (2) .


– Όταν όμως, Γέροντα, περνά καιρός και δεν παίρνω απάντηση, στενοχωριέμαι.

– Όταν ζητάμε κάτι στην προσευχή μας, πρέπει να περιμένουμε με υπομονή.

Μια φορά είχε πρησθή το μάτι μου και πονούσε.

Πήγα τρεις φορές στην εικόνα της Παναγίας και Την παρακάλεσα να το κάνη καλά,

για να μπορώ τις νύχτες να διαβάζω το Ψαλτήρι.

Πήρα και λίγο λαδάκι από το καντήλι Της και άλειψα το μάτι, όμως δεν θεραπεύτηκε.


Σε λίγες μέρες άρχισε να χειροτερεύη η κατάσταση· το μάτι πονούσε πολύ και πρηζόταν.

Πέρασαν δεκαπέντε μέρες.

Τότε πήγα πάλι με πολλή συστολή στην εικόνα της Παναγίας και είπα:

«Παναγία μου, να με συγχωρής· πάλι θα Σε ενοχλήσω».

Πήρα ξανά λίγο λαδάκι από το καντήλι καί, μόλις το ακούμπησα στο μάτι, έγινε αμέσως καλά.


Μήπως δεν μπορούσε η Παναγία από την πρώτη ημέρα να μου κάνη καλά το μάτι;

Κάτι όμως έβλεπε και με άφησε να ταλαιπωρούμαι.

Κι εσύ να παρακαλάς ταπεινά και να περιμένης με υπομονή.

Η προσευχή που γίνεται με πίστη, πόνο, επιμονή και υπομονή,

εφόσον αυτό που ζητάμε είναι για το καλό μας,

εισακούεται.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
2012

(1) Βλ. Ματθ. 15, 21-28· Μάρκ. 7, 25-30.
(2) Βλ. Λουκ. 18, 2-8.

[XAPA]

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4


Η προετοιμασία για την θεία επικοινωνία

Ταπεινή εξομολόγηση στον Χριστό



Γέροντα, ποιά προετοιμασία χρειάζεται να κάνουμε για την προσευχή;

– Ανάλογη με την προετοιμασία που κάνουμε για την Θεία Κοινωνία.

Εκεί έχουμε Θεία Κοινωνία, εδώ θεία επικοινωνία.

Όταν κοινωνούμε, παίρνουμε μέσα μας τον Χριστό και έρχεται η θεία Χάρις.

Με την προσευχή έχουμε συνέχεια επικοινωνία με τον Χριστό και δεχόμαστε με άλλον τρόπο την θεία Χάρη.

Δεν είναι μικρό πράγμα αυτό!

Τότε κοινωνούμε Σώμα και Αίμα Χριστού, τώρα επικοινωνούμε με τον Θεό.


Όπως λοιπόν για την Θεία Κοινωνία επιβάλλεται να εξομολογηθή κανείς στον Πνευματικό, έτσι και για την προσευχή,

που είναι θεία επικοινωνία, πρέπει να κάνη μια ταπεινή εξομολόγηση στον Χριστό.

«Χριστέ μου, να πή, είμαι χάλια, είμαι τέτοιος, τέτοιος…

Δεν αξίζει να ασχοληθής με εμένα, αλλά, Σε παρακαλώ, βοήθησέ με».

Έτσι έρχεται η θεία Χάρις και μετά αρχίζει η θεία επικοινωνία.


Αν δεν μετανοήση ο άνθρωπος και δεν εξομολογηθή ταπεινά στον Θεό, μένει ατακτοποίητος.

Αυτό γίνεται φράχτης, που εμποδίζει την επικοινωνία του με τον Θεό.

Μένει η πόρτα κλειστή και η ψυχή δεν βρίσκει ανάπαυση.

Ενώ, αν πη «ήμαρτον, Θεέ μου», σπάζει ο φράχτης ή μάλλον ανοίγει ο Θεός την πόρτα,

και δέχεται ο άνθρωπος την Χάρη της θείας επικοινωνίας.


– Γέροντα, διάβασα στην Κλίμακα ότι για την προσευχή πρέπει να φοράμε την στολή που αρμόζει να φοράη κανείς, όταν πρόκειται να παρουσιασθή σε βασιλιά (1) . Ποιά είναι η στολή αυτή;

– Να εξευτελίζης τον εαυτό σου μπροστά στον Θεό και να ζητάς ταπεινά συγχώρηση για τα σφάλματά σου.

«Έφταιξα, Θεέ μου, να λές, είμαι αχάριστη. Σε λύπησα. Συγχώρεσέ με».

Αλλά να το λές με εσωτερική συντριβή, όχι εξωτερικά.

Αυτή είναι η στολή που αρμόζει να φοράς, όταν συνομιλής με τον Θεό.


Αν δεν προηγηθή αυτό, είναι σαν να λές στον Θεό: «Τί κάνεις; τί χαμπάρια;».

Αν πρέπει να ζητά κανείς συγχώρηση από τον άνθρωπο στον οποίο σφάλλει, πόσο μάλλον πρέπει να ζητά

συγχώρηση από τον Θεό για τα καθημερινά σφάλματά του.


– Δηλαδή, Γέροντα, να σκέφτωμαι τα σφάλματα της κάθε μέρας;

– Να ζητάς συγχώρηση από τον Θεό για τα σφάλματα που έκανες μέσα στην ημέρα και ύστερα να σκέφτεσαι

την αμαρτωλότητά σου γενικά.

Έτσι ταπεινώνεσαι και μετά αρχίζεις τα αιτήματα που έχεις.

Εγώ αρχίζω την προσευχή με το «ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ» (2) .

Το λέω λίγες φορές ψιθυριστά και μετά συνεχίζω με την ευχή.


Κάποτε είχα παρακαλέσει τον Θεό να με μάθη να προσεύχωμαι.

Και τότε είδα σε όραμα ένα παιδί δεκαεπτά χρονών να προσεύχεται.

Ώ, με είχε διαλύσει! Έκλαιγε και προσευχόταν με τέτοιον τρόπο που με συγκλόνισε.

Άρχιζε με εξομολόγηση: «Είμαι αχάριστος, αδιόρθωτος…».

Ύστερα έλεγε:

«Τώρα, Θεέ μου, που είμαι σε τέτοια κατάσταση, πώς θα μπορέσω να διορθωθώ, αν δεν με βοηθήσης Εσύ;»

και άρχιζε τα αιτήματα.


– Γέροντα, πολλές φορές στην διάρκεια της προσευχής με απασχολούν τα σφάλματά μου και δεν μπορώ να συγκεντρωθώ.

– Είπαμε να εξετάζουμε τον εαυτό μας και να εξομολογούμαστε τα σφάλματά μας, πριν αρχίσουμε την προσευχή,

όχι την ώρα της προσευχής.

Αυτό δεν είναι αυτοκριτική· είναι συζήτηση με το ταγκαλάκι.

Πριν από την προσευχή θα σκεφτούμε τί δεν πάει καλά με τον εαυτό μας, θα στρέψουμε τον νού μας εκεί,

θα ρυθμίσουμε το κλισιοσκόπιο (3) , και μετά… πύρ!



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012



(1) Βλ. Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου, Κλίμαξ, Λόγος ΚΗ΄, παρ. γ΄, εκδ. «Αστήρ», Αθήναι 1970, σ. 159.
(2) Λουκ. 18, 13.
(3) Κλισιοσκόπιο: μικρό μεταλλικό όργανο προσαρμοσμένο στην κάννη των πυροβόλων όπλων, από το οποίο στοχεύει ο σκο¬πευτής το σημείο όπου θα κατευθύνη την σφαίρα.

[XAPA]

«Πρώτον διαλλάγηθι»



– Γέροντα, αν από απροσεξία κάνω ένα σφάλμα και δεν το καταλάβω, για να ζητήσω συγχώρηση από την αδελφή την οποία λύπησα, μπορεί στην προσευχή να έχω επικοινωνία με τον Θεό;

– Για να επικοινωνήσης με τον Θεό και να βρής ανάπαυση, πρέπει να παρακολουθής τον εαυτό σου

και να έχης συνεχή εγρήγορση, για να καταλαβαίνης τα σφάλματά σου, να μετανοής και να ζητάς συγχώρηση.

Διαφορετικά, ακόμη κι αν νιώθης κάποια χαρά στην προσευχή, αυτή δεν θα είναι χαρά πνευματική.

Δεν θα έχης μέσα σου το πνευματικό φτερούγισμα που προέρχεται από την επικοινωνία με τον Θεό.


– Καμμιά φορά, Γέροντα, όταν πάω να προσευχηθώ, έχω μέσα μου μια ανησυχία.

– Αν έχης ανησυχία εσωτερική ή νιώθης την καρδιά σου σκληρή,

να ξέρης ότι κάποια αδελφή θα πλήγωσες και γι’ αυτό νιώθεις ένοχη.

Αν της ζητήσης συγχώρηση, θα φύγη η ανησυχία.


– Η προσευχή, Γέροντα, δεν μπορεί να διώξη αυτήν την ανησυχία; Χρειάζεται οπωσδήποτε να ζητήσω συγχώρηση;

– Κοίταξε, αν στενοχωρήσης μια αδελφή, δεν μπορείς να το τακτοποιήσης αυτό μόνο με την προσευχή.

Πρέπει να πάς να της βάλης μετάνοια και να της ζητήσης συγγνώμη.

Αν δεν βάλης μετάνοια στην αδελφή, και τριακόσιες μετάνοιες να κάνης στο κελλί σου, δεν πιάνουν.

Δεν τακτοποιούνται έτσι αυτά τα πράγματα.


«Πρώτον διαλλάγηθι τω αδελφώ σου» (1) , λέει το Ευαγγέλιο, και ύστερα πρόσφερε το δώρο σου (2) .

Εκτός εάν δεν μπορής να την βρής εκείνη την ώρα, αλλά έχης μετανοιώσει για το σφάλμα σου

και είσαι αποφασισμένη, μόλις την συναντήσης, να της ζητήσης συγγνώμη·

τότε η προσευχή σου γίνεται δεκτή από τον Θεό.


– Γέροντα, αν γίνη μια παρεξήγηση με κάποια αδελφή, όταν πάω στο κελλί μου, ειρηνεύω και μπορώ να προσευχηθώ. Μετά, όμως, όταν συναντήσω την αδελφή, είμαι σκληρή απέναντί της και μπορεί να την αποφύγω.

– Δεν το καταλαβαίνω αυτό.

Αν παρεξηγηθής με μια αδελφή, πώς πας στο κελλί σου και ειρηνεύεις;

Αν δεν της βάλης μετάνοια, πώς μπορείς να ειρηνεύσης και να προσευχηθής;

Αν είχες μέσα σου την ειρήνη του Θεού, η καρδιά σου θα είχε μαλακώσει μετά την προσευχή

που έκανες στο κελλί καί, μόλις θα συναντούσες την αδελφή,

θα το θεωρούσες ευλογία από τον Θεό και δεν θα την απέφευγες.


– Μήπως, Γέροντα, δικαιολογώ το σφάλμα μου και έτσι μπορώ και προσεύχομαι;

– Τί προσευχή είναι αυτή;

Μόνον αν ο άνθρωπος πάρη το σφάλμα επάνω του και πη «ευλόγησον»(3),

έρχεται η Χάρις του Θεού, και μπορεί να επικοινωνήση με τον Θεό.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
2012

(1) Ματθ. 5, 24.
(2) Ματθ. 5, 24.
(3) «Ευλόγησον»: Εδώ σημαίνει «συγχώρεσέ με».

[XAPA]

Η προσευχή είναι «κριτήριον προ κριτηρίου»



– Γέροντα, ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος λέει ότι η προσευχή είναι «κριτήριον προ κριτηρίου» (1).

– Έτσι είναι.

Όταν ο άνθρωπος προσεύχεται σωστά, τότε η προσευχή είναι «κριτήριον προ κριτηρίου».

Όποιος έχει υγεία πνευματική, όταν πάη να προσευχηθή και αισθανθή την καρδιά του σκληρή,

θα εξετάση από που προέρχεται αυτό, για να το διορθώση.

«Γιατί αισθάνομαι έτσι; θα πή. Μήπως πλήγωσα κάποιον με την συμπεριφορά μου;

Μήπως κατέκρινα ή μου πέρασε λογισμός κατακρίσεως και δεν το κατάλαβα;

Μήπως μου πέρασε κανένας υπερήφανος λογισμός ή υπάρχει μέσα μου κάποιο θέλημα και δεν με αφήνει

να επικοινωνήσω με τον Θεό;».


– Κι άν, Γέροντα, δεν βρίσκη τίποτε;

– Δεν μπορεί· κάτι θα έχη συμβή.

Αν ψάξη στο αρχείο – ανακρίνη δηλαδή τον εαυτό του –, θα βρη τον φάκελλο και θα καταλάβη σε τί έφταιξε.


– Να ανακρίνη, Γέροντα, τον εαυτό του ή να εξομολογηθή στον Θεό;

– Τί να εξομολογηθή, αφού δεν ξέρει τί έχει κάνει;

Πρώτα πρέπει να ανακρίνη τον εαυτό του.

Κι αν δεν βρίσκη τίποτε, τότε να κάνη δυό-τρείς μετάνοιες, να πέση στα γόνατα και να πή:

«Θεέ μου, πάντως σε κάτι έχω σφάλει. Φώτισέ με να καταλάβω τί έκανα».

Μόλις το πη αυτό, αμέσως με την ταπείνωση θα φύγη η ομίχλη του πειρασμού και θα βρη την αιτία.

Βλέποντας δηλαδή ο Θεός την ταπείνωσή του, στέλνει την Χάρη Του και τον φωτίζει να θυμηθή ακριβώς

σε τί έφταιξε, για να τακτοποιηθή.


– Τί βοηθάει, Γέροντα, για να διατηρή κανείς σταθερή την επικοινωνία του με τον Θεό;

– Πολύ βοηθάει η εσωτερική ειρήνη της ψυχής.

Όταν η ψυχή είναι τακτοποιημένη, η προσευχή προχωράει μόνη της.

Γι’ αυτό να μην αφήνης μέσα σου κακία για κανέναν.

Αν έβαλες αριστερό λογισμό για κάποιον, να τον εξαγορευθής στην Γερόντισσα.

Να διώξης και κάθε άλλον αριστερό λογισμό που έχεις, φέρνοντας καλούς λογισμούς.

Με τους καλούς λογισμούς καθαρίζει ο δρόμος, και η προσευχή προχωράει άνετα.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

(1) «Κριτήριον προ κριτηρίου» σημαίνει: «Δικαστήριο προ της τελικής δίκης». Πρβλ. Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου, Κλίμαξ, Λόγος ΚΗ΄, παρ. α΄, σ. 159. «Προσευχή εστι, τω όντως ευχομένω, δικαστήριον και κριτήριον και βήμα Κυρίου προ του μέλλοντος βήματος».

[XAPA]

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ


«Όταν νιώση κανείς
τίς μεγάλες ευλογίες του Θεού,
δυναμώνει, θερμαίνεται η καρδιά,
καί φθάνει και στην αδιάλειπτη προσευχή».



ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Οι δυσκολίες στην προσευχή

Η ακηδία αχρηστεύει τον άνθρωπο


Γέροντα, τί διαφορά υπάρχει ανάμεσα στην ακηδία και την ραθυμία;

– Ακηδία είναι η πνευματική τεμπελιά, ενώ η ραθυμία αναφέρεται και στην ψυχή και στο σώμα.

Καλύτερα όμως να λείψουν και τα δύο.

Η ακηδία και η ραθυμία μερικές φορές κολλούν και σε ψυχές που έχουν πολλές προϋποθέσεις για πνευματική ζωή,

που έχουν ευαισθησία, φιλότιμο.


Σε έναν αδιάφορο ο πειρασμός δεν κάνει τόσο κακό.

Ένας ευαίσθητος όμως άνθρωπος, αν στενοχωρηθή, νιώθει μετά ακηδία.

Πρέπει να βρη τί τον στενοχώρησε και να το αντιμετωπίση πνευματικά, για να ξαναβρή το κουράγιο

και να πάρη μπρός η μηχανή του.

Να προσέχη να μην αφήνη αθεράπευτες πληγές, γιατί μετά κάμπτεται από τα τραύματά του.

Το ψυχικό τσάκισμα, το οποίο στην συνέχεια φέρνει και το σωματικό, τον αχρηστεύει.

Ο γιατρός δεν βρίσκει τίποτε, γιατί την βλάβη την έχει προκαλέσει ο πειρασμός.

Πόσες ψυχές που έχουν φιλότιμο, ευαισθησία, τις βλέπω αχρηστευμένες!


– Γέροντα, αισθάνομαι εξάντληση και δεν μπορώ να κάνω καθόλου πνευματικά (1) . Αυτό προέρχεται από κούραση ή μήπως είναι από ραθυμία;

– «Από των πολλών μου αμαρτιών ασθενεί το σώμα, ασθενεί μου και η ψυχή» (2) , δεν λέει;

Δεν είναι κούραση σωματική· ψυχικό τσάκισμα είναι.

Αυτό είναι χειρότερο από την σωματική κούραση.

Με το ψυχικό τσάκισμα ξεβιδώνεται κανείς και γίνεται σαν ένα όχημα που όλα τα εξαρτήματά του είναι καλά,

αλλά η μηχανή του είναι διαλυμένη.


– Γέροντα, βλέπω ότι, ενώ πρώτα αγαπούσα τα πνευματικά, τώρα δεν μπορώ να κάνω τίποτε.

– Γιατί δεν μπορείς να κάνης τίποτε; Δεν έχεις δυνάμεις; Εγώ βλέπω ότι έχεις.

Δεν θυμάσαι παλιά, όταν χτιζόταν το μοναστήρι και δούλευες όλη μέρα στο γιαπί, πόσα πνευματικά έκανες;


– Μήπως, Γέροντα, φταίει που έδωσα όλον τον εαυτό μου στις δουλειές;

– Πιό πολύ φταίει που άφησες τον εαυτό σου χαλαρό.

Κοίταξε να τον σκληραγωγήσης· να αγαπήσης την άσκηση.

Εγώ, που έχω μισό πνεύμονα, ξέρεις πόσες μετάνοιες κάνω; Δεν μπορώ να σου πω.

Μόνο για τα κομποσχοίνια, που κάνω με μικρές μετάνοιες, σου λέω ότι,

όταν κουράζεται το ένα χέρι, κάνω τον σταυρό με το άλλο.


Αυτά σου τα λέω από αγάπη.

Άλλοι δεν έχουν τις προϋποθέσεις που έχεις εσύ, και ξέρεις πώς αγωνίζονται, πώς παλεύουν;

Εσύ για λοκατζής κάνεις! Πώς άφησες έτσι τον εαυτό σου;

Εγώ θα προσεύχωμαι για σένα, αλλά, για να βοηθηθής, πρέπει κι εσύ να κάνης μια προσπάθεια.

Κατάλαβες; Στα πνευματικά πρέπει να δώσης όλον τον εαυτό σου, και τότε θα αποδώσης και στην διακονία σου.


– Γέροντα, μερικές φορές, όταν είμαι στο κελλί, με πιάνει ακηδία.

– Στο κελλί σου δεν προσεύχεσαι, δεν μελετάς;

Όσο μπορείς, να μην αφήνης να περνάη ο χρόνος χωρίς να κάνης τίποτε.

Δεν μπορείς να προσευχηθής; Ας μελετήσης κάτι που σε βοηθάει εκείνη την ώρα.

Διαφορετικά ο διάβολος μπορεί να εκμεταλλευθή την άσχημη κατάστασή σου και να σε εξουθενώση.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012


(1) «Πνευματικό» είναι: ευχή με το κομποσχοίνι, μετάνοιες, πνευματική μελέτη κ.λπ. που κάνει ο μοναχός εκτός της διατεταγμένης Ακολουθίας και του μοναχικού κανόνος. Αυτά γίνονται και από λαϊκούς που αγωνίζονται στον κόσμο.
(2) Τρίτον Μεγαλυνάριον της Μικράς και της Μεγάλης Παρακλήσεως εις την Υπεραγίαν Θεοτόκον.

[XAPA]

Να μην κόβουμε το σχοινί


– Γέροντα, μετά την επικοινωνία σας με τόσο κόσμο, ενώ το βράδυ φαίνεσθε πολύ ταλαιπωρημένος, το πρωί δεν υπάρχει στο πρόσωπό σας ίχνος από την ταλαιπωρία αυτήν, αλλά είστε φωτεινός. Πώς γίνεται αυτό;

– Έμ, δεν κόβω το σχοινί (1) !

– Μερικές φορές, Γέροντα, όταν λόγω διακονίας δεν πάω στο Απόδειπνο και είμαι πολύ κουρασμένη, λέω: «θά ξαπλώσω και θα λέω την ευχή», αλλά τελικά με παίρνει ο ύπνος και δεν κάνω τίποτε.

– Όχι, ευλογημένη, ακόμη και όταν είσαι πολύ κουρασμένη, να μην πέφτης στο κρεββάτι,

χωρίς να κάνης καθόλου προσευχή.


Να λές ένα «Τρισάγιο» και τον 50ο Ψαλμό, να ασπάζεσαι την εικόνα του Χριστού και της Παναγίας,

να σταυρώνης το μαξιλάρι σου και μετά να ξαπλώνης.

Να βάζης και το ρολόι μια ώρα πριν από την Ακολουθία, για να σηκωθής να κάνης τον κανόνα σου.

Χρειάζεται βία, αλλά να νιώσης την βία ως ανάγκη, να το κάνης με την καρδιά σου.

«Ιλαρόν γαρ δότην αγαπά ο Θεός» (2) .


– Και όταν, Γέροντα, δεν έχω καθόλου κουράγιο;

– Να βιάσης τον εαυτό σου να κάνη κάτι πνευματικό.

Να φροντίζης κάθε μέρα να κάνης έστω και λίγη μελέτη και λίγη προσευχή.

Η μελέτη, η προσευχή, η ψαλμωδία είναι βιταμίνες που χρειάζεται κάθε μέρα η ψυχή.

Να μην αφήνουμε την ημέρα να περνάη χωρίς καθόλου προσευχή.

Θυμάμαι στον πόλεμο, όταν περνούσαν μέρες χωρίς να κάνουμε επίθεση, ρίχναμε και καμμιά τουφεκιά.

Αλλιώς θα έλεγαν οι εχθροί: «αυτοί κοιμούνται» και θα μας έκαναν αιφνιδιασμό.


Το ίδιο να κάνουμε και στον πνευματικό αγώνα.

Όταν καμμιά φορά νιώθουμε εξάντληση και δεν μπορούμε να κάνουμε όλα τα πνευματικά μας καθήκοντα,

να μην κόβουμε το σχοινί, την επικοινωνία με τον Θεό· να κάνουμε λίγες μετάνοιες, κανένα κομποσχοίνι.

Να ρίχνουμε δηλαδή κανα-δυό ριπές, για να μη μας αιχμαλωτίση το ταγκαλάκι.

Καί, μόλις συνέλθουμε, να αρχίζουμε πάλι κανονικά τον αγώνα μας.


Όταν κανείς αφήνη τα πνευματικά, αν δεν κάνη έστω και λίγες μετάνοιες, κανένα κομποσχοίνι, μετά αγριεύει.

Δουλειές μπορεί να κάνη, προσευχή όμως όχι.

Βλέπω μοναχούς που κάνουν συνέχεια δουλειές και αφήνουν την μελέτη και την προσευχή.

«Ας κάνω κι αυτό, λένε, ας κάνω και το άλλο», και η προσευχή μένει, και τελικά αγριεύουν, γίνονται σαν κοσμικοί.

Έχω δει εργάτες που μπορεί να πελεκάνε πέτρες μέσα στον ήλιο ή να κόβουν ξύλα όλη μέρα,

αλλά τριπλό μεροκάματο να τους δώσης, μισή ώρα στην εκκλησία δεν μπορούν να σταθούν·

βγαίνουν έξω και καπνίζουν.


Το έχω παρατηρήσει αυτό.

Όταν ο άνθρωπος δεν προσεύχεται, απομακρύνεται από τον Θεό και γίνεται σαν το βόδι· δουλεύει, τρώει, κοιμάται.

Και όσο απομακρύνεται από τον Θεό, τόσο πιο δύσκολα γίνονται τα πράγματα.

Ψυχραίνεται η καρδιά του, και ύστερα δεν μπορεί καθόλου να προσευχηθή.

Για να συνέλθη, πρέπει να μαλακώση η καρ¬διά του, να πάρη στροφή μετανοίας, να συγκλονισθή.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012

(1) Ο Γέροντας εννοεί την επικοινωνία με τον Θεό, την προσευχή.
(2) Β΄ Κορ. 9, 7.

[XAPA]

Να έχης την διάθεση να αρχίσης



– Γέροντα, γιατί έχω αμέλεια;

– Αμέλεια; Γιατί σου λείπει το …μέλι! Δεν έχεις, φαίνεται, γλυκαθή από τα πνευματικά.


– Γέροντα, μετά από μια περίοδο αμελείας, βοηθάει να ξεκινήσω σιγά-σιγά; Την μια μέρα να κάνω ένα κομποσχοίνι,
την άλλη δύο κ.λπ.;

– Να έχης την διάθεση να αρχίσης και να βιάσης λίγο τον εαυτό σου, για να βάλης μια αρχή.

Ακόμη και κουρασμένος αν είναι κανείς, αν βιάση λίγο τον εαυτό του, περνάει η κούραση και νιώθει καλά.

Αυτή η μικρή προσπάθεια που κάνει, έχει μεγάλη σημασία, γιατί ο Θεός την διάθεση θέλει για να επέμβη·

και αυτό είναι που θα μας σώση, η θεία επέμβαση.


– Γέροντα, ακόμη και όταν έχω χρόνο, δεν έχω διάθεση να κάνω πνευματικά.

– Έ, συμβαίνει καμμιά φορά αυτή η ανορεξία, αλλά χρειάζεται λίγη βία.

Όταν κανείς είναι αδιάθετος, συνήθως δεν έχει όρεξη για φαγητό, αλλά βιάζει τον εαυτό του και τρώει.

Έχει - δέν έχει όρεξη, τρώει κάτι ελαφρύ στην αρχή, γιατί δεν σηκώνει το στομάχι του, και έρχεται σιγά-σιγά η όρεξη.

Αν δεν φάη, πώς θα στυλωθή;

Έτσι κι εσύ, δεν πρέπει να αφήσης τον εαυτό σου ρέμπελο, γιατί θα καταστραφή.

Να του δώσης ελαφριά πνευματική τροφή, ώστε σιγά-σιγά να συνέλθη.

Να κάνης μια προσπάθεια λίγο-λίγο, για να αρχίσης.


– Πράγματι, Γέροντα, η δυσκολία μου είναι να αρχίσω να κάνω πνευματικά.

– Ναί, γιατί τα λάδια σου είναι παγωμένα.

Να κάνης λίγες μετάνοιες, λίγη μελέτη, λίγο κομποσχοίνι, για να ζεσταθή η καρδιά.

Να λές: «Θα κάνω μόνον πέντε μετάνοιες».

Αν πάρη μπρός η μηχανή, μετά δεν θα μπορής να την σταματήσης· φρενάρισμα θα θέλη.



ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ ΣΤ’
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2012